Çin, 1 Mayıs 2026 itibarıyla Esvatini hariç diplomatik ilişkiler yürüttüğü 53 Afrika ülkesinden yapılan ithalata yönelik tüm gümrük vergilerini kaldıracağını duyurdu. Bu adım, taraflar arasındaki ticari ilişkilerde yeni bir döneme işaret ediyor.
SIFIR GÜMRÜKLE PAZARA ERİŞİM
Yeni düzenleme ile Afrika ülkelerinin Çin pazarına daha düşük maliyetlerle erişim sağlaması hedefleniyor. Uygulamanın geniş bir ürün yelpazesini kapsadığı belirtilirken, Esvatini’nin Tayvan’ı tanıyan tek Afrika ülkesi olması nedeniyle kapsam dışında bırakıldığı ifade edildi.
TİCARET HACMİ 348 MİLYAR DOLARA ULAŞTI
Çin ile Afrika arasındaki ticaret hacmi son yıllarda hızlı artış gösterdi. 2000 yılında yaklaşık 10 milyar dolar seviyesinde olan ticaret, 2010’da 114 milyar dolara, 2020’de 187 milyar dolara yükseldi.
Ticaret hacmi 2023’te 278 milyar dolar, 2024’te 295,6 milyar dolar ve 2025’te 348 milyar dolar olarak kaydedildi.
TİCARET DENGESİNDE ÇİN ÜSTÜN
Veriler, Çin’in Afrika’ya ihracatının daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. 2024’te Çin’in Afrika’ya ihracatı 179 milyar dolar olurken, Afrika’nın Çin’e ihracatı 99 ila 116 milyar dolar aralığında kaldı.
2025’te ise Çin’in ihracatı 225 milyar dolara, Afrika’nın ihracatı ise 123 milyar dolara ulaştı. Bu durum, Afrika’nın 2024’te 60 milyar doların üzerinde, 2025’te ise yaklaşık 100 milyar dolar civarında ticaret açığı verdiğini gösterdi.
ÇİN AFRİKA’NIN EN BÜYÜK TİCARET ORTAĞI
Çin, Afrika’nın en büyük ticaret ortağı konumunu korurken, kıtanın ihracatında da ilk sırada yer alıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre 2024’te Afrika’nın küresel ihracatında Çin’in payı yaklaşık 82 milyar dolar oldu.
Aynı dönemde Birleşik Arap Emirlikleri 41 milyar dolar, İtalya ve Fransa ise yaklaşık 35 milyar dolar ile diğer önemli ticaret ortakları arasında yer aldı.
TİCARETİN YÜZDE 22’Sİ ÇİN İLE
Afrika’nın toplam ticaretinin yaklaşık yüzde 22’si Çin ile yapılırken, kıtanın ithalatının yaklaşık yüzde 25’i Çin’den karşılanıyor. Bu oranlar, Çin’in Afrika ekonomilerindeki ağırlığını ortaya koyuyor.
İHRACATTA DOĞAL KAYNAK AĞIRLIĞI
Afrika’nın Çin’e ihracatının büyük bölümü doğal kaynaklara dayanıyor. İhracatın yaklaşık yüzde 69’u petrol, altın, bakır, alüminyum ve demir cevheri gibi ürünlerden oluşuyor.
Bu tablo, ihracatın sınırlı ürün gruplarına dayandığını ve tarım ile sanayi ürünlerinin payının düşük kaldığını gösteriyor.
YENİ DÖNEMİN ETKİLERİ
Çin’in sıfır gümrük kararı, mevcut ticaret hacmi ve dengesiz yapı ile birlikte değerlendirildiğinde, Afrika-Çin ticaretinin hem büyüklüğünü hem de yapısal özelliklerini yeniden şekillendirecek bir adım olarak öne çıkıyor.
