Covid’e karşı yapay zekalı tedavi

HABER: AYŞE BAŞAK

Covid-19 salgını 2020 yılının başlarında ortaya çıktığında, doktorlar ve bilim insanları hastalığa karşı varolan ilaç stoklarına dayalı etkili tedavi yöntemleri bulmak için aceleci davrandı. Çünkü Covid-19’a yönelik yeni ilaçlar bulmanın senelerce süreceği açıktı. Neredeyse tüm ülkelerde bilim insanları eldeki ilaçları efektif olarak kullanmak için farklı kombinasyonlar geliştirdi.

İLAÇ KOMBİNLERİ

MIT araştırmacısı Caroline Uhler’in ekibi, özellikle yaşlılarda Covid-19 ile mücadele etmek için kullanılabilecek, piyasada bulunan ilaçları belirlemek ve kombinlemek için makina öğrenimine dayalı bir sistem geliştirdi. Pandemi başladığında, Covid-19’un gençlere oranla yaşlı hastalara daha fazla zarar verdiği ortaya çıktı. Çeşitli genlerin hastalığın seyrinde etkili olabileceği de araştırmalar sonunda netleşti. Hastalığın seyrini etkileyen birçok farklı değişkenin olduğu bugün artık bilinen bir gerçek.

3 AYRI KODLAMA

Bütün bunları göz önüne alarak yapay zekayı ilaç etkinliğini belirlemekte kullanmaya karar veren araştırmacılar, hastalığa karşı en umut verici ilaçların kullanımını üç farklı şekilde kodladı. İlk olarak, otomatik kodlayıcı adı verilen bir makina öğrenimi tekniğini kullanarak geniş bir olası ilaç listesi oluşturdular. Daha sonra hem yaşlanma hem de SARS-CoV-2 enfeksiyonu ile ilgili gen ve protein ağını haritaladılar. Son olarak, o ağdaki nedenselliği anlamak için istatistiksel algoritmalar kullandılar.

İLAÇ ŞİRKETLERİYLE PAYLAŞILACAK

Caroline Uhler, ekibin bulgularını ilaç şirketleriyle paylaşmayı planlıyor. Bu özel çalışma Covid-19’a odaklanırken, araştırmacılar çerçevelerinin genişletilebilir olduğunu söylüyor. Geliştirilen bu platformun diğer enfeksiyon veya hastalıkların tedavisine yardımcı olmak için de uygulanabileceğine inanıyorlar.