{"status":true,"post":{"id":35368,"user_id":9,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 22:02:39","created_at":"2022-10-13T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T19:02:39.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":35368,"is_featured":0,"title":"Y\u00fckselen k\u00fcresel faiz ve stagflasyon korkusu","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

PROF. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

K\u00fcresel ekonomi, son 40 y\u0131l\u0131n en sert faiz art\u0131\u015f d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde. Politika faizini art\u0131rmayan merkez bankas\u0131 say\u0131s\u0131 bir elin parma\u011f\u0131n\u0131 ge\u00e7miyor. 1.5 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir y\u00fcksek seyreden enflasyon, para politikas\u0131ndaki bu sert s\u0131k\u0131la\u015fman\u0131n ana nedeni. Enflasyon denince m\u00fccadele y\u00f6ntemi olarak ak\u0131llara ilk, faiz art\u0131\u015f\u0131 geliyor. S\u0131k\u0131 para politikas\u0131n\u0131n enflasyonu frenlemede i\u015fe yarayan bir y\u00f6ntem oldu\u011fu do\u011frudur. \u00d6zellikle de talep enflasyonu d\u00f6nemlerinde. Ama enflasyonu a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak arz s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n tetikledi\u011fi durumlarda, faiz silah\u0131 tutukluk yapar. <\/span>
<\/span>
\u015eu an d\u00fcnya genelinde enflasyonu hem talep hem de arz kaynakl\u0131 unsurlar besliyor. Bu da \u00e7\u00f6z\u00fclmesi zor bir denklem demek. Faiz art\u0131\u015f\u0131, enflasyon beklentilerini y\u00f6netmek ve mal-hizmet talebini frenlemek i\u00e7in belli bir noktaya kadar gerekli olsa da mevcut enflasyonu tek ba\u015f\u0131na kontrol alt\u0131na alamaz. Arz taraf\u0131ndaki sorunlar\u0131n da \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fmas\u0131 gerekiyor. D\u00fcnya genelinde siyaset\u00e7ilerin ve b\u00fcrokratlar\u0131n \u00e7o\u011fu, arz yanl\u0131 reformlar i\u00e7in gereken eforu ve iradeyi yeterince ortaya koyam\u0131yorlar. \u0130hale merkez bankalar\u0131na kal\u0131yor. Merkez bankalar\u0131 da panik havas\u0131nda faizleri beklenenden sert bi\u00e7imde art\u0131r\u0131yorlar. <\/span>
<\/span>
HATAYI HATAYLA TELAF\u0130 ETME \u00c7ABASI<\/strong><\/span>
<\/span>
Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin merkez bankalar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda faizlerin geldi\u011fi noktan\u0131n asl\u0131nda o kadar da y\u00fcksek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. <\/span>
<\/span>
Peki, o zaman neden mevcut faiz art\u0131\u015flar\u0131 y\u00fcksek ve sert olarak tan\u0131mlan\u0131yor? D\u00fcnya 2008\u2019deki krizden bu yana y\u00fczde s\u0131f\u0131r ve hatta negatif faiz oranlar\u0131na o kadar al\u0131\u015ft\u0131 ki, \u015fimdi faizlerin k\u0131p\u0131rdanmas\u0131 bile finans piyasalar\u0131n\u0131 ve reel sekt\u00f6r\u00fc alt \u00fcst etmeye yetebiliyor. <\/span>
<\/span>
Geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler 14 y\u0131l \u00f6nceki krizi yanl\u0131\u015f politikalarla y\u00f6netmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Maliye politikalar\u0131 yerine para politikas\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 bel ba\u011flad\u0131lar. Salg\u0131na kadar da para politikas\u0131n\u0131 normalle\u015ftiremediler. Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck bir faiz oran\u0131yla yakaland\u0131lar. <\/span>
<\/span>
Merkez bankalar\u0131 salg\u0131n d\u00f6neminde enflasyon dinamiklerini yanl\u0131\u015f okudular. Hatalar birbirini takip etti. \u015eimdi bir nevi ge\u00e7mi\u015f hatalar\u0131n kefaretini \u00f6demek i\u00e7in faizleri h\u0131zl\u0131 bir tempoda yukar\u0131ya ta\u015f\u0131maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Faiz art\u0131\u015f\u0131nda gaz-fren dengesini ayarlayamamak yeni hatalar\u0131 beraberinde getirebiliyor. Ge\u00e7mi\u015fteki hatalar\u0131 bir ba\u015fka hatayla kapamaya \u00e7al\u0131\u015fan bu politika anlay\u0131\u015f\u0131, k\u00fcresel ekonomiyi stagflasyon riskiyle burun buruna getirdi. <\/span>
<\/span>
MERKEZ BANKALARINA ULUSLARARASI \u00c7A\u011eRI<\/strong><\/span>
<\/span>
Arz sorunlar\u0131n\u0131n cirit att\u0131\u011f\u0131 \u015fu ortamda faizleri art\u0131rmak, enflasyonun ate\u015fini d\u00fc\u015f\u00fcremiyor. Faizlerin artmas\u0131 iktisadi faaliyeti yava\u015flat\u0131yor. Reel sekt\u00f6r, i\u015fletme sermayesi ve yeni yat\u0131r\u0131mlar i\u00e7in uygun maliyetli finansal kaynak bulam\u0131yor. Uluslararas\u0131 ticaret hacmi ve ekonomik b\u00fcy\u00fcmeye dair beklentiler a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru revize ediliyor. T\u00fcm bu silsile y\u00fcksek enflasyonla zay\u0131f ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin ayn\u0131 anda ya\u015fanma riskine i\u015faret ediyor. Yani stagflasyona\u2026<\/span>
<\/span>
Bir\u00e7ok uluslararas\u0131 kurum ve kurulu\u015f, merkez bankalar\u0131n\u0131n daha ihtiyatl\u0131 ve dengeli hareket etmemeleri durumunda stagflasyonun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olaca\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor. Dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir uyar\u0131. Politikalar\u0131 zaman\u0131nda ve do\u011fru dozda uygulamak gerekiyor. Aksi takdirde ekonominin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozacak yan etkiler ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"yukselen-kuresel-faiz-ve-stagflasyon-korkusu","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Y\u00fckselen k\u00fcresel faiz ve stagflasyon korkusu","meta_description":"PROF. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1116,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":9,"name":"NURULLAH","surname":"G\u00dcR","email":"nurullah.gur@marmara.edu.tr","slug":"prof-dr-nurullah-gur","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600zm0eg4EVw1c01iN.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":35467,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":35368,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Y\u00fckselen k\u00fcresel faiz ve stagflasyon korkusu","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

PROF. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

K\u00fcresel ekonomi, son 40 y\u0131l\u0131n en sert faiz art\u0131\u015f d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde. Politika faizini art\u0131rmayan merkez bankas\u0131 say\u0131s\u0131 bir elin parma\u011f\u0131n\u0131 ge\u00e7miyor. 1.5 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir y\u00fcksek seyreden enflasyon, para politikas\u0131ndaki bu sert s\u0131k\u0131la\u015fman\u0131n ana nedeni. Enflasyon denince m\u00fccadele y\u00f6ntemi olarak ak\u0131llara ilk, faiz art\u0131\u015f\u0131 geliyor. S\u0131k\u0131 para politikas\u0131n\u0131n enflasyonu frenlemede i\u015fe yarayan bir y\u00f6ntem oldu\u011fu do\u011frudur. \u00d6zellikle de talep enflasyonu d\u00f6nemlerinde. Ama enflasyonu a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak arz s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n tetikledi\u011fi durumlarda, faiz silah\u0131 tutukluk yapar. <\/span>
<\/span>
\u015eu an d\u00fcnya genelinde enflasyonu hem talep hem de arz kaynakl\u0131 unsurlar besliyor. Bu da \u00e7\u00f6z\u00fclmesi zor bir denklem demek. Faiz art\u0131\u015f\u0131, enflasyon beklentilerini y\u00f6netmek ve mal-hizmet talebini frenlemek i\u00e7in belli bir noktaya kadar gerekli olsa da mevcut enflasyonu tek ba\u015f\u0131na kontrol alt\u0131na alamaz. Arz taraf\u0131ndaki sorunlar\u0131n da \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fmas\u0131 gerekiyor. D\u00fcnya genelinde siyaset\u00e7ilerin ve b\u00fcrokratlar\u0131n \u00e7o\u011fu, arz yanl\u0131 reformlar i\u00e7in gereken eforu ve iradeyi yeterince ortaya koyam\u0131yorlar. \u0130hale merkez bankalar\u0131na kal\u0131yor. Merkez bankalar\u0131 da panik havas\u0131nda faizleri beklenenden sert bi\u00e7imde art\u0131r\u0131yorlar. <\/span>
<\/span>
HATAYI HATAYLA TELAF\u0130 ETME \u00c7ABASI<\/strong><\/span>
<\/span>
Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin merkez bankalar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda faizlerin geldi\u011fi noktan\u0131n asl\u0131nda o kadar da y\u00fcksek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. <\/span>
<\/span>
Peki, o zaman neden mevcut faiz art\u0131\u015flar\u0131 y\u00fcksek ve sert olarak tan\u0131mlan\u0131yor? D\u00fcnya 2008\u2019deki krizden bu yana y\u00fczde s\u0131f\u0131r ve hatta negatif faiz oranlar\u0131na o kadar al\u0131\u015ft\u0131 ki, \u015fimdi faizlerin k\u0131p\u0131rdanmas\u0131 bile finans piyasalar\u0131n\u0131 ve reel sekt\u00f6r\u00fc alt \u00fcst etmeye yetebiliyor. <\/span>
<\/span>
Geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler 14 y\u0131l \u00f6nceki krizi yanl\u0131\u015f politikalarla y\u00f6netmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Maliye politikalar\u0131 yerine para politikas\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 bel ba\u011flad\u0131lar. Salg\u0131na kadar da para politikas\u0131n\u0131 normalle\u015ftiremediler. Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck bir faiz oran\u0131yla yakaland\u0131lar. <\/span>
<\/span>
Merkez bankalar\u0131 salg\u0131n d\u00f6neminde enflasyon dinamiklerini yanl\u0131\u015f okudular. Hatalar birbirini takip etti. \u015eimdi bir nevi ge\u00e7mi\u015f hatalar\u0131n kefaretini \u00f6demek i\u00e7in faizleri h\u0131zl\u0131 bir tempoda yukar\u0131ya ta\u015f\u0131maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Faiz art\u0131\u015f\u0131nda gaz-fren dengesini ayarlayamamak yeni hatalar\u0131 beraberinde getirebiliyor. Ge\u00e7mi\u015fteki hatalar\u0131 bir ba\u015fka hatayla kapamaya \u00e7al\u0131\u015fan bu politika anlay\u0131\u015f\u0131, k\u00fcresel ekonomiyi stagflasyon riskiyle burun buruna getirdi. <\/span>
<\/span>
MERKEZ BANKALARINA ULUSLARARASI \u00c7A\u011eRI<\/strong><\/span>
<\/span>
Arz sorunlar\u0131n\u0131n cirit att\u0131\u011f\u0131 \u015fu ortamda faizleri art\u0131rmak, enflasyonun ate\u015fini d\u00fc\u015f\u00fcremiyor. Faizlerin artmas\u0131 iktisadi faaliyeti yava\u015flat\u0131yor. Reel sekt\u00f6r, i\u015fletme sermayesi ve yeni yat\u0131r\u0131mlar i\u00e7in uygun maliyetli finansal kaynak bulam\u0131yor. Uluslararas\u0131 ticaret hacmi ve ekonomik b\u00fcy\u00fcmeye dair beklentiler a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru revize ediliyor. T\u00fcm bu silsile y\u00fcksek enflasyonla zay\u0131f ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin ayn\u0131 anda ya\u015fanma riskine i\u015faret ediyor. Yani stagflasyona\u2026<\/span>
<\/span>
Bir\u00e7ok uluslararas\u0131 kurum ve kurulu\u015f, merkez bankalar\u0131n\u0131n daha ihtiyatl\u0131 ve dengeli hareket etmemeleri durumunda stagflasyonun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olaca\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor. Dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir uyar\u0131. Politikalar\u0131 zaman\u0131nda ve do\u011fru dozda uygulamak gerekiyor. Aksi takdirde ekonominin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozacak yan etkiler ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"yukselen-kuresel-faiz-ve-stagflasyon-korkusu","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Y\u00fckselen k\u00fcresel faiz ve stagflasyon korkusu","meta_description":"PROF. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1116,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}