İran, ABD Başkanı Donald Trump’ın saldırıları süresiz olarak durdurduğunu açıklamasının ardından Hürmüz Boğazı’ndaki denetimini artırdı. Barış görüşmelerine dair net bir ilerleme olmaması ve ateşkesin geleceğine ilişkin belirsizlik sürerken, İran güçleri boğazda iki gemiye el koydu. Bu gelişme, dünya petrol ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği stratejik geçitte tansiyonu yeniden yükseltti.
ATEŞKES BELİRSİZLİĞİ SÜRÜYOR
İki haftalık ateşkesin sona erip ermeyeceği belirsizliğini korurken, Trump’ın ani açıklamayla ateşkesi uzatma yönünde adım attığı bildirildi. Ancak İranlı yetkililer bu uzatma konusunda herhangi bir anlaşma yapıldığını doğrulamadı.
İRAN’DAN ABLUKA ELEŞTİRİSİ
İran tarafı, ABD Donanması’nın deniz ticaretine yönelik uyguladığı ablukayı “savaş eylemi” olarak değerlendirdi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, tam ateşkesin ancak ablukanın kaldırılması halinde anlamlı olacağını vurguladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI AÇILMAYABİLİR
Kalibaf, ateşkes ihlallerinin sürdüğü bir ortamda Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının mümkün olmadığını belirtti. Açıklamada, boğazın kapalı kalmasının küresel ekonomi üzerindeki etkilerine dikkat çekildi.
İKİ GEMİYE EL KONULDU
İran Devrim Muhafızları’nın, Liberya bayraklı Epaminondas ve Panama bayraklı MSC Francesca gemilerine el koyduğu bildirildi. Gemilerin İran kıyılarına kadar eşlik edildiği, izinsiz faaliyet ve navigasyon sistemleriyle oynama suçlaması yöneltildiği aktarıldı.
BÖLGEDE GERİLİM ARTIYOR
Aynı bölgede Liberya bayraklı bir başka konteyner gemisine ateş açıldığı ancak geminin hasar almadan yoluna devam ettiği belirtildi. ABD tarafı ise gemilere el konulmasını ateşkes ihlali olarak değerlendirmedi.
ABD ABLUKASI GENİŞLİYOR
ABD ordusu, İran’a yönelik abluka kapsamında 30’dan fazla geminin geri döndürüldüğünü açıkladı. Ayrıca Asya sularında İran bayraklı tankerlerin de durdurulduğu ve rotalarının değiştirildiği bildirildi.
PETROL FİYATLARINDA YÜKSELİŞ
Küresel enerji piyasalarında da etkisini gösteren gelişmeler sonrası Brent petrol fiyatı varil başına 100 doların üzerinde kalmaya devam etti. Bu durum, enerji maliyetleri ve enflasyon üzerinde baskıyı artırıyor.
ATEŞKES İÇİN SON TARİH YOK
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ateşkes görüşmeleri için herhangi bir son tarih belirlenmediğini açıkladı. Taraflar arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen temaslardan henüz somut sonuç çıkmadı.
NÜKLEER VE SİYASİ TALEPLER
ABD, İran’dan yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu teslim etmesini ve nükleer programını sınırlamasını isterken, İran ise yaptırımların kaldırılması, zararların tazmini ve boğaz üzerindeki kontrolünün tanınmasını talep ediyor. Ayrıca İran, bölgedeki diğer çatışmaların da ateşkes sürecine dahil edilmesini şart koşuyor.
