Uzay yarışında kalıcı üsler kurma hedefi, enerji arz güvenliği sorununu beraberinde getiriyor. Bu sorunu aşmak isteyen Amerika Birleşik Devletleri, iki dev kurumunu bir araya getirdi. Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) ile ABD Enerji Bakanlığı (DOE), Ay yüzeyinde çalışacak bir nükleer fisyon enerji sistemi geliştirmek için iş birliği protokolünü sonuçlandırdı.
Projenin temel amacı, Artemis kampanyası kapsamında Ay'da kalıcı bir varlık oluşturmak ve bu deneyimi Mars yolculuğu için bir sıçrama tahtası olarak kullanmak.
GÜNEŞSİZ 14 GÜNE 'NÜKLEER' ÇÖZÜM
Mevcut Ay görevleri büyük ölçüde güneş enerjisine bağımlı durumda. Ancak Ay'da bir gece, yaklaşık 14 Dünya günü sürüyor. Bu süre zarfında sıcaklıklar dondurucu seviyelere düşerken, güneş panelleri işlevsiz kalıyor.
Geliştirilecek nükleer fisyon sistemi, bu kısıtlamayı ortadan kaldırmayı hedefliyor. Sistem; güneş ışığından, sıcaklık değişimlerinden veya panelleri kaplayan Ay tozundan bağımsız olarak kesintisiz elektrik üretebilecek. NASA yetkilileri, sistemin yakıt ikmali veya bakım gerektirmeden yıllarca çalışabilecek şekilde tasarlandığını vurguluyor.
TEKNİK İŞ BİRLİĞİ VE GÖREV DAĞILIMI
Anlaşma kapsamında kurumların uzmanlık alanları birleştiriliyor:
NASA: Uzay görevi mimarisi ve entegrasyon deneyimini projeye aktaracak.
ABD Enerji Bakanlığı (DOE): Nükleer reaktör tasarımı, yakıt yönetimi ve güvenlik standartları konusundaki uzmanlığını sunacak.
‘GELECEĞE ULAŞMAK NÜKLEERİ GEREKTİRİR’
NASA Yöneticisi Jared Isaacman, anlaşmanın Ay altyapısı için hayati önem taşıdığını belirtti. Kurulacak güç şebekesi; yaşam destek sistemlerini, laboratuvarları ve maden/kaynak çıkarma faaliyetlerini besleyecek.
Isaacman, "Amerika, Ay'a geri dönmeye, orada kalıcı altyapıyı kurmaya ve Mars'a doğru bir sonraki dev adım için gereken yatırımları yapmaya kararlıdır. Bu geleceğe ulaşmak, nükleer enerjiden yararlanmayı gerektirir" ifadelerini kullandı.
KÜRESEL REKABET VE TARİHİ MİRAS
Proje, Rusya devlet uzay ajansı Roscosmos'un da benzer bir planla önümüzdeki on yıl içinde Ay'a nükleer santral kuracağını açıklamasının ardından hız kazandı.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright ise iş birliğini Manhattan Projesi ve Apollo Görevleri ile kıyaslayarak, "Tarih, Amerikan bilimi ve yeniliğinin bir araya geldiğinde imkansız görünen sınırları aştığını göstermektedir" değerlendirmesinde bulundu.
İki kurum arasındaki 50 yıllık ortaklık, daha önce derin uzay sondalarında Radyoizotop Termoelektrik Jeneratörler (RTG) kullanımını içeriyordu. Ancak fisyon reaktörüne geçiş, insanlı görevler için gereken enerji ölçeğinde devasa bir kapasite artışı anlamına geliyor.
