Savunma sanayii ve medikal teknolojilerin kesişim noktasında çığır açan bir gelişme yaşandı. İngiltere'deki bilim insanları, laboratuvar ortamındaki hassas beyin tarama teknolojisini doğrudan atış poligonlarına ve operasyonel alanlara taşıyan yeni bir sistem geliştirdi. Yüksek güçlü silahların şok dalgalarına maruz kalan askeri personelin nörolojik güvenliğini sağlamak amacıyla geliştirilen bu "Kuantum Destekli Mobil Beyin Tarayıcısı", uzun vadeli beyin sağlığı sorunlarını önlemede bir dönüm noktası olarak nitelendiriliyor.
3 MİLYON STERLİNLİK YATIRIM
İngiltere Savunma Bakanlığı, taşınabilir bir laboratuvar içerisine entegre edilen gelişmiş kuantum sensörleri projesi için 3 milyon sterlinden fazla fon ayırdı. Proje, Nottingham Üniversitesi'nin yan kuruluşu Cerca Magnetics tarafından, Nottingham ve Birmingham Üniversitelerinin uzmanlığıyla yürütülüyor. Sistemin en kritik özelliği, askeri birliklerin tarama için hastanelere taşınması zorunluluğunu ortadan kaldırması; zira teknoloji doğrudan personelin bulunduğu yere gidiyor.
GERÇEK ZAMANLI VE HASSAS TESPİT
Siber ve Uzman Operasyonlar Komutanlığı bünyesindeki Savunma Tıbbi Hizmetleri tarafından işletilecek olan mobil MEG sistemi, genellikle 24-48 saat içinde kaybolan ancak uzun vadede kümülatif hasar bırakan ince nörolojik etkileri anında görünür kılıyor.
Programın eş başkanı Profesör Karen Mullinger, sistemin beyin elektriksel fonksiyonlarını benzeri görülmemiş bir hassasiyetle ve invaziv olmayan bir şekilde ölçtüğünü belirtti. Yarbay James Mitchell ise "Dünyada bir ilk olan bu sistem, patlamaya maruz kalmanın etkilerine ilişkin araştırmalarda dönüştürücü bir rol oynayacak. İlk kez, maruziyetten sonraki dakikalarda beyin aktivitesinin zaman damgalı ve doğru bir resmini kaydedebileceğiz" değerlendirmesinde bulundu.
SİVİL ALANDA DA KULLANILACAK
Askeri amaçlarla geliştirilen bu inovasyonun, sivil hayatta da geniş yankı bulması bekleniyor. Gaziler ve Halk Bakanı Louise Sandher-Jones, teknolojinin bunama, epilepsi ve beyin sarsıntısı gibi rahatsızlıklardan etkilenen sivillere de fayda sağlayacağını vurguladı. Aynı mobil mimarinin gelecekte spor sahalarında, acil durum alanlarında ve hastane girişlerinde kullanılarak travmatik beyin hasarlarının teşhisini hızlandırması öngörülüyor.
TEKNOLOJİK ALTYAPI: OPM-MEG
Geleneksel tarayıcıların aksine, kuantum tabanlı "Optik Pompalı Manyetometre MEG" (OPM-MEG) teknolojisi, sistemin taşınabilirliğini mümkün kılıyor. Cerca Magnetics Başkanı Profesör Matthew Brookes, bu yeni sistemin tarayıcıları üniversite laboratuvarlarına hapseden tarihsel sınırlamaları ortadan kaldırdığını ifade etti. İngiltere Ulusal Kuantum Teknolojileri Programı kapsamında on yıldır geliştirilen sistemin, 31 Mart 2026 tarihinde tam kapasiteyle faaliyete geçmesi planlanıyor.
