{"status":true,"post":{"id":21097,"user_id":1,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:00:24","created_at":"2019-11-21T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:00:24.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":21097,"is_featured":0,"title":"Veri y\u00f6netimiyle kalk\u0131nma","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

\"\"Hakan G\u00fclda\u011f<\/strong><\/span>
<\/p>

\u015eimdi \u2018kalk\u0131nma\u2019 demek,
<\/strong><\/span>veriyi y\u00f6netmek demek<\/strong><\/span><\/span><\/em><\/p>

ABD Hudson Enstit\u00fcs\u00fc, yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 son brifing notu ile \u00e7arp\u0131c\u0131 bir bilgi payla\u015ft\u0131: D\u00fcnyada her g\u00fcn 2.5 katrilyon bayt veri \u00fcretiliyor. Hesaplam\u0131\u015flar, insanl\u0131k tarihinde \u00fcretilen verilerin y\u00fczde 90\u2019\u0131 son 24 ayda \u00fcretilmi\u015f. Demek ki, birka\u00e7 hafta \u00f6nce Eko Mercek\u2019te m\u00fc\u015fteri art\u0131k hem \u2018veri-nimet\u2019 diye bo\u015funa yazmam\u0131\u015f\u0131z. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u00e7a\u011f\u0131 \u2018bilgi \u00e7a\u011f\u0131\u2019 olarak niteleyip duruyorduk ya... Anla\u015f\u0131lan i\u015f yeni ba\u015fl\u0131yor. Hudson Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn bilgi notuna g\u00f6re, \u2018veri tsunamisi\u2019 as\u0131l \u015fimdi gelecek. <\/span>
Birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde g\u00fcnl\u00fck veri \u00fcretme d\u00fczeyi gigabayt\u2019lardan terabayt\u2019lara, \u015fimdi petabaytlara geldi. S\u0131ra, \u2018eksabayt\u2019, zetabayt ve yottabayt\u2019larda... <\/span><\/p>

***<\/strong><\/span><\/p>

Bu ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc geli\u015fmeyi mutlaka dikkate almak laz\u0131m. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc g\u00f6rmek laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada i\u015f var. Bug\u00fcn\u00fcn t\u00fcketici toplumunu tarif edecek en temel e\u011filim nedir diye sorarsak yan\u0131t \u00e7ok a\u00e7\u0131k: Hep birlikte nesnelerin egemenli\u011finden bilginin egemenli\u011fine ge\u00e7i\u015f yap\u0131yoruz. \u2018Nesne\u2019 bug\u00fcnk\u00fc ekonomik d\u00fczen i\u00e7indeki \u015fampiyonluk koltu\u011funu \u2018veri\u2019ye terk ediyor. Hem bireyler hem de kurumlar olarak giderek artan bi\u00e7imde cep telefonlar\u0131m\u0131z, bilgisayarlar\u0131m\u0131z, tabletlerimizle arkam\u0131zda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u2018dijital ayak izleri\u2019 hem imalat hem de hizmetler sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in daha \u00f6nemli hale geliyor.<\/span><\/p>

\u2018Nesnelerin egemenli\u011finden bilginin egemenli\u011fine ge\u00e7i\u015f yapmak da ne demek\u2019 derseniz g\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131zdan \u00f6rnek vereyim: Otomobilleri ele alal\u0131m. \u00c7ok zaman ge\u00e7medi. Otomobil bizim i\u00e7in bir ki\u015fisel ula\u015f\u0131m nesnesiydi, o kadar. H\u0131z g\u00f6stergesini bilirdik, yak\u0131t\u0131n bitip bitmedi\u011fini kontrol ederdik, belki bir iki \u015fey daha... Oysa \u015fimdi \u00f6yle mi? Otomobiller giderek tekerlekli bilgisayarlara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Destek kameralar\u0131, k\u00f6r noktalar i\u00e7in yeni d\u00fczenekler, kendi kendine park etmeler, kablosuz telefon, GPS ve di\u011ferleri... Otomobillerin biz s\u00fcr\u00fcc\u00fclerle etkile\u015fimi art\u0131k farkl\u0131. \u00c7ok daha zengin bilgi sa\u011flamakla kalm\u0131yor, bu bilgileri kendileri i\u015flemden ge\u00e7irip bize sunuyor.<\/span><\/p>

***<\/strong><\/span><\/p>

Otomobil kullan\u0131m\u0131m\u0131z k\u00f6kten d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e, bu filmin devam\u0131n\u0131n nas\u0131l gelece\u011fini de iyice anlar olduk. S\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz ara\u00e7lar ger\u00e7ek olacak, biliyoruz. Ama i\u015f onunla kalmayacak. S\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz ara\u00e7lar demek daha fazla elektronik veri demek. Dijital ayak izlerimiz daha da b\u00fcy\u00fcyecek demek. H\u0131zla geli\u015fen ve birbirini g\u00fc\u00e7lendiren teknolojiler, devasa boyutlarda bir veri ambar\u0131 olu\u015fturmaya devam ediyor. Bir zamanlar dar\u0131 ambarlar\u0131na sahip olmak ve kontrol etmek isteyen g\u00fc\u00e7ler \u015fimdi bu veri ambar\u0131n\u0131n pe\u015finde. <\/span><\/p>

G\u00f6r\u00fcnen o ki, k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde \u00fclkeler yeniden ikiye ayr\u0131lacak. Bir tarafta, daha \u00e7ok veri \u00fcretebilen, veri i\u015fleyebilen ve veriyi kullanabilenler. Di\u011fer tarafta ise belki de gelece\u011fini ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybedecekler. Birinciler, \u00e7oktan veri \u00fcretmek ve i\u015flemek i\u00e7in gereken altyap\u0131ya yat\u0131r\u0131m yapmaya ba\u015flad\u0131. \u0130\u015fin hem donan\u0131m hem de hukuki boyutuna... Di\u011ferleri ise olup biteni \u015fimdilik bir tiyatro gibi izliyor.<\/span><\/p>

***<\/strong><\/span><\/p>

\u2018Ne yapal\u0131m\u2019 derseniz, \u2018veriyi y\u00f6netmeye bakal\u0131m\u2019 derim. Bug\u00fcn bilgi \u00e7a\u011f\u0131 demek veri y\u00f6netimi \u00e7a\u011f\u0131 demek. Art\u0131k ekonomik ve sosyal kalk\u0131nman\u0131n, k\u0131sacas\u0131 refah meselesi bir veri y\u00f6netimi meselesi haline geldi.<\/span><\/p>

Konunun \u00f6nemi \u00fclkenin gelece\u011fi boyutuyla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Veri y\u00f6netimi, i\u015f hayat\u0131 i\u00e7in de kritik \u00f6nemde. Verinin derlenmesi, i\u015flenmesi ve kullan\u0131lmas\u0131 i\u015f yapma y\u00f6ntemlerimizi k\u00f6kten de\u011fi\u015ftiriyor. Fabrikalar\u0131n d\u00fczenini ve i\u015fleyi\u015f bi\u00e7imlerini de\u011fi\u015ftiriyor. Bununla da kalm\u0131yor, o fabrikalarda \u00fcretilen malzemenin de niteli\u011fini de de\u011fi\u015ftiriyor. \u00dcretim ve hizmet sekt\u00f6rleri aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi de \u00e7e\u015fitlendirip, derinle\u015ftiriyor. <\/span><\/p>

S\u00f6ylemedi demeyin... G\u00f6receksiniz, \u015firketler \u00fcr\u00fcnlerini bundan b\u00f6yle daha fazla o b\u00fcy\u00fck veri ambar\u0131ndan elde etti\u011fi bilgilere g\u00f6re tasarlayacak. Hepimizin dijital ayak izlerine ula\u015fabiliyorlar, dolay\u0131s\u0131yla ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 bizden daha iyi bilir hale geldiler. \u2018Ki\u015fiye \u00f6zel\u2019 \u00fcr\u00fcnler ve \u00e7\u00f6z\u00fcmler artacak. Akl\u0131n\u0131za ne gelirse... \u0130la\u00e7tan tutun da yiyecek-i\u00e7ece\u011fe kadar. \u00dcst\u00fcm\u00fcze ba\u015f\u0131m\u0131za ne giydi\u011fimizden nas\u0131l vakit ge\u00e7irece\u011fimize kadar. \u2018Biri yapar, biri satar\u2019 al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fecek. \u0130malat yapan \u015firketler giderek ki\u015fiye \u00f6zel \u00fcretime odaklanaca\u011f\u0131 gibi bir\u00e7ok alanda imalat ve hizmet daha fazla i\u00e7 i\u00e7e girecek. <\/span><\/p>

***<\/strong><\/span><\/p>

\u2018\u0130yi de neden?\u2019 diye sordu\u011funuzu duyar gibiyim. Kendimce yan\u0131t\u0131n\u0131 vereyim: \u00c7\u00fcnk\u00fc verinin derlenmesi, i\u015flenmesi ve i\u015fimizde kullan\u0131lmas\u0131 yani k\u0131saca \u2018veri y\u00f6netimi\u2019 meselesi, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz ama etkilerini ger\u00e7ek anlamda yeni yeni hissetmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n bir numaral\u0131 kazan\u00e7 kap\u0131s\u0131 da ondan. <\/span><\/p>

Peki biz bu yeni \u00e7a\u011fa haz\u0131r m\u0131y\u0131z? Ge\u00e7 olmadan, araya kapatamayaca\u011f\u0131m\u0131z mesafeler girmeden hepimizin kendini bir <\/span>g\u00f6zden ge\u00e7irmesinde fayda var.<\/span><\/p>

\"\"<\/span>Dijital \u00e7a\u011f\u0131n birimleri giderek g\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131zda daha fazla yer ediniyor. Bilgisayar teknolojisinin geli\u015fmesiyle \u00f6nce \u2018bit\u2019 ve \u2018bayt\u2019 (byte) terimleri ile tan\u0131\u015ft\u0131k. Ard\u0131ndan kilo, mega, gigabayt geldi.<\/span><\/p>

Veri \u00fcretimi ve bunlar\u0131 saklama kapasiteleri artt\u0131k\u00e7a yeni terimler g\u00fcndelik kullan\u0131ma giriyor. \u015eimdilerde trilyonluk kapasiteyi ifade eden \u2018terabayt\u2019 daha s\u0131k kullan\u0131l\u0131r oldu. <\/span>
Bu birimler neyi ifade ediyor, k\u0131saca anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m: \u0130lk dijital birim \u2018bit\u2019 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Bit, bilgisayarlar\u0131n temel i\u015flem d\u00fczeninde yer alan en k\u00fc\u00e7\u00fck bilgi par\u00e7as\u0131. Bilgisayarlar, \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczenleri \u00e7er\u00e7evesinde, her \u015feyi \u20180\u2019 <\/span>ya da \u20181\u2019 olarak alg\u0131l\u0131yor. Lambay\u0131 a\u00e7ma kapama d\u00fczeni gibi. Anahtara bas\u0131p a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u0131\u015f\u0131k yanar, bir kez daha bast\u0131\u011f\u0131n\u0131zda s\u00f6ner ya, aynen \u00f6yle: I\u015f\u0131k a\u00e7\u0131kken \u20181\u2019, kapal\u0131 iken \u20180\u2019... Bilgisayar dili ile s\u00f6yleyecek olursak her bir \u20180\u2019 ya da \u20181\u2019 bir bit\u2019ten, bir \u2018bayt\u2019 ise 8 bit\u2019ten olu\u015fuyor. Her bir bayt ise g\u00fcnl\u00fck hayatta bir karakter demek.<\/span><\/p>

\u015e\u00f6yle anlatay\u0131m: Bu yaz\u0131y\u0131 yazarken bilgisayar\u0131m\u0131n klavyesinde bast\u0131\u011f\u0131m her bir karakter bir bayt. \u00d6rne\u011fin \u2018\u0130stanbul\u2019 kelimesi 8 harften, yani 8 karakterden olu\u015fuyor. Her bir karakter de 8 bit\u2019ten olu\u015ftu\u011funa g\u00f6re, \u0130stanbul kelimesi 64 bit demek. (8x8:64)<\/span>Dijital alemde bit k\u00fc\u00e7\u00fck \u2018b\u2019 ile, bayt b\u00fcy\u00fck \u2018B\u2019 ile ifade ediliyor. Bir kilobayt (KB) 1024 bayt (B) i\u00e7eriyor. Sonras\u0131 metrik d\u00fczen gibi ilerliyor. Ama dijital alemin \u00e7arpan\u0131 biraz farkl\u0131. Bir kilometre 1000 metre. Bir kilobayt 1024 bayt. Bir megabayt ise 1024 kilobayt\u2019tan olu\u015fuyor. (1024*1024) <\/span>Bir megabaytl\u0131k, yani 1 milyon 48 bin 576 baytl\u0131k bir belge, kabaca 70 sayfal\u0131k bir gazeteye denk. Ya da 560 sayfal\u0131k kal\u0131n bir kitaba... <\/span><\/p>

Bir ba\u015fka ifadeyle bir MB, 10 punto, yani bug\u00fcn gazetelerde yer alan haberlerin yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 harf b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ile 280 adet <\/span>A\/4 sayfas\u0131na e\u015fit. 1 terabayt ise 280 milyon sayfaya denk geliyor. <\/span><\/p>

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re, insan beyninin bellek kapasitesi 2.5 petabayt. Bir petabayt ise 1.25 katrilyon b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"veri-yonetimiyle-kalkinma","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Veri y\u00f6netimiyle kalk\u0131nma","meta_description":"Hakan G\u00fclda\u011f","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1110,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":1,"name":"HAKAN","surname":"G\u00dcLDA\u011e","email":"uakisik@eronat.com.tr","slug":"hakan-guldag","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600kKPzKvWx8Xpxx9n.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:32.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":21196,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":21097,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Veri y\u00f6netimiyle kalk\u0131nma","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

\"\"Hakan G\u00fclda\u011f<\/strong><\/span>
<\/p>

\u015eimdi \u2018kalk\u0131nma\u2019 demek,
<\/strong><\/span>veriyi y\u00f6netmek demek<\/strong><\/span><\/span><\/em><\/p>

ABD Hudson Enstit\u00fcs\u00fc, yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 son brifing notu ile \u00e7arp\u0131c\u0131 bir bilgi payla\u015ft\u0131: D\u00fcnyada her g\u00fcn 2.5 katrilyon bayt veri \u00fcretiliyor. Hesaplam\u0131\u015flar, insanl\u0131k tarihinde \u00fcretilen verilerin y\u00fczde 90\u2019\u0131 son 24 ayda \u00fcretilmi\u015f. Demek ki, birka\u00e7 hafta \u00f6nce Eko Mercek\u2019te m\u00fc\u015fteri art\u0131k hem \u2018veri-nimet\u2019 diye bo\u015funa yazmam\u0131\u015f\u0131z. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u00e7a\u011f\u0131 \u2018bilgi \u00e7a\u011f\u0131\u2019 olarak niteleyip duruyorduk ya... Anla\u015f\u0131lan i\u015f yeni ba\u015fl\u0131yor. Hudson Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn bilgi notuna g\u00f6re, \u2018veri tsunamisi\u2019 as\u0131l \u015fimdi gelecek. <\/span>
Birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde g\u00fcnl\u00fck veri \u00fcretme d\u00fczeyi gigabayt\u2019lardan terabayt\u2019lara, \u015fimdi petabaytlara geldi. S\u0131ra, \u2018eksabayt\u2019, zetabayt ve yottabayt\u2019larda... <\/span><\/p>

***<\/strong><\/span><\/p>

Bu ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc geli\u015fmeyi mutlaka dikkate almak laz\u0131m. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc g\u00f6rmek laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada i\u015f var. Bug\u00fcn\u00fcn t\u00fcketici toplumunu tarif edecek en temel e\u011filim nedir diye sorarsak yan\u0131t \u00e7ok a\u00e7\u0131k: Hep birlikte nesnelerin egemenli\u011finden bilginin egemenli\u011fine ge\u00e7i\u015f yap\u0131yoruz. \u2018Nesne\u2019 bug\u00fcnk\u00fc ekonomik d\u00fczen i\u00e7indeki \u015fampiyonluk koltu\u011funu \u2018veri\u2019ye terk ediyor. Hem bireyler hem de kurumlar olarak giderek artan bi\u00e7imde cep telefonlar\u0131m\u0131z, bilgisayarlar\u0131m\u0131z, tabletlerimizle arkam\u0131zda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u2018dijital ayak izleri\u2019 hem imalat hem de hizmetler sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in daha \u00f6nemli hale geliyor.<\/span><\/p>

\u2018Nesnelerin egemenli\u011finden bilginin egemenli\u011fine ge\u00e7i\u015f yapmak da ne demek\u2019 derseniz g\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131zdan \u00f6rnek vereyim: Otomobilleri ele alal\u0131m. \u00c7ok zaman ge\u00e7medi. Otomobil bizim i\u00e7in bir ki\u015fisel ula\u015f\u0131m nesnesiydi, o kadar. H\u0131z g\u00f6stergesini bilirdik, yak\u0131t\u0131n bitip bitmedi\u011fini kontrol ederdik, belki bir iki \u015fey daha... Oysa \u015fimdi \u00f6yle mi? Otomobiller giderek tekerlekli bilgisayarlara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Destek kameralar\u0131, k\u00f6r noktalar i\u00e7in yeni d\u00fczenekler, kendi kendine park etmeler, kablosuz telefon, GPS ve di\u011ferleri... Otomobillerin biz s\u00fcr\u00fcc\u00fclerle etkile\u015fimi art\u0131k farkl\u0131. \u00c7ok daha zengin bilgi sa\u011flamakla kalm\u0131yor, bu bilgileri kendileri i\u015flemden ge\u00e7irip bize sunuyor.<\/span><\/p>

***<\/strong><\/span><\/p>

Otomobil kullan\u0131m\u0131m\u0131z k\u00f6kten d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e, bu filmin devam\u0131n\u0131n nas\u0131l gelece\u011fini de iyice anlar olduk. S\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz ara\u00e7lar ger\u00e7ek olacak, biliyoruz. Ama i\u015f onunla kalmayacak. S\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz ara\u00e7lar demek daha fazla elektronik veri demek. Dijital ayak izlerimiz daha da b\u00fcy\u00fcyecek demek. H\u0131zla geli\u015fen ve birbirini g\u00fc\u00e7lendiren teknolojiler, devasa boyutlarda bir veri ambar\u0131 olu\u015fturmaya devam ediyor. Bir zamanlar dar\u0131 ambarlar\u0131na sahip olmak ve kontrol etmek isteyen g\u00fc\u00e7ler \u015fimdi bu veri ambar\u0131n\u0131n pe\u015finde. <\/span><\/p>

G\u00f6r\u00fcnen o ki, k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde \u00fclkeler yeniden ikiye ayr\u0131lacak. Bir tarafta, daha \u00e7ok veri \u00fcretebilen, veri i\u015fleyebilen ve veriyi kullanabilenler. Di\u011fer tarafta ise belki de gelece\u011fini ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybedecekler. Birinciler, \u00e7oktan veri \u00fcretmek ve i\u015flemek i\u00e7in gereken altyap\u0131ya yat\u0131r\u0131m yapmaya ba\u015flad\u0131. \u0130\u015fin hem donan\u0131m hem de hukuki boyutuna... Di\u011ferleri ise olup biteni \u015fimdilik bir tiyatro gibi izliyor.<\/span><\/p>

***<\/strong><\/span><\/p>

\u2018Ne yapal\u0131m\u2019 derseniz, \u2018veriyi y\u00f6netmeye bakal\u0131m\u2019 derim. Bug\u00fcn bilgi \u00e7a\u011f\u0131 demek veri y\u00f6netimi \u00e7a\u011f\u0131 demek. Art\u0131k ekonomik ve sosyal kalk\u0131nman\u0131n, k\u0131sacas\u0131 refah meselesi bir veri y\u00f6netimi meselesi haline geldi.<\/span><\/p>

Konunun \u00f6nemi \u00fclkenin gelece\u011fi boyutuyla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Veri y\u00f6netimi, i\u015f hayat\u0131 i\u00e7in de kritik \u00f6nemde. Verinin derlenmesi, i\u015flenmesi ve kullan\u0131lmas\u0131 i\u015f yapma y\u00f6ntemlerimizi k\u00f6kten de\u011fi\u015ftiriyor. Fabrikalar\u0131n d\u00fczenini ve i\u015fleyi\u015f bi\u00e7imlerini de\u011fi\u015ftiriyor. Bununla da kalm\u0131yor, o fabrikalarda \u00fcretilen malzemenin de niteli\u011fini de de\u011fi\u015ftiriyor. \u00dcretim ve hizmet sekt\u00f6rleri aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi de \u00e7e\u015fitlendirip, derinle\u015ftiriyor. <\/span><\/p>

S\u00f6ylemedi demeyin... G\u00f6receksiniz, \u015firketler \u00fcr\u00fcnlerini bundan b\u00f6yle daha fazla o b\u00fcy\u00fck veri ambar\u0131ndan elde etti\u011fi bilgilere g\u00f6re tasarlayacak. Hepimizin dijital ayak izlerine ula\u015fabiliyorlar, dolay\u0131s\u0131yla ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 bizden daha iyi bilir hale geldiler. \u2018Ki\u015fiye \u00f6zel\u2019 \u00fcr\u00fcnler ve \u00e7\u00f6z\u00fcmler artacak. Akl\u0131n\u0131za ne gelirse... \u0130la\u00e7tan tutun da yiyecek-i\u00e7ece\u011fe kadar. \u00dcst\u00fcm\u00fcze ba\u015f\u0131m\u0131za ne giydi\u011fimizden nas\u0131l vakit ge\u00e7irece\u011fimize kadar. \u2018Biri yapar, biri satar\u2019 al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fecek. \u0130malat yapan \u015firketler giderek ki\u015fiye \u00f6zel \u00fcretime odaklanaca\u011f\u0131 gibi bir\u00e7ok alanda imalat ve hizmet daha fazla i\u00e7 i\u00e7e girecek. <\/span><\/p>

***<\/strong><\/span><\/p>

\u2018\u0130yi de neden?\u2019 diye sordu\u011funuzu duyar gibiyim. Kendimce yan\u0131t\u0131n\u0131 vereyim: \u00c7\u00fcnk\u00fc verinin derlenmesi, i\u015flenmesi ve i\u015fimizde kullan\u0131lmas\u0131 yani k\u0131saca \u2018veri y\u00f6netimi\u2019 meselesi, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz ama etkilerini ger\u00e7ek anlamda yeni yeni hissetmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n bir numaral\u0131 kazan\u00e7 kap\u0131s\u0131 da ondan. <\/span><\/p>

Peki biz bu yeni \u00e7a\u011fa haz\u0131r m\u0131y\u0131z? Ge\u00e7 olmadan, araya kapatamayaca\u011f\u0131m\u0131z mesafeler girmeden hepimizin kendini bir <\/span>g\u00f6zden ge\u00e7irmesinde fayda var.<\/span><\/p>

\"\"<\/span>Dijital \u00e7a\u011f\u0131n birimleri giderek g\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131zda daha fazla yer ediniyor. Bilgisayar teknolojisinin geli\u015fmesiyle \u00f6nce \u2018bit\u2019 ve \u2018bayt\u2019 (byte) terimleri ile tan\u0131\u015ft\u0131k. Ard\u0131ndan kilo, mega, gigabayt geldi.<\/span><\/p>

Veri \u00fcretimi ve bunlar\u0131 saklama kapasiteleri artt\u0131k\u00e7a yeni terimler g\u00fcndelik kullan\u0131ma giriyor. \u015eimdilerde trilyonluk kapasiteyi ifade eden \u2018terabayt\u2019 daha s\u0131k kullan\u0131l\u0131r oldu. <\/span>
Bu birimler neyi ifade ediyor, k\u0131saca anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m: \u0130lk dijital birim \u2018bit\u2019 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Bit, bilgisayarlar\u0131n temel i\u015flem d\u00fczeninde yer alan en k\u00fc\u00e7\u00fck bilgi par\u00e7as\u0131. Bilgisayarlar, \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczenleri \u00e7er\u00e7evesinde, her \u015feyi \u20180\u2019 <\/span>ya da \u20181\u2019 olarak alg\u0131l\u0131yor. Lambay\u0131 a\u00e7ma kapama d\u00fczeni gibi. Anahtara bas\u0131p a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u0131\u015f\u0131k yanar, bir kez daha bast\u0131\u011f\u0131n\u0131zda s\u00f6ner ya, aynen \u00f6yle: I\u015f\u0131k a\u00e7\u0131kken \u20181\u2019, kapal\u0131 iken \u20180\u2019... Bilgisayar dili ile s\u00f6yleyecek olursak her bir \u20180\u2019 ya da \u20181\u2019 bir bit\u2019ten, bir \u2018bayt\u2019 ise 8 bit\u2019ten olu\u015fuyor. Her bir bayt ise g\u00fcnl\u00fck hayatta bir karakter demek.<\/span><\/p>

\u015e\u00f6yle anlatay\u0131m: Bu yaz\u0131y\u0131 yazarken bilgisayar\u0131m\u0131n klavyesinde bast\u0131\u011f\u0131m her bir karakter bir bayt. \u00d6rne\u011fin \u2018\u0130stanbul\u2019 kelimesi 8 harften, yani 8 karakterden olu\u015fuyor. Her bir karakter de 8 bit\u2019ten olu\u015ftu\u011funa g\u00f6re, \u0130stanbul kelimesi 64 bit demek. (8x8:64)<\/span>Dijital alemde bit k\u00fc\u00e7\u00fck \u2018b\u2019 ile, bayt b\u00fcy\u00fck \u2018B\u2019 ile ifade ediliyor. Bir kilobayt (KB) 1024 bayt (B) i\u00e7eriyor. Sonras\u0131 metrik d\u00fczen gibi ilerliyor. Ama dijital alemin \u00e7arpan\u0131 biraz farkl\u0131. Bir kilometre 1000 metre. Bir kilobayt 1024 bayt. Bir megabayt ise 1024 kilobayt\u2019tan olu\u015fuyor. (1024*1024) <\/span>Bir megabaytl\u0131k, yani 1 milyon 48 bin 576 baytl\u0131k bir belge, kabaca 70 sayfal\u0131k bir gazeteye denk. Ya da 560 sayfal\u0131k kal\u0131n bir kitaba... <\/span><\/p>

Bir ba\u015fka ifadeyle bir MB, 10 punto, yani bug\u00fcn gazetelerde yer alan haberlerin yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 harf b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ile 280 adet <\/span>A\/4 sayfas\u0131na e\u015fit. 1 terabayt ise 280 milyon sayfaya denk geliyor. <\/span><\/p>

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re, insan beyninin bellek kapasitesi 2.5 petabayt. Bir petabayt ise 1.25 katrilyon b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"veri-yonetimiyle-kalkinma","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Veri y\u00f6netimiyle kalk\u0131nma","meta_description":"Hakan G\u00fclda\u011f","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1110,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}