{"status":true,"post":{"id":21508,"user_id":2,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:08:47","created_at":"2020-02-13T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:08:47.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":21508,"is_featured":0,"title":"Yeni korona vir\u00fcs\u00fcn olas\u0131 etkileri","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>Fatih Oktay<\/strong><\/span><br><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu yaz\u0131 yaz\u0131l\u0131rken \u00c7in\u2019de yeni vir\u00fcs\u00fcn bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ki\u015fi say\u0131s\u0131 40 bini, \u00f6ld\u00fcrd\u00fckleri 1000\u2019i a\u015fm\u0131\u015ft\u0131. T\u0131p uzmanl\u0131k alan\u0131na tecav\u00fcz etmemeye dikkat ederek, eldeki bilgilerle bu salg\u0131n\u0131n olas\u0131 etkileri \u00fczerine neler s\u00f6yleyebiliriz, bakal\u0131m.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bundan tam 17 y\u0131l \u00f6nce bug\u00fcnlerde \u00c7in\u2019de ya\u015fanan bir di\u011fer korona vir\u00fcs salg\u0131n\u0131n\u0131n geli\u015fimi bize bu salg\u0131n\u0131n olas\u0131 geli\u015fimi ile ilgili ipu\u00e7lar\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Bilindi\u011fi gibi korona (Latince \u2018ta\u00e7\u2019) vir\u00fcsleri, adlar\u0131n\u0131 yuvarlak v\u00fccutlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan ucu top\u00e7uklu sivri \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131yla ta\u00e7 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinden alan bir vir\u00fcs ailesi. Bu aile, bildi\u011fimiz so\u011fuk alg\u0131nl\u0131klar\u0131 yan\u0131nda zaman zaman daha ciddi salg\u0131lara yol a\u00e7an \u00fcyeler \u00fcretiyor. 2002 sonlar\u0131nda \u00c7in\u2019de ba\u015f g\u00f6steren SARS, 2012\u2019de Suudi Arabistan\u2019dan yay\u0131lan MERS b\u00f6yle salg\u0131lard\u0131.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">SARS salg\u0131n\u0131 2012\u2019de, bu yeni salg\u0131n gibi y\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda ba\u015f vermi\u015fti. \u00dclke y\u00f6netimi durum tespiti yapmak ve gerekli tedbirleri almak konusunda merkezi y\u00f6netim ve yerel y\u00f6netimler aras\u0131ndaki e\u015fg\u00fcd\u00fcm ve yetki da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 sorunlar\u0131 nedeniyle gecikmi\u015f, halk da uzun s\u00fcre bilgilendirilmedi\u011fi gibi konunun tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 da engellenmi\u015fti. Y\u00f6netim bunun sonucunda i\u00e7eride ve d\u0131\u015far\u0131da yo\u011fun ele\u015ftiri alm\u0131\u015ft\u0131. SARS\u2019a kar\u015f\u0131 etkili sava\u015f, epey gecikme ile nisan ay\u0131 ortalar\u0131nda \u00fclkenin en \u00fcst y\u00f6netim organ\u0131 Politb\u00fcro\u2019nun i\u015fi ele almas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015f, bilgi ak\u0131\u015f\u0131 etkinle\u015ftirilmi\u015f, bireysel savunma tedbirleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, yeni salg\u0131ndaki boyutlarda olmasa da yayg\u0131n karantina ve v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131 kontrol\u00fc uygulamalar\u0131na gidilmi\u015f, bunlar\u0131n sonucunda da a\u011fustos ay\u0131 ortalar\u0131nda salg\u0131n bitmi\u015fti.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>HIZLI VE ETK\u0130L\u0130 \u00d6NLEM ALINDI<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Yeni korona vir\u00fcs\u00fc salg\u0131n\u0131nda \u00fclke y\u00f6netiminin, yine halk\u0131 bilgilendirme ve tedbir almakta gecikme nedeniyle i\u00e7eride ve d\u0131\u015far\u0131da ele\u015ftirilse de, SARS\u2019a g\u00f6re daha etkili ve h\u0131zl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Politb\u00fcro, ocak sonlar\u0131nda konuya odakland\u0131, y\u00f6netimin yetkili \u00fcyelerinden olu\u015fan \u00f6zel bir ekip kurarak i\u015fin ba\u015f\u0131na ge\u00e7ti, SARS\u2019dan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck boyutlarda karantina uygulamalar\u0131na gidildi, m\u00fccadeleye b\u00fcy\u00fck boyutlarda kaynak ayr\u0131ld\u0131, kamusal alanlarda yayg\u0131n \u00f6nlemler al\u0131nd\u0131, \u00c7inli bilim insanlar\u0131 vir\u00fcs\u00fcn genetik dizesini h\u0131zla \u00e7\u0131kart\u0131p uluslararas\u0131 alanda payla\u015ft\u0131lar ve uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde bulunuyorlar. Bu durumda SARS tecr\u00fcbesine dayanarak salg\u0131n\u0131n birka\u00e7 ay i\u00e7inde kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>B\u00dcY\u00dcME RAKAMLARINA YANSIYACAK<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu \u015fekilde kontrol alt\u0131na al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 varsayarsak salg\u0131n\u0131n ekonomik etkisi b\u00fcy\u00fck olmayacakt\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n evlerine kapand\u0131\u011f\u0131, bir\u00e7ok y\u00f6rede uzun \u00c7in yeni y\u0131l\u0131 tatilinin daha da uzat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nem do\u011fal olarak \u00f6zellikle hizmetler sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc olumsuz etkileyecektir. Bu sekt\u00f6rlerde \u00fcr\u00fcn depolanamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yap\u0131lamayan sat\u0131\u015flar do\u011frudan b\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131na yans\u0131yacakt\u0131r. Ancak tar\u0131m ve sanayi sekt\u00f6rlerinde salg\u0131n sonras\u0131nda bu d\u00f6nemin telafi edilmesi, t\u00fcm y\u0131l i\u00e7in genel b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131n\u0131n fazla etkilenmemesi beklenir. B\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131n\u0131 \u00e7ok say\u0131da etken belirlese de, \u00c7in ekonomisinin SARS\u2019\u0131n sonlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 2002 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 9.1, etkisinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 2003 y\u0131l\u0131nda ise y\u00fczde 10 b\u00fcy\u00fcmesinden hi\u00e7 de\u011filse, salg\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etkisi olmayabilece\u011fi sonucunu \u00e7\u0131kartabiliriz.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bunun T\u00fcrkiye ekonomisi \u00fczerindeki ana olumsuz etkisi turizm sekt\u00f6r\u00fcnde, ana olumlu etkisi ise \u00c7in\u2019in i\u015flerini alacak tekstil gibi sekt\u00f6rlerde ya\u015fanacakt\u0131r. Hangisinin a\u011f\u0131r basaca\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla net etkinin y\u00f6n\u00fcn\u00fc kestirmek zor olsa da etkinin kal\u0131c\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"yeni-korona-virusun-olasi-etkileri","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Yeni korona vir\u00fcs\u00fcn olas\u0131 etkileri","meta_description":"Fatih Oktay","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1066,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":2,"name":"FAT\u0130H","surname":"OKTAY","email":"ozansoy.tuna@akay.com","slug":"fatih-oktay","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600qSRn7kb3ZZVHU3t.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":21607,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":21508,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Yeni korona vir\u00fcs\u00fcn olas\u0131 etkileri","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>Fatih Oktay<\/strong><\/span><br><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu yaz\u0131 yaz\u0131l\u0131rken \u00c7in\u2019de yeni vir\u00fcs\u00fcn bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ki\u015fi say\u0131s\u0131 40 bini, \u00f6ld\u00fcrd\u00fckleri 1000\u2019i a\u015fm\u0131\u015ft\u0131. T\u0131p uzmanl\u0131k alan\u0131na tecav\u00fcz etmemeye dikkat ederek, eldeki bilgilerle bu salg\u0131n\u0131n olas\u0131 etkileri \u00fczerine neler s\u00f6yleyebiliriz, bakal\u0131m.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bundan tam 17 y\u0131l \u00f6nce bug\u00fcnlerde \u00c7in\u2019de ya\u015fanan bir di\u011fer korona vir\u00fcs salg\u0131n\u0131n\u0131n geli\u015fimi bize bu salg\u0131n\u0131n olas\u0131 geli\u015fimi ile ilgili ipu\u00e7lar\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Bilindi\u011fi gibi korona (Latince \u2018ta\u00e7\u2019) vir\u00fcsleri, adlar\u0131n\u0131 yuvarlak v\u00fccutlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan ucu top\u00e7uklu sivri \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131yla ta\u00e7 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinden alan bir vir\u00fcs ailesi. Bu aile, bildi\u011fimiz so\u011fuk alg\u0131nl\u0131klar\u0131 yan\u0131nda zaman zaman daha ciddi salg\u0131lara yol a\u00e7an \u00fcyeler \u00fcretiyor. 2002 sonlar\u0131nda \u00c7in\u2019de ba\u015f g\u00f6steren SARS, 2012\u2019de Suudi Arabistan\u2019dan yay\u0131lan MERS b\u00f6yle salg\u0131lard\u0131.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">SARS salg\u0131n\u0131 2012\u2019de, bu yeni salg\u0131n gibi y\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda ba\u015f vermi\u015fti. \u00dclke y\u00f6netimi durum tespiti yapmak ve gerekli tedbirleri almak konusunda merkezi y\u00f6netim ve yerel y\u00f6netimler aras\u0131ndaki e\u015fg\u00fcd\u00fcm ve yetki da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 sorunlar\u0131 nedeniyle gecikmi\u015f, halk da uzun s\u00fcre bilgilendirilmedi\u011fi gibi konunun tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 da engellenmi\u015fti. Y\u00f6netim bunun sonucunda i\u00e7eride ve d\u0131\u015far\u0131da yo\u011fun ele\u015ftiri alm\u0131\u015ft\u0131. SARS\u2019a kar\u015f\u0131 etkili sava\u015f, epey gecikme ile nisan ay\u0131 ortalar\u0131nda \u00fclkenin en \u00fcst y\u00f6netim organ\u0131 Politb\u00fcro\u2019nun i\u015fi ele almas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015f, bilgi ak\u0131\u015f\u0131 etkinle\u015ftirilmi\u015f, bireysel savunma tedbirleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, yeni salg\u0131ndaki boyutlarda olmasa da yayg\u0131n karantina ve v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131 kontrol\u00fc uygulamalar\u0131na gidilmi\u015f, bunlar\u0131n sonucunda da a\u011fustos ay\u0131 ortalar\u0131nda salg\u0131n bitmi\u015fti.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>HIZLI VE ETK\u0130L\u0130 \u00d6NLEM ALINDI<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Yeni korona vir\u00fcs\u00fc salg\u0131n\u0131nda \u00fclke y\u00f6netiminin, yine halk\u0131 bilgilendirme ve tedbir almakta gecikme nedeniyle i\u00e7eride ve d\u0131\u015far\u0131da ele\u015ftirilse de, SARS\u2019a g\u00f6re daha etkili ve h\u0131zl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Politb\u00fcro, ocak sonlar\u0131nda konuya odakland\u0131, y\u00f6netimin yetkili \u00fcyelerinden olu\u015fan \u00f6zel bir ekip kurarak i\u015fin ba\u015f\u0131na ge\u00e7ti, SARS\u2019dan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck boyutlarda karantina uygulamalar\u0131na gidildi, m\u00fccadeleye b\u00fcy\u00fck boyutlarda kaynak ayr\u0131ld\u0131, kamusal alanlarda yayg\u0131n \u00f6nlemler al\u0131nd\u0131, \u00c7inli bilim insanlar\u0131 vir\u00fcs\u00fcn genetik dizesini h\u0131zla \u00e7\u0131kart\u0131p uluslararas\u0131 alanda payla\u015ft\u0131lar ve uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde bulunuyorlar. Bu durumda SARS tecr\u00fcbesine dayanarak salg\u0131n\u0131n birka\u00e7 ay i\u00e7inde kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>B\u00dcY\u00dcME RAKAMLARINA YANSIYACAK<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu \u015fekilde kontrol alt\u0131na al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 varsayarsak salg\u0131n\u0131n ekonomik etkisi b\u00fcy\u00fck olmayacakt\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n evlerine kapand\u0131\u011f\u0131, bir\u00e7ok y\u00f6rede uzun \u00c7in yeni y\u0131l\u0131 tatilinin daha da uzat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nem do\u011fal olarak \u00f6zellikle hizmetler sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc olumsuz etkileyecektir. Bu sekt\u00f6rlerde \u00fcr\u00fcn depolanamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yap\u0131lamayan sat\u0131\u015flar do\u011frudan b\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131na yans\u0131yacakt\u0131r. Ancak tar\u0131m ve sanayi sekt\u00f6rlerinde salg\u0131n sonras\u0131nda bu d\u00f6nemin telafi edilmesi, t\u00fcm y\u0131l i\u00e7in genel b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131n\u0131n fazla etkilenmemesi beklenir. B\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131n\u0131 \u00e7ok say\u0131da etken belirlese de, \u00c7in ekonomisinin SARS\u2019\u0131n sonlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 2002 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 9.1, etkisinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 2003 y\u0131l\u0131nda ise y\u00fczde 10 b\u00fcy\u00fcmesinden hi\u00e7 de\u011filse, salg\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etkisi olmayabilece\u011fi sonucunu \u00e7\u0131kartabiliriz.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bunun T\u00fcrkiye ekonomisi \u00fczerindeki ana olumsuz etkisi turizm sekt\u00f6r\u00fcnde, ana olumlu etkisi ise \u00c7in\u2019in i\u015flerini alacak tekstil gibi sekt\u00f6rlerde ya\u015fanacakt\u0131r. Hangisinin a\u011f\u0131r basaca\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla net etkinin y\u00f6n\u00fcn\u00fc kestirmek zor olsa da etkinin kal\u0131c\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"yeni-korona-virusun-olasi-etkileri","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Yeni korona vir\u00fcs\u00fcn olas\u0131 etkileri","meta_description":"Fatih Oktay","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1066,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}