Southampton Üniversitesi mühendislik öğrencilerinden oluşan bir ekip, otonom sistemlerde güven ve hesap verebilirlik standartlarını değiştirecek bir teknolojik başarıya imza attı. Geliştirilen sistem, bir drone'un uçuş sırasında ürettiği operasyonel ve sensör verilerini doğrudan bir blok zinciri (blockchain) ağına kaydediyor. Bu sayede, hava aracının tüm faaliyetleri kurcalamaya karşı dayanıklı ve kalıcı bir dijital kayıt haline geliyor.
MERKEZİ OLMAYAN ŞEFFAF KAYIT SİSTEMİ
Uçaklardaki uçuş veri kaydedicilerine (kara kutu) benzer şekilde çalışan bu yenilik, bilgileri tek bir merkezi veri tabanında depolamak yerine, merkeziyetsiz bir dijital deftere dağıtıyor. Bu mimari, drone verilerinin yetkisiz kişilerce değiştirilmesini veya silinmesini imkansız kılarak, özellikle doğrudan insan gözetimi olmadan çalışan otonom sistemlerde şeffaflığı ve kamu güvenini artırıyor.
Ekip lideri Yi Cherng Tan, gerçekleştirilen canlı test uçuşunun büyük bir başarı olduğunu vurgulayarak, "Nesnelerin İnterneti (IoT) ve yeni nesil teknolojilerin gelişiminde kilit rol oynayacak bu proje üzerinde çalışmak heyecan verici bir deneyimdi," dedi.
ENERJİ VERİMLİLİĞİNDE 100 KAT ARTIŞ
Projenin en dikkat çekici teknik başarısı, blok zinciri protokolünün sadece harici bir yazılım olarak değil, doğrudan bir mikroişlemci sistem çipi (SoC) içinde çalıştırılması oldu. Bu donanımsal entegrasyon, sistem performansını geleneksel uygulamalara kıyasla 500 kat artırırken, enerji verimliliğinde de %10.000'lik bir kazanç sağladı.
Kısıtlı pil kapasitesi ve sınırlı işlem gücüyle çalışan dronlar için bu verimlilik artışı, teknolojinin ticari ve askeri alanlarda uygulanabilirliği açısından hayati önem taşıyor.
BULUT SUNUCULARINA İHTİYAÇ KALMADI
Teknoloji şirketi Minima tarafından geliştirilen kompakt protokol sayesinde, ağa katılan her cihaz bağımsız bir blok zinciri düğümü (node) olarak görev yapıyor. Bu merkeziyetsiz yapı, geleneksel izleme sistemlerinde gerekli olan bulut sunucularına veya merkezi kontrol merkezlerine olan bağımlılığı ortadan kaldırıyor.
Southampton Üniversitesi Proje Sorumlusu Dr. Ivan Ling, "Bu proje, güvenilir doğrulamanın uzak sunuculardan otonom makinelerin kendi donanımına taşınabileceğini gösteriyor," değerlendirmesinde bulundu. Akıllı sistemlerin sanayi ve kamu alanlarında yaygınlaşmasıyla birlikte, bir makinenin ne yaptığını bağımsız ve değiştirilemez bir şekilde kanıtlayabilmesi, geleceğin güvenlik standartlarını belirleyecek.
Bu teknolojik atılımın; özellikle kargo taşımacılığı, sınır güvenliği ve endüstriyel denetim yapan otonom filoların sigorta ve hukuk süreçlerinde yeni bir dönemi başlatması bekleniyor.
