Perşembe15 Ekim 202616:48İSTPİYASAAÇIK

Bilim insanları: Hi̇pernovalar aslında hi̇ç yaşanmamış olabi̇li̇r

UCL liderliğindeki araştırma, hipernovalara bağlanan bazı kimyasal izlerin sıradan süpernovaların asimetrik patlamalarıyla açıklanabileceğini gösterdi. Bulgular, bu güçlü patlamaların varlığına dayanak oluşturan kanıtları tartışmaya açtı.

İstanbul Ticaret Gazetesi

Yayınlanma

Paylaş
Bilim insanları: Hi̇pernovalar aslında hi̇ç yaşanmamış olabi̇li̇r

Sıradan süpernovalardan 10 kat daha güçlü olduğu varsayılan hipernovalar, evrenin en enerjik patlamaları arasında gösteriliyor. Bu teori, Samanyolu’nun halosunda ve komşu cüce galaksilerde bulunan sıra dışı kimyasal bileşimli yıldızları açıklamak için geliştirilmişti. 

University College London (UCL) araştırmacılarının matematiksel modelleri ise aynı izlerin sıradan süpernovaların düzensiz ve küresel olmayan madde saçılımından kaynaklanabileceğini ortaya koydu. Çalışma, hipernovaların hiç gerçekleşmemiş olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.

ASİMETRİK MADDE DAĞILIMI 

Araştırma ekibinin lideri Anmol Aggarwal, patlayan yıldızların maddeyi uzaya eşit dağıtmadığını; oksijenin bir yöne, kükürdün başka bir yöne savrulabildiğini belirtti. Simülasyonların, sıra dışı element karışımlarına sahip yıldızların sıradan süpernovalarla oluşabileceğini gösterdiğini söyleyen Aggarwal, hipernovalara işaret eden mevcut kanıtların geçerliliğini yitirdiğini ifade etti.

UCL Mullard Uzay Bilimleri Laboratuvarı’ndan Ralph Schoenrich ise yıldızların patlamadan önce soğan katmanlarına benzer biçimde merkezde ağır, dışta hafif elementler taşıdığını anlattı.

Patlama sonrasında bu katmanların tamamen karışmadığını vurgulayan Schoenrich, galaksilerin kimyasal evrim modellerinde eksik karışımın hesaba katılması gerektiğini söyledi.

DÖRT YILDIZIN İNCELENMESİ 

Ekip, hipernovadan saçılan maddelerle oluştuğundan şüphelenilen dört yıldızı inceledi. Modellemeler, bunlardan üçünün sıradan süpernovalar sonucunda meydana gelmiş olma ihtimalinin daha yüksek olduğunu gösterdi.

KIRMIZI DEVİN KÖKENİ 

Araştırmacılar daha sonra Samanyolu halosunda bulunan, gümüş ve uranyum gibi ağır elementleri aşırı miktarda barındıran sıra dışı bir kırmızı deve odaklandı. Yıldızın yüksek dönüş hızı ve galaksinin dış çeperlerindeki konumu, metal bakımından fakir bir cüce galaksiden Samanyolu’na sürüklendiğini ortaya koydu.

Analizler, yıldızın oluşumunun bir nötron yıldızı birleşmesi ile sıradan asimetrik bir süpernovanın birlikte etkisiyle, hipernovaya ihtiyaç duyulmadan tamamen açıklanabildiğini gösterdi.

OSMAN KUVVET

OSMAN KUVVET

İstanbul Ticaret Gazetesi – Teknoloji Editörü