tatil-sepeti

Türkiye’nin markalaşma potansiyeli olan ihracatçı firmalara, üretimden pazarlama hizmetlerine kadar her aşamada destek olan Turquality ile kilogram başına ihracat da artıyor.


2023’te kilogram başına ihracat ortalama 1.57 dolar olurken, Turquality kapsamındaki firmaların ortalama kilogram başına ihraç fiyatı 2.52 dolar oldu. Hatta eczacılık ve otomotiv gibi bazı sektörler bu değeri 15 dolara kadar çıkarmayı başardı.  

 

MESUDE DEMİRHAN

 

Üretim, yatırım, istihdam ve ihracat hedefiyle büyümesini sürdüren Türkiye, 197 ülke ve bölgeye ihracat yapıyor. Küresel ekonomideki olumsuzluklara rağmen, Türkiye’nin ihracatı geçen yıl 255.8 milyar dolara yükseldi. 2023 yılında 1.57 dolar kilogram olarak açıklanan birim ihraç fiyatının bu yıl da artması bekleniyor. Mermer, doğal taş ve çimento gibi ağır ürünler hariç tutulduğunda; ihracat birim fiyatı 2023’te 1.87 dolar oldu. Bu yılın ilk ayında ise ihraç birim fiyatı 1.76 dolara ulaştı. Türkiye katma değeri yüksek, markalı ve tasarım konusunda da ihracatçı firmaları birçok kalemde destekliyor. Bu destek enstrümanlarından biri, 2002’de başlayan Turquality.

 

ORTALAMAYI AŞTI

 

Türkiye’yi ve Türk şirketlerini globalde markalaştırarak, kilogram başına ihracatının, dolayısıyla katma değerinin artmasını hedefleyen Turquality; firmaların, üretim, pazarlama, satış ve satış sonrası süreçlerini kapsıyor. Ticaret Bakanlığı’nın İstanbul Ticaret’e verdiği bilgilere göre; Marka/Turquality Destek Programı; firmaların markalaşmasına ve kurumsallaşmasına destek oluyor. 2002 yılında 36.1 milyar dolar olan ihracat geçen yıl 255.8 milyar dolara, 2002’de 0.75 dolar olan ihracat kilogram değeri 2023 sonunda 1.57 dolara ulaştı.

 


2023 yılında Marka/Turquality Destek Programı kapsamında yer alan firmaların ihracat kilogram değerinin 2.52 dolar olması, destek programının ihracatta katma değere sağladığı desteği gösteriyor. 2024 yılının ilk ayında da program kapsamındaki firmaların birim ihraç değeri 2.46 dolarla Türkiye ortalamasının üzerinde seyretti.  

 

287 FİRMA, 308 MARKA

 

2002 yılında temelleri atılan Marka/Turquality Destek Programı, 2004 yılında tekstil ve hazır giyim sektörüne yönelik olarak başlayıp, yıllar içinde tekstilden makinaya, otomotivden savunma sanayine, gıdadan kuyumculuğa kadar çok kapsamlı bir sektörel çeşitliliğe ulaştı. 2023’te Turquality kapsamındaki desteklerden yararlanan hazır giyim ve tekstil sektörlerindeki firmaların birim ihraç değeri 5.66 dolara, eczacılık ürünlerinde 14.96 dolara, otomotiv ana sanayinde 14.92 dolara ve makina sektöründe 14.01 dolara çıktı. 2024 yılı mart ayında 287 firmanın 308 markası Turquality kapsamına alındı. Destekten en fazla faydalanan sektörler ise kimya, tekstil ve hazır giyim, işlenmiş tarım ürünleri, gıda ve otomotiv şeklinde sıralanıyor.

 

280 MİLYON TL LİMİT

 

Turquality kapsamındaki firmalar için 2024 yılında destek üst limitleri belirlendi. Bu limitler, sektör ayrımı gözetilmeden her firma için aynı şekilde uygulanıyor. Böylece Turquality’de yer alan firmaların yönetim danışmanlığı, bilişim danışmanlığı ve sürdürülebilirlik danışmanlığı başlıkları altında düzenlenen kurumsal altyapı oluşturmaya yönelik danışmanlıklar ile kurumsallaşma süreçleri destekleniyor. Ayrıca hedef pazar esaslı desteklerle de yeni pazarlara girmeleri teşvik ediliyor. 2024’te Marka Destek Programı’nda yer alan firmalar 140 milyon TL’ye yakın, Turquality Destek Programı’ndaki firmalar ise 280 milyon TL’ye yakın bir limitten faydalanabilecek.

 

KÜRESEL TİCARETTEKİ PAYIMIZA DA YANSIDI

 

İstanbul Ticaret Üniversitesi Dijital Ekonomi ve Pazarlama Anabilimdalı Başkanı Prof. Dr. Betül Gür, İstanbul Ticaret’e şu değerlendirmeyi yaptı: “Türkiye’nin ihracatı geçen yıl 255.8 milyar dolar oldu. Küresel ticaretten alınan pay yüzde 1.02’den yüzde 1.06’ya yükseldi. Sektörel açıdan ilk sırayı 35 milyar dolar ile otomotiv alırken, ardından sırasıyla kimyevi maddeler ve hazır giyim-konfeksiyon sektörleri takip etti. Türkiye’nin ihracat yaptığı ülke sayısı ve alternatif yeni pazarlar bulma çabası içinde ihracatın kilogram değeri de 1.57 dolara yükseldi. Ocak 2024’te ihracat birim değeri bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3.3 azalırken, ithalat birim değeri yüzde 9.3 oranında düştü. Markalaşmada Turquality önemli bir destek. 18 Ağustos 2022’de yayımlanan İhracat Destekleri Hakkındaki Karar kapsa-mında desteklenen hedef sektörler olarak gıda, elektrik-elektronik, makina, otomotiv ve kimya geliyor.”


 

TURQUALİTY NEDİR?

 

Turquality, Türkiye’nin rekabet avantajını elinde bulundurduğu ve markalaşma potansiyeli olan ürün gruplarına sahip firmaların, üretimden pazarlamaya, satıştan satış sonrası hizmetlere kadar bütün süreçleri kapsayacak şekilde yönetsel bilgi birikimi, kurumsallaşma ve gelişimlerini sağlayarak uluslararası pazarlarda kendi markalarıyla global bir oyuncu olabilmelerine imkan tanıyor. Söz konusu markalar aracılığıyla olumlu Türk malı ve hizmeti imajının oluşturulmasını ve yerleştirilmesini sağlayan devlet destekli ilk ve tek markalaşma programı. Turquality’nin odağında klasik ihracat desteklerinden farklı olarak salt ihracatı artırmak yerine firmaların markalaşma hedeflerine katkıda bulunmak da yer alıyor.

 

STRATEJİK ÖNEMDE

 

Ticaret Bakanlığı’ndan alınan bilgiye göre, bu yıl Turquality ile ilgili belirlenen hedefler ve uygulama planı şöyle olacak:

 

  • Marka/Turquality Destek Programı, uluslararası markalar oluşturma hedefine yönelik kaliteye odaklanan, tasarım ve araştırma faaliyetlerine yatırım yapan, süreç ve otomasyona dönük üretkenlik sağlamayı başarabilen şirketlerin bölgesel ve küresel, önemli ve kalıcı markalar yaratabilmesi amacıyla tasarlandı. 
  • Katma değerli ihracat hedefini gerçekleştirmesinde Marka/Turquality Destek Programı kapsamındaki şirketler stratejik önemde değerlendiriliyor. Bu firmaların her sektörde alanının ulusal, bölgesel ve küresel liderleri olup strateji ve vizyonları Bakanlığın vizyonu olan marka değeri yüksek, katma değerli ihracat hedefi ile örtüşmesine dikkat ediliyor. 
  • 2023 Aralık ayında başlatılan ve bu yıl şubatta tamamlanan ‘Turquality Sektör Toplantıları’ serisi ile 15 farklı sektörde Marka/Turquality Destek Programı kapsamındaki firmaların 341 orta ve üst düzey yöneticisi ile 4 farklı şehirde bir araya gelindi.  
  • Bakanlığın bu yıl gündeminde bir taraftan Marka/Turquality Destek Programı’nın geliştirilmesi, bir taraftan da ‘Uzak Ülkeler Stratejisi’nin güçlendirilmesi olacak.  

 

YARARLANMA ŞARTLARI

 

  • İhraç kayıtlı satışları ile organik bağı bulunan şirketler dahil olmak üzere son üç yılın ortalama ihracatının en az 3 milyon dolar olması,
  • Başvuruya konu markaya ilişkin en az bir yıl önce alınmış yurt içi ile Madrid Uluslararası Marka Tescil Protokolü’ne taraf olan ülkelerden en az birinde yurt dışı tescillerinin bulunması,
  • Markanın yurt içi tescilinin yurt dışı tescilinden önce yapılmış olması,
  • Markanın yurt içi ve yurt dışı tescilinin aynı şirket üzerine olması,
  • Başvuruda bulunulan markada Türk malı/markası imajına zarar verecek, aykırı olacak ifade, sembol, şekil, işaret veya ülke, şehir, bölge isimlerinin kullanılmaması.

 

Bu şartları yerine getiren şirketler Marka/Turquality Destek Programı kapsamına alınma başvurusunda bulunabilir. Ayrıca başvuru yaptığı tarih itibarıyla son bir yıl içerisinde en az 10 milyon dolarlık ihracat yapan şirketlerde en az bir yıl önce alınmış marka tescili şartı aranmıyor. Marka/Turquality Destek Programı kapsamına alınma başvurusunda bulunabilecek şartları uygun olan şirketler Bakanlığa müracaat eder, başvurusu kabul edilen şirket için Bakanlıkça görevlendirilen Turquality programı yönetim danışmanlığı firmalarınca ön inceleme çalışması gerçekleştirilir. Ön inceleme neticesinde başvuru sahibi şirketin destek programı kapsamına girip giremediği belli oluyor.

01 Nisan 2024 Pazartesi

Ticaret Bakanlığı, e-ihale yöntemiyle yılın ilk 3 ayında yapılan toplam 3 bin 807 ihalede 913 milyon liradan fazla gelir elde edildiğini bildirdi.


 

Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, gümrük ve kaçakçılıkla mücadele mevzuatı kapsamında gerçekleştirilen çalışmalarda tasfiyelik hale gelen eşya ve araçların satışının 2014 yılından itibaren elektronik ihale yoluyla gerçekleştirildiği belirtildi.

 

Türkiye'de kamu idareleri içinde uygulanan ilk elektronik ihale sistemi olan e-ihale uygulamasıyla çalışmaların şeffaf ve ulaşılabilir olmasının amaçlandığı vurgulanan açıklamada, bu sistem sayesinde ülkede yerleşik tüm vatandaşların e-devlet ve "www.eihale.gov.tr" adresinden ihalelere katılabildiği ve internet bağlantısının olduğu her yerden teklif verebildiği ifade edildi.

 

Açıklamada, e-ihale yoluyla ticari araçlardan binek araçlara, kuyumculuk sektöründen tekstil sanayisine, elektronik eşyadan mobilyaya, gıda sanayisinden kozmetik sektörüne kadar geniş bir yelpazede pek çok eşyanın piyasa değerinde ve rekabetçi ortamda, etkin bir şekilde satışının gerçekleştirilerek ülke ekonomisine kazandırıldığı kaydedildi.

 

HASILATTA YÜZDE 141 ARTIŞ

 

e-İhale yöntemiyle bu yılın ilk 3 ayında gerçekleştirilen toplam 3 bin 807 ihaleden 3 bin 332'sinde satışın gerçekleştiği aktarılan açıklamada, bu kapsamda 1081 araç satışından yaklaşık 478 milyon lira, 2 bin 251 eşya grubu satışından 435 milyon lira olmak üzere toplam 913 milyon liranın üzerinde gelir elde edildiği bilgisi verildi.

 

Açıklamada, geçen yılın aynı dönemine göre araç satışlarında yüzde 77, eşya satışlarında yüzde 299 ve hasılatta yüzde 141 artış sağlandığına dikkati çekilirken bunun yanında 2024 yılındaki toplam 84 farklı gruptaki ihalelerin yüzde 38'ini elektronik eşya, yüzde 11'ini makine aksamı ve yedek parça, yüzde 8’ini demir yolu ve benzeri hatlara ait taşıtlar, yüzde 4'ünü yağlı tohum ve meyveler, yüzde 3'ünü cam ve cam eşya, yüzde 2'sini demir veya çelikten eşyanın oluşturduğu belirtildi.

 

PERAKENDE SATIŞ MAĞAZALARINDAN 53 MİLYON LİRA GELİR

 

Açıklamada, tasfiyelik hale gelen eşyanın satışının, elektronik ihale uygulamasının yanı sıra Ticaret Bakanlığına bağlı perakende satış mağazaları aracılığıyla da gerçekleştirildiği hatırlatıldı. Bu kapsamda 2024'te satış mağazalarında 45 bin 18 toplam satışın yapıldığı bildirildi.

 

Açıklamada, bu satışlardan, elektronik eşya (cep telefonu, airfryer, küçük ev aleti ve benzeri) grubunda 28 milyon lira, optik alet ve cihazlar grubunda 5 milyon lira, oyuncaklar, oyun ve spor malzemeleri grubunda 2 milyon lira olmak üzere perakende satış mağazalarından toplam 53 milyon lira gelir elde edildiği bilgisi verildi.

 

Yapılan satışlarda geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 26 gelir artışı sağlandığı aktarılan açıklamada, ticari hayattaki piyasa bozucu ve rekabete aykırı eylemlerle mücadelenin aralıksız süreceği, ülke ekonomisine ve toplumsal refaha katkı sağlayacak çalışmalara azami hassasiyet göstererek devam edileceği ifadelerine yer verildi.

16 Nisan 2024 Salı