Apollo Ay görevinin yazılım lideri Margaret Hamilton hayatını kaybetti

MIT Enstrümantasyon Laboratuvarı’ndaki yazılım ekibinin başında, insanın Ay’a ilk kez ayak basmasını sağlayan kodları kaleme alan Margaret Hamilton, bilgisayar bilimlerinin öncü isimleri arasında yer aldı. 130’dan fazla bilimsel makale yayımlayan Hamilton, yazılımın bağımsız bir mühendislik disiplini olarak kabul görmesine katkı sağladı. Apollo programındaki çalışmaları ve bilim dünyasına katkılarıyla tanınan Hamilton, 2016’da ABD Başkanı Barack Obama tarafından Başkanlık Özgürlük Madalyası ile ödüllendirilmişti.

MIT’DEN APOLLO PROGRAMINA 

1936’da Indiana’da doğan Hamilton, matematik eğitiminin ardından MIT’nin meteoroloji bölümünde Edward N. Lorenz ile çalıştı. Burada kaos teorisine temel oluşturan yazılımlar geliştirdi. Kariyerini ABD’nin ilk hava savunma sistemi SAGE (AN/FSQ-7) üzerinde sürdüren Hamilton, 1965’te MIT’nin NASA ile yürüttüğü Apollo projesine ilk kadın programcı olarak katıldı.

Kısa sürede mürettebatlı uçuşların uçuş içi yazılım ekibinin başına geçti. O dönemde bir 'kara kutu' olarak görülen kodlama sürecini sistemli hale getirdi. 'Yazılım mühendisliği' terimini literatüre kazandırarak alanın donanım kadar saygın bir mühendislik dalı olarak kabul edilmesini sağladı.

AY’A İNİŞTE YAZILIM 

Hamilton’ın geliştirdiği yazılım mimarisi, Apollo görevlerinde ciddi tehlikelerin aşılmasında rol oynadı. Dört yaşındaki kızı Lauren’in simülatörde yanlışlıkla fırlatma öncesi programı çalıştırması, 'defansif programlama' ve hataları önceden öngörme ilkelerini geliştirmesine ilham verdi. Bu yaklaşım, Apollo 8 sırasında seyrüsefer verilerini kaybeden astronotların kurtarılmasını sağladı.

Hamilton’ın en önemli katkılarından biri, Temmuz 1969’da Apollo 11’in Ay’a inişinde görüldü. Eagle modülü yüzeye yaklaşırken aşırı yüklenme nedeniyle '1202' hatası oluştu. Öncelik odaklı yazılım, hayati olmayan görevleri durdurarak aracın Ay yüzeyine güvenle inmesine imkan tanıdı.

ŞİRKETLERİ VE MİRASI 

Apollo programından sonra çalışmalarını sürdüren Hamilton, 1976’da Higher Order Software’i, 1986’da ise Hamilton Technologies’i kurdu. Karmaşık yazılım sistemlerinin mühendisliği için Universal Systems Language (USL) dilini geliştirdi. Bilim ve teknolojide kadınların simge isimlerinden biri oldu.

Kod çıktılarının yanında çekilen ikonik fotoğrafı ve resmi Lego figürüyle farklı nesillere ilham veren Hamilton, modern bilgi işlem dünyasının temellerinde önemli yer tutan teknik bir miras bıraktı.