Manyetik alanlar süperiletkenliği artık yok etmiyor

Bilim dünyasında genel kabul gören ‘güçlü manyetik alanlar süperiletkenliği yok eder’ kuralı, uranyum ditellürid (UTe2) ile yıkıldı. 10 tesla seviyesinde sönümlenen süperiletkenlik, 40 tesla sınırında ‘Lazarus’ gibi yeniden doğarak kristal eksenini bir hale gibi saran simit biçimli yeni bir faza geçiyor.

Giriş: 12.03.2026 - 14:49
Güncelleme: 12.03.2026 - 14:49
Manyetik alanlar süperiletkenliği artık yok etmiyor

Fizik ve astronomi profesörü Andriy Nevidomskyy liderliğindeki ekip, Science dergisinde yayınlanan bulgularıyla, malzemenin aşırı manyetik ortamlarda sergilediği şaşırtıcı direnci açıkladı. Geleneksel süperiletkenlerin dayanamayacağı yüzlerce kat güçlü alanlarda bile iletkenliğini koruyan UTe2, kuantum malzemeleri alanında yeni bir araştırma kulvarı açtı.


40 TESLA’DA GELEN ‘HALO’ ETKİSİ

Deneyler, malzemenin süperiletkenliğinin yaklaşık 10 tesla civarında bastırıldığını, ancak manyetik şiddet 40 tesla seviyesini aştığında aniden geri döndüğünü gösterdi. ‘Lazarus Evresi’ olarak adlandırılan bu canlanma, rastgele değil, manyetik alanın kristal yapısına göre açısına bağlı olarak gerçekleşiyor.

NIST araştırmacısı Sylvia Lewin, bu durumu; “Ölçümlerimiz, kristalin sert b-eksenini saran üç boyutlu süper iletken bir haleyi ortaya çıkardı" şeklinde özetledi. Bu geometrik yapı, malzemenin ekstrem koşullar altındaki stabilitesinin anahtarını oluşturuyor.


COOPER ÇİFTLERİNDEKİ ‘TOPAÇ’ ETKİSİ

Nevidomskyy'nin geliştirdiği teorik model, bu olağan dışı durumu açıklamak için elektronları birbirine bağlayan ‘Cooper çiftlerini’ mercek altına alıyor. Modele göre bu çiftler, klasik fizikteki bir topaç gibi içsel bir açısal momentum taşıyor. Manyetik alan bu momentumla etkileşimez girdiğinde, sadece belirli açılarda ortaya çıkan ve gözlemlenen hale deseniyle örtüşen yönsel bir bağımlılık yaratıyor.


STRATEJİK ÖNEM: METAMANYETİK GEÇİŞ VE GELECEK

Araştırmanın bir diğer kritik bulgusu ise ‘metamanyetik geçiş’ olarak adlandırılan, numunenin manyetizasyonundaki ani artıştır. Yüksek alan süperiletkenliğinin tam olarak bu kırılma noktasında ortaya çıkması, manyetizma ile süperiletkenlik arasındaki gizemli ilişkinin ticari ve endüstriyel boyuta taşınması için hayati bir ipucu sunuyor.


Bu çalışma, özellikle kuantum hesaplama platformları ve yüksek güçlü mıknatıs teknolojileri geliştiren teknoloji devleri için malzeme seçiminde yeni bir paradigma sunuyor. Cooper çiftlerinin manyetik moment taşıdığının tescil edilmesi, gelecekteki kuantum yapıştırıcıların ve yeni nesil enerji iletim sistemlerinin tasarımına rehberlik edecek.