Küresel tedarik zincirini ve uluslararası ticareti derinden sarsan gümrük vergisi kararları, ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'ne taşındı. Cuma günü resmi başvurusunu yapan Nintendo, Başkan Donald Trump'ın başkanlık kararnameleri aracılığıyla devreye soktuğu ek gümrük vergileri nedeniyle bugüne kadar ödediği tüm tutarın iadesini talep ediyor.
YÜKSEK MAHKEME KARARI EMSAL OLDU
Nintendo'nun bu hamlesi boşluğa atılmış bir adım değil. Kısa bir süre önce ABD Yüksek Mahkemesi, başkanın IEEPA kapsamında uyguladığı gümrük vergilerinin "yetki aşımı" olduğuna hükmederek söz konusu kararnameleri iptal etmişti. Yüksek Mahkeme'nin bu kararı, uluslararası pazarda faaliyet gösteren dev şirketler için bir nevi hukuki dayanak oluşturdu.
TechCrunch tarafından incelenen Nintendo'nun dava dilekçesinde, alınan bu kararnameler yüzünden şirketlerden toplamda 200 milyar dolardan fazla haksız ithalat vergisi tahsil edildiği vurgulanıyor. Halihazırda binden fazla şirket, aynı emsal karara dayanarak ödedikleri vergileri geri alabilmek için ABD hükümetine karşı sıraya girmiş durumda.
Konuyla ilgili oldukça ketum davranan Nintendo yetkilileri, TechCrunch'a verdikleri kısa demeçte, "Bir başvuru yaptığımızı doğrulayabiliriz. Ancak yasal süreç devam ettiği için konuyla ilgili paylaşabileceğimiz başka bir detay bulunmuyor" ifadelerini kullandı.
24 EYALET DE DAVA AÇTI
Yüksek Mahkeme'nin kararı, Beyaz Saray cephesinde sert bir tepkiyle karşılandı. Başkan Trump, iptal kararını "olağanüstü derecede Amerikan karşıtı" olarak nitelendirerek geri adım atmak yerine tarifeleri daha da sertleştirdi. Yüksek Mahkeme kararına misilleme olarak söz konusu gümrük vergisi oranı %10'dan %15'e çıkarıldı.
Ancak bu hamle, federal hükümet ile eyaletler arasındaki ipleri de gerdi. Son alınan %15'lik vergi artışı kararının ardından 24 ABD eyaleti, başkanın bu yeni düzenlemeyle bir kez daha yetki sınırlarını aştığı gerekçesiyle ayrı bir yasal süreç başlattı.
Küresel ticaretin kurallarının yeniden yazıldığı bu dönemde, Uluslararası Ticaret Mahkemesi'nden çıkacak nihai kararların, uluslararası şirketlerin ABD pazarına yönelik tedarik ve fiyatlama stratejilerini kökten değiştirmesi bekleniyor.