Yapay zeka teknolojileri, iş süreçlerine entegrasyon hızını artırarak modern çalışma hayatının standart bir parçası haline geliyor. Gallup tarafından 22 binden fazla çalışanla gerçekleştirilen son "İşgücü Anketi", dijital dönüşümün ulaştığı boyutları gözler önüne serdi. Verilere göre, çalışanların yaklaşık yarısı yapay zekayı yılda en az birkaç kez kullandığını belirtirken, yüzde 12’si bu teknolojiyi günlük iş akışının bir parçası haline getirmiş durumda.
İki yıl öncesine kıyasla yapay zeka kullanım oranında görülen 21 puanlık artış, OpenAI’nin ChatGPT’si gibi üretken yapay zeka sistemlerinin ticarileşme hızını yansıtıyor. Kod yazma, rapor özetleme ve veri analizi gibi işlemler, artık pahalı yazılımlar yerine basit bir tarayıcı erişimiyle gerçekleştirilebiliyor.
TEKNOLOJİ VE EĞİTİM SEKTÖRÜ ÖNCÜ
Adaptasyon süreci, ekonominin geneline yayılsa da sektörel bazda farklılıklar göze çarpıyor. Teknoloji sektörü, çalışanlarının yüzde 60'ının sık, üçte birinin ise günlük kullanımıyla başı çekiyor.
Benzer bir eğilim profesyonel hizmetler ve akademik dünyada da izleniyor. Üniversiteler ve kurumsal ofisler; araştırma sentezi, ders planlaması ve veri analizi süreçlerinde yapay zeka araçlarını bilgi yönetiminin ayrılmaz bir parçası olarak kullanıyor. Gallup verileri, bu sektörlerdeki benimseme oranlarının 2023-2025 arasında zirve yaptığını ve artık istikrara kavuştuğunu gösteriyor.
6.1 MİLYON ÇALIŞAN RİSK ALTINDA
Federal hükümet ve sektör liderleri yapay zekayı "verimlilik motoru" olarak nitelendirse de ekonomistler, bu dönüşümün işgücü piyasasında yaratacağı dengesizlikler konusunda temkinli.
Yapay Zekanın Yönetişimi Merkezi Araştırmacısı Sam Manning, Brookings Enstitüsü ile ortaklaşa yürüttüğü çalışmada, "yapay zeka odaklı değişime uyum sağlayanlar" ile "yerinden edilme riski taşıyanlar" arasında büyüyen bir uçuruma dikkat çekiyor. Manning'in analizine göre, ABD'de yaklaşık 6,1 milyon çalışan, yapay zeka otomasyonuna karşı yüksek risk grubunda yer alıyor.
İDARİ VE BÜRO İŞLERİ TEHDİT ALTINDA
Risk altındaki grubun profili incelendiğinde, bu çalışanların çoğunlukla idari ve büro işlerinde istihdam edildiği, orantısız bir şekilde kadınların çoğunlukta olduğu ve daha küçük metropol alanlarda yoğunlaştığı görülüyor.
Bilgisayar tabanlı ve analitik rollerde çalışanlar, yüksek eğitim seviyeleri ve finansal istikrarları sayesinde dönüşüme adapte olabilirken; transfer edilebilir becerileri sınırlı olan idari personel için gelir şoku riski çok daha yüksek. Manning, "Becerileri otomasyonla ikame edilen bu grubun tasarrufları da düşükse, süreci yönetmeleri çok daha zor olacaktır" uyarısında bulunuyor.
Uzmanlar, yapay zeka entegrasyonunun verimliliği artırırken eşitsizliği derinleştirmemesi için işverenlerin ve politika yapıcıların "yeniden beceri kazandırma" (reskilling) programlarına ağırlık vermesi gerektiğini vurguluyor.
