Havacılığın ‘kara kutusu’ yerlileşiyor

ASELSAN, hava araçlarının performansında kritik önemde olan elektrik alt sistemlerine yönelik çalışmalarını genişletiyor. ASELSAN’ın son dönemde gündemine aldığı projelerden biri, ‘kara kutu’ olarak da bilinen ‘çarpışmaya dayanıklı uçuş veri kayıt sistemi’. Sistem, hava araçlarına entegre ediliyor ve kaza ya da olağandışı durumlar sonrasında incelenmek üzere muhafaza edilen veri kayıt cihazı özelliğinde.

UÇUŞ HAFIZASI

Bu cihazın en kritik bileşenini ise çarpışmaya dayanıklı bellek modülü (CSMU-Crash Survivable Memory Unit) oluşturuyor. Bu bileşenin, kaza veya olağandışı durumlarda, en zorlu çevre şartlarında (çarpma, darbe, yanma, suya batma ve benzeri) dahi zarar görmemesi ve kara kutunun içindeki bilgilerin okunmasını sağlaması gerekiyor. Tüm bu özellikleri dolayısıyla modül, hava araçlarının olağandışı bir duruma uğramasından sonra ilk aranıp bulunmaya çalışılan CSMU birimi olarak ortaya çıkıyor.

ASKERİ VE SİVİL HAVACILIK

Halihazırda yürütülen havacılık projeleri kapsamında kullanılan kara kutular yurt dışından tedarik ediliyor. İhtiyaç duyulması halinde verilerin okunması ve incelemesi yine yurt dışında gerçekleştiriliyor. Bu noktada, hem askeri platformların uçuş verilerinin güvenliğini sağlamak hem de sektörün ihtiyacını yerli imkanlarla karşılayabilmek için Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda, ASELSAN tarafından öz kaynaklı projeler başlatıldı.

Bu çerçevede TÜBİTAK 1707 Siparişe Dayalı Ar-Ge Destek Programı ve ASELSAN öz kaynaklarıyla yerli bir alt yüklenici firma ile EUROCAE ED-112A Çarpmaya Karşı Korumalı Havadan Kayıt Sistemleri İçin Minimum Çalışma Performansı Spesifikasyonu’na uygun CSMU birimi geliştiriliyor. Proje kapsamında geliştirilecek CSMU birimi, yine ASELSAN öz kaynaklarıyla özgün geliştirme çalışmaları devam eden kara kutu (CVFDR) cihazına entegre edilecek.

HAVA ARAÇLARININ GİZEMİ

Herhangi bir hava taşıtında bulunan, araçların performansını ve durumunu kayıt altına alan bileşenler kara kutu olarak biliniyor. Kara kutu, hava araçlarında kaza durumunda veya olağandışı gerçekleşen olaylarda neler olduğunu belirlemek amacıyla kullanılıyor. Kara kutu tarafından işlenenses ve taşıtverileri,katı halbellek kartlarında dijital formatta saklanıyor. En az
2 saat kokpit sesi ve 25 saate kadar uçuş verileri muhafaza ediliyor. Kara kutularda sürekli olarak eskinin yerini yeni veriler alıyor.Bellek kartları, çarpışmada hayatta kalabilen bellek birimi adı verilen bir kutu veya silindirin içine yerleştiriliyor.Bu parça, herhangi bir olağan dışı zorlu koşul karşısında kara kutu içerisinde hayatta kalan tek bileşendir.