Bilim insanları nemin böceklerin biyolojik saatini senkronize ettiğini belirledi

Işık ve sıcaklığın canlıların biyolojik ritimleri üzerindeki düzenleyici etkisi uzun süredir bilinirken, çevresel nemin bu süreçteki rolüne ilişkin yeni bulgular elde edildi. Cincinnati Üniversitesi bünyesinde, Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü desteğiyle yürütülen ve *Nature* dergisinin *Biological Timing and Sleep* özel sayısında yayımlanan çalışma, nem değişimlerinin böceklerin hayatta kalma ve hareket düzenlerinde biyolojik bir zamanlayıcı işlevi gördüğünü ortaya koydu.

NEM DÖNGÜSÜ ORTADAN KALKSA DA RİTİM SÜRDÜ

Araştırma ekibi, ışık ve sıcaklığın sabit tutulduğu özel iklim odalarında öpüşen böcekler, meyve sinekleri, sivrisinekler ve örümcek böceklerinden oluşan canlı gruplarını tekrarlayan nem dalgalanmalarına maruz bıraktı. Ortamdaki nem döngüsü tamamen kaldırıldıktan sonra da deneklerin nemli ve kuru koşullara göre biçimlenen hareket ritimlerini koruduğu gözlendi. Bu sonuç, böceklerin nem sinyallerini hafızaya alarak içsel bir saat gibi kullanabildiğini gösterdi. Cincinnati Üniversitesi Profesörü Joshua Benoit, “Böcekler nem sinyallerini doğrudan içsel bir biyolojik saat gibi algılıyor ve hücresel düzeyde senkronize oluyorlar” dedi.

DEHİDRASYON RİSKİNE KARŞI ZAMANLAMA

Çalışmanın başyazarı, Georgia College & State University Öğretim Üyesi Dr. Shyh-Chi Chen, nemin karasal organizmalar açısından hayatta kalmayı doğrudan etkileyen bir unsur olduğunu belirtti. Chen, “Karasal böcekler için hayatta kalmak, vücuttaki su dengesini korumaya ve dehidrasyondan kaçınmaya bağlıdır. Günlük nem değişikliklerini önceden tahmin edebilmek, bu canlıların gıda arayışı veya yüksek enerji gerektiren faaliyetleri daha az riskli saat dilimlerine kaydırmalarına imkân tanıyor. Nem, tıpkı güneş ve ay döngüleri gibi kritik bir çevresel girdi” ifadelerini kullandı. Araştırma verileri, nemin biyolojik saat üzerindeki etkisinin ışık ve sıcaklığa kıyasla daha ikincil düzeyde kaldığını da gösterdi. Test edilen türler arasında değişen nem seviyelerine en zayıf davranışsal tepkiyi sivrisinekler verdi.

İNSAN VE MEMELİ BİYOLOJİSİ DE İNCELENECEK

Araştırmacılar, bulguların yalnızca böcek ekolojisi ve zararlı yönetimiyle sınırlı olmadığını, insan ve memeli biyolojisindeki çoklu duyusal entegrasyon süreçleri için de yeni araştırma alanları açabileceğini belirtti. Dr. Chen, “Memelilerin sirkadiyen biyolojisi ağırlıklı olarak ışık-karanlık döngüsüne dayansa da nem dâhil olmak üzere ince çevresel duyusal girdilerin etkileri tamamen göz ardı edilemez” dedi. Çalışmanın, iklim değişikliğiyle birlikte farklılaşan nem rejimlerinin tarımsal verimlilik, hastalık taşıyan böceklerin yayılımı ve biyolojik mücadele yöntemleri üzerindeki etkilerinin incelenmesine katkı sağlaması bekleniyor.