Ticaret Bakanlığı verilerine göre lisanslı depoculuk sistemi kapsamında hububat, baklagiller, yağlı tohumlar, pamuk, fındık, zeytin, kuru kayısı, Antep fıstığı, süt ürünleri ve kuru üzüm gibi ürünlerin muhafazası ve ticareti sağlanıyor. Kapasitedeki artış ve elektronik ürün senedi üzerinden yapılan işlemler, sistemin büyüklüğünü ortaya koyuyor.
KAPASİTE 14,2 MİLYON TONU AŞTI
Lisanslı depo kapasitesi 2021’de 8,3 milyon ton seviyesindeyken, 2022’de 8,9 milyon ton, 2023’te 10,1 milyon ton, 2024’te 12,2 milyon tona yükseldi. Geçen yıl sonu itibarıyla kapasite 14,2 milyon tonu aştı. Böylece 2021-2025 döneminde kapasite yaklaşık yüzde 71 arttı.
Sistemdeki ürünlerin ticareti, lisanslı depo işletmesince düzenlenen elektronik ürün senetleri aracılığıyla Türkiye Ürün İhtisas Borsasında gerçekleştiriliyor.
TÜRİB’TE 392 MİLYAR LİRALIK HACİM
Türkiye Ürün İhtisas Borsası Genel Müdürü Ali Kırali, 2019’dan bu yana 392 milyar liralık işlem hacmine ulaşıldığını belirterek, 2026 yıl sonu için 168 milyar liralık işlem hacmi hedeflediklerini söyledi. Kırali, “İlk iki ayda yaklaşık 20 milyar liralık bir işlem hacmini gerçekleştirdik, seneye iyi bir başlangıç yaptık.” dedi.
Kırali, Türkiye’nin hububat rekoltesinin üçte birinden fazlasının lisanslı depolarda tutulabilir hale geldiğini ifade ederek, Ticaret Bakanlığı ve Toprak Mahsulleri Ofisi ile birlikte iki boyutlu yeni denetim ve gözetim sistemi üzerinde çalıştıklarını söyledi.
UZAKTAN İZLEME VE YENİ DENETİM MODELİ
2026’da hayata geçirilmesi planlanan “Lisanslı Depoculuk Bilgi Sistemi”nin ilk aşamasında lazer ve radar sensörleriyle depolardaki ürün miktarının anlık izleneceğini, merkezi kayıt kuruluşundaki elektronik ürün senedi sayısıyla karşılaştırılacağını belirten Kırali, bir anomali durumunda alarm üretilecek sistem üzerinde çalıştıklarını aktardı.
Ayrıca TOBB ve Türkiye Ürün İhtisas Borsası ortaklığında kurulan denetim şirketinin fiziksel denetim sayısını artıracağını ifade etti.
ÜRÜN ÇEŞİTLİLİĞİ VE YENİ PİYASALAR
Kırali, bu yıl zeytinyağının da lisanslı depoculuk kapsamına ekleneceğini belirtti. Hedeflerinin hacimlerde daha eşit dağılım sağlamak olduğunu kaydetti.
Türkiye Ürün İhtisas Borsasında vadeli işlemler piyasasının bu yıl devreye alınmasının planlandığını belirten Kırali, “Uluslararası Ürün Piyasası” projesi kapsamında işlemlerin dolar ve avro cinsinden yapılacağı yeni bir piyasa oluşturulacağını ifade etti.
