Alüminyum piyasasında Hürmüz düğümü çözüldü

Orta Doğu’da ABD, İsrail ve İran ekseninde tırmanan çatışmaların Hürmüz Boğazı'ndaki lojistik akışını sekteye uğratması, alüminyum piyasasında son 50 yılın en sert arz şoklarından birine neden olmuştu. Bölgedeki üretim tesislerinin hasar görmesiyle derinleşen kriz ve beraberinde gelen sert fiyat dalgalanmaları, son günlerde yerini diplomatik çözüm adımlarına bıraktı. ABD ile İran arasında sağlanan mutabakat çerçevesinde İsviçre'de yürütülen görüşmeler piyasalardaki tansiyonu düşürürken, Hürmüz Boğazı'ndan ticari geçişlerin yeniden kesintisiz hale gelmesi, küresel tedarik endişelerini önemli ölçüde hafifletti.+

KÖRFEZ'DE LOJİSTİK ÇÖZÜMLER
Çatışmaların ilk günlerinde piyasa gözlemcileri, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması halinde hammadde sıkıntısının üretimi durduracağını ve fiyatları ton başına 4 bin doların üzerine taşıyacağını öngörüyordu. İran’ın füze saldırılarıyla bölgedeki bazı eritme tesislerini hedef alması endişeleri artırsa da Körfez'deki üreticiler alternatif lojistik kanallarını hızla devreye soktu.

Özellikle büyük hacimli alümina sevkiyatı, Umman limanlarına indirilerek karayoluyla eritme tesislerine taşındı. Uzmanlara göre küresel petrol taşımacılığındakine benzer şekilde, takip sistemlerinin kapatıldığı ‘karanlık geçiş’ olarak adlandırılan riskli deniz seferleri de hammadde akışına kısmi destek sağladı. Gemi takip şirketi Kpler’in verilerine göre, uygulanan bu sıra dışı çözümler sayesinde Basra Körfezi’ne yapılan alümina ithalatı, daha mayıs ayında savaş öncesi seviyelerine dönmeyi başardı.

ASYA'DAN GELEN ÜRETİM TAMPONU
Küresel arzın yaklaşık yüzde 10’unu sağlayan Orta Doğu'daki operasyonel çözümlerin yanı sıra Çin ve Endonezya da piyasanın donmasını engelledi. Bank of China International Emtia Stratejisi Başkanı Amelia Xiao Fu, "Piyasa son birkaç ayı stok tüketerek atlattı, ancak bu operasyonel tamponlar artık azalmış durumda" diyerek mevcut duruma dikkat çekti. Savaş öncesi 45 milyon tonluk resmi üretim tavanına yaklaşan Çin, nisan ayında yıllıklandırılmış bazda 47 milyon ton üretim gerçekleştirerek küresel arz açığını dengeledi. Endonezya'daki üreticilerin ise kâr marjı düşen nikel operasyonları yerine sınırlı enerji kaynaklarını alüminyuma kaydırması arza pozitif yansıdı. Morgan Stanley uzmanları, bu enerji kaymasının yeni arzı beklenenden çok daha hızlı piyasaya sürebileceğini vurguluyor.

FİYAT BEKLENTİLERİNDE AYRIŞMA
Diplomatik mutabakatla tedarik zinciri nefes alırken, analistlerin fiyat tahminlerinde ciddi farklılıklar göze çarpıyor. Londra Metal Borsası’nda (LME) 3 bin 400 dolar seviyelerinde işlem gören alüminyum için JPMorgan, sektördeki gizli stokların yoğun kullanımı nedeniyle 4 bin dolar seviyesine ulaşmanın beklenenden uzun süreceğini belirtiyor. Ancak JPMorgan yetkilisi Greg Shearer, görünmeyen stokların er ya da geç tükeneceği ve karşılanması gereken arz açıklarının fiyatları yukarı taşıyabileceği görüşünde.

Öte yandan Goldman Sachs, arzın daha yavaş toparlanacağını öngörse de fiyatların gelecek yıl 3 bin dolar seviyesine yaklaşacağını tahmin ediyor. Temel arz dengesinde Citigroup yaşananları son 50 yılın en büyük şoku olarak tanımlarken, Bank of America 76 milyon tonluk piyasada arz-talebin büyük ölçüde dengede olduğunu savunuyor.

EN KÖTÜSÜ GERİDE Mİ KALDI?
ABD ile İran'ın İsviçre'de yürüttüğü görüşmeler ve Hürmüz'de deniz trafiğinin serbest kalması, piyasadaki "Yeni bir sıkışıklık yaşanır mı?" endişelerini büyük ölçüde rafa kaldırdı. BMO Capital Markets Emtia Araştırmaları Başkanı Helen Amos'un değerlendirmesi ise sektörün geleceğine dair iyimser bir tablo çizdi: "Eğer böyle bir şey yaşanacak olsaydı şimdiye kadar yaşanmış olurdu. Büyük ihtimalle alüminyum piyasası arz açığının zirve noktasını geride bıraktı."