Veri merkezlerine su altyapısı için milyar dolarlık yatırım gerekiyor

Yapay zeka sorgularını işleyen devasa veri merkezlerini soğutmak için gereken su miktarı, megakentlerin günlük ihtiyacıyla yarışır hale geldi. Yeni bir araştırmaya göre, ABD genelindeki yerel su şebekelerinin bu talebi karşılayabilmesi için 58 milyar dolara varan yeni altyapı yatırımına ihtiyacı var.

Yapay zeka modellerinin eğitimi ve bulut bilişim hizmetlerinin sürekliliği, milyonlarca sunucunun yüksek performansla çalışmasına bağlı. Bu performansın yan ürünü olan devasa ısıyı tahliye etmek için kullanılan ‘buharlaşmalı soğutma’ sistemleri, yerel su kaynakları üzerinde benzeri görülmemiş bir baskı kuruyor. UC Riverside Bourns Mühendislik Fakültesi'nden Doç. Dr. Shaolei Ren liderliğindeki ekip, bu baskının belediye su şebekelerini milyarlarca dolarlık yatırım yapmaya zorlayacağını öngörüyor.

ALTYAPI MALİYETİ 58 MİLYAR DOLARA ULAŞABİLİR

Araştırma, veri merkezlerinin büyüme hızına ve soğutma teknolojilerindeki verimlilik adımlarına bağlı olarak, su altyapısı iyileştirme maliyetinin 10 milyar dolar ile 58 milyar dolar arasında değişeceğini tahmin ediyor. Sadece Şubat 2026'da; Virginia, Louisiana ve Indiana'daki projeler için teknoloji devlerinin su altyapısı harcamalarının şimdiden 1 milyar dolara yaklaştığı bildirildi.

Doç. Dr. Ren, sorunun finansal boyutu kadar fiziksel boyutuna da dikkat çekiyor: "Paranız olsa bile su kaynağı bulmak ayrı bir zorluk. Rezervuarlar ve kar örtüsü sınırlıdır. Arıtma tesisleri inşa edebilirsiniz ancak para ile daha fazla kar örtüsü satın alamazsınız."

TEPE KULLANIMDA 30 KATLIK ARTIŞ RİSKİ

Haberin en çarpıcı noktalarından biri, yıllık ortalama su tüketim rakamlarının asıl tehlikeyi gizliyor olması. Veri merkezleri, yazın en sıcak günlerinde, yıllık ortalama kullanımlarının 6 ila 10 katı, bazı durumlarda ise 30 katından fazla su talep edebiliyor.

• Kapasite sınırı: Birçok belediye şebekesi, nadiren kullanılan bu ‘zirve’ talepleri karşılayabilecek pompa istasyonu, iletim borusu ve depolama rezervuarı kapasitesine sahip değil.
• Şehir ölçeğinde tüketim: Yapım aşamasındaki bazı tesislere günlük 8 milyon galona kadar su tahsis edilmiş durumda; bu miktar birden fazla küçük kasabanın toplam ihtiyacına eşdeğer.
• Yatırım ihtiyacı: Veri merkezi soğutma sistemlerinin dört yıl içinde New York şehrinin günlük su ihtiyacı kadar (yaklaşık 1,45 milyar galon) ek kapasiteye ihtiyaç duyabileceği hesaplanıyor.

ÇÖZÜM İÇİN KAMU-ÖZEL SEKTÖR ORTAKLIĞI ŞART

Araştırmacılar, dijital dönüşümün sürdürülebilirliği için teknoloji devlerine ve yerel yönetimlere üç temel öneri sunuyor:

• Şeffaf raporlama: Şirketlerin yıllık ortalamalar yerine, yerel şebekeyi asıl zorlayan ‘en yüksek tepe su kullanım’ rakamlarını açıklaması gerekiyor.
• Finansman paylaşımı: Altyapı iyileştirme maliyetlerinin tamamen yerel abonelerin (halkın) üzerine yıkılmaması için teknoloji şirketlerinin doğrudan yatırım ortaklıkları kurması öneriliyor.
• Hibrit soğutma modelleri: Elektrik şebekesi zorlandığında su bazlı soğutma; su sistemi zorlandığında ise daha fazla elektrik tüketen ancak su harcamayan ‘kuru soğutma’ (fanlı sistemler) arasında geçiş yapabilen esnek teknolojilerin kullanılması teşvik edilmelidir.