Dünyanın en büyük yeraltı 'süper güç bankası' 700 MW kapasiteyle devreye alındı

Çin’in doğusundaki Changzhou kentinde kurulan Huaneng Jintan basınçlı hava enerji depolama projesinin ikinci aşaması tamamlandı. Yeraltındaki tuz mağaralarını enerji depolama alanı olarak kullanan tesiste, her biri 350 MW kapasiteye sahip iki ünite şebekeye entegre edildi. Sistem, elektrik talebinin düşük olduğu saatlerde şebekedeki fazla enerjiyi kullanarak havayı sıkıştırıyor, talebin yükseldiği dönemlerde ise depolanan havayı türbinlere yönlendirerek yeniden elektrik üretiyor.

KAPASİTE ARTIŞI

Tesis, sıkıştırılmış havayı yerin yaklaşık 1.000 metre altındaki düşük geçirgenlikli yoğun tuz katmanlarında oluşturulan mağaralara 130 atmosferin üzerindeki basınçla pompalıyor. Elektrik talebinin arttığı saatlerde bu hava yüzeye çıkarılarak türbinlerden geçiriliyor ve yeniden elektrik enerjisine dönüştürülüyor. Yüzde 70’in üzerinde enerji dönüşüm verimliliğine ulaşan sistem, bölgedeki sanayi merkezlerinin güç ihtiyacının karşılanmasına destek verirken rüzgâr ve güneş gibi değişken üretim kaynaklarının şebekeye entegrasyonunu kolaylaştırmayı amaçlıyor.

ISI GERİ KAZANIMI

Basınçlı hava depolamasındaki verim kayıplarını azaltmak için sıkıştırma sırasında ortaya çıkan ısı da sistem içinde tutuluyor. Tesiste, her biri 3.500 metreküp su kapasitesine sahip 16 küresel tanktan oluşan ve toplam 56.000 metreküplük hacme ulaşan büyük bir termal depolama sistemi bulunuyor. Asya’nın en büyük tek setli termal depolama su tankı matrisi olarak tanımlanan bu yapı, sıkıştırma sırasında depolanan ısıyı elektrik üretimi aşamasında yeniden sisteme veriyor. Böylece hava türbinlere gönderilmeden önce gerekli termal enerji yeniden kullanılabiliyor.

GAZ KUYUSU

Yeraltındaki depolama alanına hava enjeksiyonu ve geri çekilmesi, saatte 2,16 milyon metreküp hava işleme kapasitesine sahip tek bir gaz kuyusu üzerinden gerçekleştiriliyor. Bu kuyu, Çin’in sıkıştırılmış hava enerji depolama sektöründeki en büyük hava enjeksiyon noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Korozyon ve gaz sızıntısı risklerini azaltmak amacıyla özel kaplama ve izolasyon sistemleri kullanılan altyapı, uzun süreli işletmeye uygun şekilde tasarlandı. Yüzey ekipmanları ile yeraltı mağaralarındaki basınç değerleri merkezi dijital kontrol sistemi üzerinden eş zamanlı izleniyor.

DİJİTAL KONTROL

Tesisin kontrol altyapısı, şebekedeki ani değişimlere hızlı yanıt verebilmek amacıyla gerçek zamanlı veri işleme sistemleriyle birlikte çalışıyor. Yeraltındaki basınç, hava akışı, sıcaklık ve yüzey ekipmanlarının durumu sürekli takip edilirken, depolama ve üretim süreçleri merkezi sistem üzerinden yönetiliyor. Bu yapı, basınçlı hava depolama tesisinin hem şebeke dengeleme görevlerinde hem de yüksek talep dönemlerinde daha kontrollü biçimde kullanılmasını sağlıyor.

BÜYÜK ÖLÇEKLİ DEPOLAMA

Rüzgâr ve güneş enerjisinin Çin’in elektrik üretimindeki payının artması, uzun süreli ve yüksek kapasiteli enerji depolama sistemlerine olan ihtiyacı da büyütüyor. Tuz mağaralarını kullanan basınçlı hava tesisleri, kimyasal bataryalardan farklı olarak çok büyük miktarda enerjiyi uzun süre depolayabilecek fiziksel altyapılar sunuyor. Huaneng Jintan projesinin ikinci aşaması da Çin’in şebeke kararlılığını artırmak ve değişken yenilenebilir üretimi dengelemek amacıyla geliştirdiği büyük ölçekli depolama yatırımlarının bir parçasını oluşturuyor.