BM panelinden yapay zeka tartışmalarına bilimsel zemin çağrısı

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında New York’ta bir araya gelen Uluslararası Yapay Zeka Bilimsel Paneli üyeleri, yapay zeka sektöründe giderek daha fazla gündeme gelen kıyamet ve varoluşsal felaket senaryolarını değerlendirdi. Uzmanlar, yapay zekanın taşıdığı risklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtirken, tartışmaların korkuya dayalı söylemler yerine bilimsel veriler üzerinden yürütülmesi gerektiğine dikkat çekti. 

Panel üyelerine göre bilinen gerçekler, bilimsel kanıtlar ve henüz doğrulanmamış varsayımlar arasındaki sınırın açık biçimde ortaya konulması, hem kamuoyu hem de düzenleyici kurumların karar süreçleri açısından önem taşıyor.

BİLİMSEL ZEMİN

Google DeepMind yöneticisi ve panel üyesi Joelle Barral, küresel teknoloji kamuoyu ile yatırımcıların korkuya dayalı söylemler yerine bilimsel verilere odaklanması gerektiğini belirterek, bilinenlerle varsayımlar arasında net bir ayrım yapılmasının önemini vurguladı.

Eski OpenAI ve Anthropic çalışanlarının yapay zekanın insanlığı yok edebileceği yönündeki açıklamalarının sektörde aşırı spekülasyona yol açtığı değerlendirilirken, panelde bu tür söylemlerin piyasa dinamiklerini ve düzenleyici kurumların karar alma süreçlerini olumsuz etkileyebileceği görüşü dile getirildi.

Uzmanlar, yapay zekanın oluşturabileceği risklerin bilimsel kanıtlar üzerinden tartışılmasını ve olası tehditlerle ilgili belirsizlik düzeyinin açık biçimde ortaya konulmasını istiyor.

DENGELİ YAKLAŞIM

Etkinlikte değerlendirmelerde bulunan Nobel Barış Ödülü sahibi araştırmacı gazeteci Maria Ressa, yapay zeka risklerinin yalnızca iki uçtan ele alınmasına karşı çıktı. Ressa, tartışmaların bir tarafta 'katil robotlar' düzeyinde varoluşsal bir tehdit, diğer tarafta ise tamamen önemsiz bir konu olarak sunulmasının gerçek tabloyu yansıtmadığını ifade etti.

Yapay zeka yönetişiminin ideolojik bir çatışmaya indirgenmesinin karar alma süreçlerini zorlaştırdığını belirten Ressa, konunun çok daha katmanlı ve karmaşık kurumsal süreçler içerdiğine dikkat çekti. 2025 yılında kurulan ve üyeleri Şubat 2026’da belirlenen Uluslararası Yapay zeka Bilimsel Paneli ise sektördeki gelişmeleri bilimsel veriler ışığında inceleyerek küresel diplomatik ve ticari müzakereler için tarafsız bir zemin oluşturmayı amaçlıyor.

RİSK SINIRI

Yapay zeka alanının önde gelen isimlerinden ve Uluslararası Yapay zeka Bilimsel Paneli Eş Başkanı Yoshua Bengio da risk yönetimindeki temel sorunlardan birinin bilimsel kanıtlarla 'makul çıkarımlar' arasındaki sınırın giderek belirsizleşmesi olduğunu söyledi.

Bengio, yapay zeka konusunda ortaya çıkan görüş ayrılıklarının gürültülü ve kutuplaştırıcı söylemler yerine küresel ölçekte yürütülecek rasyonel müzakerelerle ele alınması gerektiğini vurguladı.

Belirsizliklerin küçümsenmemesi gerektiğine işaret eden Bengio, risklerin ciddiyetinin de soğukkanlı ve bilimsel bir yaklaşımla değerlendirilmesini istedi.

PİYASA ALGISI

Panelde yapılan değerlendirmelerde, teknoloji sermayesi ile küresel piyasaların felaket senaryoları üzerinden yönlendirilmesinin risk algısını bozabileceği görüşü de öne çıktı. Uzmanlar, yapay zekaya ilişkin düzenlemelerin hazırlanması ve yatırım kararlarının şekillendirilmesi sırasında bilimsel gerçeklerle varsayımların birbirine karıştırılmaması gerektiğini belirtiyor.

Doğru regülasyonların oluşturulabilmesi için risklerin olduğundan küçük ya da büyük gösterilmediği, belirsizliklerin açık biçimde ifade edildiği ve bilimsel verilere dayanan bir iletişim yaklaşımının benimsenmesi gerektiği kaydediliyor.