Çinli hibrit araçlara sınırlama geliyor: AB ile Çin ilk uzlaşmaya vardı

Avrupa Birliği ile Çin arasında aylardır süren otomobil pazarlığında ilk somut sonuç ortaya çıktı. Pekin’de yapılan iki günlük görüşmelerin ardından taraflar, Çin’den Avrupa’ya yapılan hibrit ve dışarıdan şarj edilebilir hibrit otomobil ihracatının sınırlandırılması konusunda ortak anlayışa ulaştı. Ancak uygulamanın yöntemi ve takvimi henüz kesinleşmedi.

AB İLE ÇİN HİBRİT OTOMOBİLLERDE İLK UZLAŞMAYA VARDI

Avrupa Birliği Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič, Çin Ticaret Bakanı Wang Wentao ile 8-9 Ekim tarihlerinde gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından hibrit ve dışarıdan şarj edilebilir hibrit otomobiller konusunda uzlaşmaya vardıklarını açıkladı.

Söz konusu anlaşma, Çinli otomobil üreticilerinin Avrupa pazarındaki hızlı büyümesini sınırlayabilecek yeni bir ticaret düzeninin önünü açıyor.

Taraflar ihracatın azaltılması konusunda ortak bir noktaya ulaşırken, bu sınırlamanın hangi mekanizma üzerinden uygulanacağı henüz kesinleşmedi.

DÖRT YILDA YÜZDE 50’DEN FAZLA AZALMA GÜNDEMDE

Şefčovič’in açıkladığı en dikkat çekici sonuç, Çin’den Avrupa Birliği’ne yapılan hibrit otomobil ihracatında öngörülen düşüş oldu.

Avrupa Komisyonunun mevcut eğilimlerin değişmediği senaryoyla yaptığı karşılaştırmaya göre yeni düzenleme, önümüzdeki dört yılda Çin’den Avrupa’ya gönderilecek hibrit otomobil sayısını yüzde 50’den fazla azaltabilir.

Komiser, bu ölçekte bir sınırlamanın dört yıllık dönemde birkaç milyon otomobilin Avrupa pazarına girişini önleyebileceğini söyledi.

YÜZDE 50’LİK ORAN DOĞRUDAN KOTA ANLAMINA GELMİYOR

Açıklanan yüzde 50’lik oran, yürürlüğe girmiş bir kota veya mevcut ihracat hacminden derhal yapılacak bir kesinti anlamına gelmiyor.

Bu oran, tarafların üzerinde çalışacağı yeni düzenlemenin mevcut eğilimlere kıyasla yaratabileceği etkiyi gösteriyor.

Dolayısıyla hibrit otomobil ihracatının hangi seviyeden ne ölçüde azaltılacağı ve uygulamanın hangi tarihte başlayacağı henüz açıklanmadı.

İHRACATIN NASIL SINIRLANDIRILACAĞI HENÜZ BELLİ DEĞİL

Uzlaşmanın en önemli belirsizliği uygulamanın yöntemi olarak öne çıkıyor.

Taraflar hibrit otomobil ticaretinin sınırlandırılması konusunda ortak bir noktaya ulaşsa da ihracatın hangi mekanizmayla azaltılacağı, üreticilere ayrı kotalar uygulanıp uygulanmayacağı ve başlangıç takvimi henüz belli değil.

Çin tarafı da görüşmelerin Dünya Ticaret Örgütü kurallarına uygun biçimde yürütüldüğünü vurguladı.

ÇİNLİ ÜRETİCİLER HİBRİT OTOMOBİLLERE YÖNELMİŞTİ

Avrupa Birliği, Ekim 2024’te Çin’de üretilen bataryalı elektrikli otomobillere ek gümrük vergileri getirmişti.

Ancak hibrit otomobiller söz konusu önlemlerin dışında kalmıştı.

Bu gelişmenin ardından Çinli üreticilerin Avrupa’ya hibrit otomobil sevkiyatları hızla büyüdü.

AYLIK SEVKİYAT 3 BİN 800’DEN 50 BİNE ÇIKTI

Çin’den Avrupa’ya yapılan aylık hibrit otomobil sevkiyatının Ekim 2024’te yaklaşık 3 bin 800 olduğu belirtildi.

Temmuz 2026’da ise aylık sevkiyatın 50 bin seviyesine ulaştığı bildirildi.

Avrupa Komisyonunun yeni hamlesi, elektrikli otomobillere getirilen vergilerin ardından hibrit araçlara yönelen bu hızlı büyümeyi sınırlandırmayı amaçlıyor.

AVRUPA ŞİRKETLERİNE 225 MİLYON EURO AVANTAJ GÜNDEMDE

Pekin’deki görüşmelerden yalnızca otomobil üreticilerini ilgilendiren sonuçlar çıkmadı.

Taraflar, bazı Avrupa ürünlerinin Çin pazarına daha düşük gümrük vergileriyle girebilmesini sağlayacak düzenlemeler üzerinde de ortak anlayışa ulaştı.

Şefčovič’in verdiği bilgilere göre otomotiv parçaları, zeytinyağı ve ayakkabı gibi ürünleri kapsayan ticaretin mevcut büyüklüğü yaklaşık 4 milyar Euro seviyesinde bulunuyor.

VERGİ İNDİRİMLERİ EN AZ 225 MİLYON EURO TASARRUF SAĞLAYABİLİR

Planlanan vergi indirimlerinin söz konusu ürünlerde Avrupa şirketlerine en az 225 milyon Euro tutarında gümrük vergisi tasarrufu sağlayabileceği öngörülüyor.

Ancak bu tutar henüz gerçekleşmiş bir kazanç değil.

İndirimlerin kapsamı ve uygulama koşullarının netleşmesi gerekiyor.

Brüksel açısından bu adım, yalnızca Çin’den ithalatı sınırlandırmak değil, aynı zamanda Avrupa ürünlerinin Çin pazarına erişimini artırmak amacı taşıyor.

NADİR TOPRAK ELEMENTLERİNDE DE UZLAŞMA SAĞLANDI

Görüşmelerin üçüncü önemli başlığı, Avrupa sanayisinin üretimde ihtiyaç duyduğu kritik ham maddeler oldu.

Çin, nadir toprak elementleri ve kalıcı mıknatısların Avrupa’ya ihracatında izin süreçlerini kolaylaştırmaya yönelik mevcut uygulamaları ilerletme konusunda ortak anlayışa vardı.

Bu ürünler özellikle elektrikli otomobiller, elektrik motorları ve ileri teknoloji ekipmanlarının üretiminde kullanılıyor.

AVRUPALI ÜRETİCİLER İZİN SÜREÇLERİNDEKİ BELİRSİZLİKTEN ENDİŞELİ

Avrupalı üreticiler, Çin’in ihracat izinlerindeki belirsizliklerin üretim ve tedarik planlarını zorlaştırmasından endişe duyuyor.

Bu nedenle Pekin’in izin süreçlerini kolaylaştırması, Avrupa otomotiv sanayisi açısından hibrit araç ticaretindeki uzlaşma kadar önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Bununla birlikte söz konusu açıklama, nadir toprak elementlerine ilişkin bütün ihracat kontrollerinin kaldırıldığı anlamına gelmiyor.

TÜRKİYE İÇİN YENİ REKABET HESABI

Avrupa ile Çin’in hibrit otomobil ticaretinde attığı adım, Türkiye açısından da yakından izlenmesi gereken gelişmeler arasında yer alıyor.

Türkiye, Avrupa otomotiv sanayisinin önemli üretim ve tedarik merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Avrupa Birliği pazarındaki rekabet koşullarının değişmesi, Türkiye’de üretim yapan otomotiv şirketleri ve yan sanayi kuruluşları açısından da sonuç doğurabilir.

TÜRKİYE’YE ÖZEL BİR KOTA VEYA YATIRIM ŞARTI AÇIKLANMADI

Çin’den doğrudan yapılan hibrit otomobil ihracatının sınırlandırılması, Avrupa içindeki ve Avrupa ile entegre üretim tesislerinin rekabet koşullarını etkileyebilir.

Ancak yeni uzlaşmada Türkiye’ye özel bir kota, menşe kuralı veya yatırım şartı açıklanmadı.

Bu nedenle düzenlemenin Türkiye’deki üretimi doğrudan artıracağı ya da Çinli üreticilerin yatırımlarını Türkiye’ye yönlendireceği söylenemiyor.

GÖRÜŞMELER OCAK AYINDA DEVAM EDECEK

Tarafların uygulama ayrıntılarını netleştirmesi, Türkiye bağlantısının hangi ölçüde önem kazanacağını da gösterecek.

Avrupa Birliği ile Çin arasındaki görüşmeler ocak ayında bakanlar düzeyinde yapılacak çevrim içi toplantıyla devam edecek.

Bir sonraki yüz yüze ticaret ve yatırım istişare toplantısının ise Mart 2027’de gerçekleştirilmesi planlanıyor.