Çin, 0,1 nm çözünürlüğe sahip 200 kV'lık elektron mikroskobunda seri üretime geçti

Çin’in Hefei kentinde faaliyet gösteren bilimsel cihaz üreticisi CIQTEK, yerli geçirimli elektron mikroskobu TEM-F200’ü Nanjing’deki 2026 Ulusal Elektron Mikroskobu Konferansı’nda tanıttı. Şirket, cihazın araştırma-geliştirme aşamasını tamamladığını ve tam ölçekli ticari üretime geçtiğini duyurdu. ABD ve Japon şirketlerinin güçlü olduğu pazara sunulan mikroskopla, Çin’in gelişmiş laboratuvar cihazlarında dışa bağımlılığının azaltılması hedefleniyor. Yarı iletken üretimindeki denetim ihtiyaçlarının karşılanması ve ihracat kısıtlamalarına karşı tedarik güvenliğinin güçlendirilmesi de bu hedefler arasında yer alıyor.

ATOMİK ÖLÇEKTE İNCELEME 

TEM-F200, numunelerin iç yapısını incelemek için ışık yerine yüksek enerjili elektron demetleri kullanıyor. Cihazın hızlandırma voltajı 200 kilovolt, nokta çözünürlüğü 0,25 nanometre ve yapısal sınır çözünürlüğü 0,1 nanometre olarak açıklandı. Bu özelliklerle atomik ölçekteki yapıların ve kusurların haritalandırılması amaçlanıyor. CIQTEK Yönetim Kurulu Başkanı He Yu, ticari teslimat aşamasına geçildiğini doğruladı. He, cihazın yeni nesil yarı iletken yongaların iç yapısındaki hataların tespitinde ve virüslerin moleküler yapısının araştırılmasında kullanılmaya başladığını bildirdi.

ÇİFT KULLANIMLI TEDARİK 

Gelişmiş elektron mikroskopları; nadir toprak elementleri, tungsten, platin ve özel yarı iletken dedektörler gibi kritik malzeme ve bileşenlere dayanıyor. Hem sivil hem askeri uygulamalarda kullanılabilmeleri nedeniyle çift kullanımlı teknolojiler arasında değerlendiriliyor. ABD, Japonya, Almanya ve Hollanda gibi sınırlı sayıdaki ülkenin ağırlık taşıdığı tedarik zinciri, son yıllarda ihracat kısıtlamaları ve ambargoların da konusu oldu. Bugüne kadar yabancı üreticilerden binlerce mikroskop ithal eden Çin, çip ve devre kartlarındaki mikroskobik arızaları inceleyebilen yerli cihazlarla bilimsel araştırma ve stratejik sanayideki tedarik risklerini azaltmayı amaçlıyor.

İKİ YILLIK GELİŞİM 

Çin, 2024’te ilk ticari 120 kilovolt alan emisyonlu TEM cihazını piyasaya sürdü; 2025’te ise 200 kilovoltluk ilk prototipini geliştirdi. Mayıs 2026’da Çin Bilimler Akademisi’nin yapay zeka destekli Aeye-1 görüntüleme sisteminin entegrasyonu gerçekleştirildi. Ekim 2026 itibarıyla TEM-F200 ve TEM-F120 modelleri eş zamanlı olarak seri üretime girdi. Bu adım, analitik cihaz geliştirme çalışmalarının laboratuvar ölçeğinden endüstriyel üretime taşınması açısından önem taşıyor. Çin Enstrüman ve Kontrol Derneği Analitik Cihazlar Şubesi Genel Sekreteri Wu Aihua, yerli seri üretimin yaptırım risklerine karşı bilimsel araştırma ve endüstriyel testlerde kendine yeterliliği artıracağını belirtti.