Mikroskobik QR kodu: Sayfa başına 2 TB'lık depolama ile dünya rekoru

Giderek büyüyen küresel veri merkezi maliyetlerine ve artan karbon emisyonlarına karşı bilim dünyasından çığır açan bir çözüm geldi. TU Wien ve Cerabyte araştırmacıları, bir bakteriden bile küçük, enerjiye veya soğutmaya ihtiyaç duymayan ve yüzyıllarca dayanabilen seramik tabanlı dünyanın en küçük QR kodunu geliştirdi.

Giriş: 19.02.2026 - 10:08
Güncelleme: 19.02.2026 - 10:08
Mikroskobik QR kodu: Sayfa başına 2 TB'lık depolama ile dünya rekoru

Günümüzde dijital tarihimiz ve ticari verilerimiz; kısa ömürlü, sürekli bakım ve devasa soğutma maliyetleri gerektiren elektronik ortamlarda saklanıyor. Sabit diskler gibi modern depolama aygıtlarının genellikle birkaç yıl içinde arızalanması, trilyonlarca dolarlık bir veri saklama faturasını beraberinde getiriyor. Avusturya merkezli araştırma ekibi, bilgiyi tıpkı eski uygarlıkların taşlara kazıdığı gibi, aşırı dayanıklı ince seramik filmlere işleyerek bu soruna kalıcı bir çözüm getirdi.


BAKTERİDEN KÜÇÜK, GÖRÜNMEZ TEKNOLOJİ

Geliştirilen QR kod, sadece 1,98 mikrometrekare büyüklüğünde. Önceki rekor sahibinin yalnızca yüzde 37'si boyutunda olan ve Guinness Rekorlar Kitabı tarafından onaylanan bu yapı, insan gözüyle veya standart optik mikroskoplarla görülemiyor; ancak bir elektron mikroskobu yardımıyla okunabiliyor.


Odaklanmış iyon ışınları kullanılarak seramik katmana işlenen kodun her bir pikseli, görünür ışık dalga boylarından on kat daha küçük olan 49 nanometre genişliğine sahip.


ATOMİK DAĞILMAYI ÖNLEYEN MİMARİ

Sürecin en büyük zorluğu, bu kadar küçük ölçeklerdeki atomların zamanla yayılarak verileri yok etme eğilimiydi. Araştırma ekibinden Profesör Paul Mayrhofer, elde ettikleri teknolojik sıçramayı şu sözlerle özetledi: "Bugünlerde tek tek atomlardan oluşan desenler üretmek mümkün ancak bu tek başına kararlı bir kodla sonuçlanmıyor. Bizim yaptığımız şey, küçük ama son derece kararlı ve tekrar tekrar okunabilir bir QR kodu oluşturmak oldu." Genellikle yüksek performanslı endüstriyel kesici aletleri kaplamakta kullanılan bu seramik malzemeler, yoğun ısı ve basınca karşı maksimum direnç göstererek verilerin yüzyıllarca bozulmadan hayatta kalmasını sağlıyor.


BİLGİ ÇAĞININ YEŞİL VE MALİYETSİZ ALTERNATİFİ

Bu yeni nesil seramik teknolojisinin depolama kapasitesi, veri merkezlerinin fiziksel sınırlarını da yeniden tanımlıyor. Sadece standart bir A4 kağıdı boyutundaki alan, 2 terabayttan fazla veri depolayabiliyor. En büyük ticari avantajı ise, mevcut sunucu tarlalarının aksine hiçbir elektrik veya soğutma altyapısına ihtiyaç duymaması.


Araştırmacı Alexander Kirnbauer, değişimin zorunluluğunu vurgulayarak, "Bilgi çağında yaşıyoruz, ancak bilgimizi şaşırtıcı derecede kısa ömürlü ortamlarda saklıyoruz. Seramik ortamlarla, bilgiyi zamanın geçişine dayanabilen inert malzemelere yazıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.


Ekip, basit QR kodlarının ötesine geçerek karmaşık veri yapılarını bu yönteme entegre etmek ve süreci daha hızlı, daha ucuz hale getirmek için çalışmalarını sürdürüyor. Bu inovasyonun, dev veri merkezlerinin küresel karbon emisyonlarını sıfıra indiren ‘iklim dostu’ bir dijital geleceğin temelini atması bekleniyor.