{"status":true,"post":{"id":31117,"user_id":23,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 16:46:10","created_at":"2022-02-10T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T13:46:10.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":31117,"is_featured":0,"title":"\u00dclkemizde enflasyonun nedenleri ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

H\u0130KMET BAYDAR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Enflasyon, fiyatlar genel seviyesinde s\u00fcrekli art\u0131\u015f olarak tan\u0131mlan\u0131r. \u00dclkemizdeki enflasyonu iyi analiz edebilmek i\u00e7in \u00f6nce son d\u00f6nemdeki kur ve enflasyon ili\u015fkisine bir bakal\u0131m.<\/span>
<\/span>
Ekim 2021\u2019e 9.53 TL ile ba\u015flayan y\u00fczde 50 dolar+y\u00fczde 50 Euro sepeti 10.67 TL seviyesine y\u00fckseldi, kas\u0131m ay\u0131nda 14.95 TL seviyesine kadar \u00e7\u0131kt\u0131, aral\u0131k ay\u0131nda 19.70 TL seviyesini g\u00f6rd\u00fc. Ancak dalgalanma b\u00fcy\u00fck oldu ve 10.96 TL seviyesine kadar inse de kapan\u0131\u015f\u0131 14 TL seviyesinin biraz \u00fczerinde yapabildi. Ocak 2022\u2019de ise s\u0131k\u0131\u015ft\u0131 ve 13.68-14.96 TL band\u0131nda i\u015flem g\u00f6rd\u00fc. <\/span>
<\/span>
Yaz\u0131y\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131ralarda ise 14.57 TL seviyelerindeydi. S\u00f6z konusu rakam Euro ve dolar kurlar\u0131n\u0131n yar\u0131lar\u0131n\u0131n toplam\u0131d\u0131r. <\/span>
<\/span>
G\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere Eyl\u00fcl 2021\u2019den sonra \u00f6nemli bir y\u00fckseli\u015f ya\u015fayan kurlar nedeniyle t\u00fcm ara mal\u0131 ithal girdilerinin fiyatlar\u0131 bu hareketten etkilendi. <\/span>
<\/span>
ANA SEBEP KURLAR<\/strong><\/span>
<\/span>
T\u00dcFE verilerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda; kas\u0131m ay\u0131na kadar kur hareketi y\u00fczde 20\u2019li seviyelerde dayansa da Aral\u0131k 2021\u2019de y\u00fczde 36.08 ve Ocak 2022\u2019de de y\u00fczde 48.69 seviyelerine y\u00fckseldi. <\/span>
<\/span>
Yurt i\u00e7i \u00dcFE verilerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise 2021 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri global fiyat art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n etkisiyle hafif y\u00fckseli\u015fte oldu\u011funu, Aral\u0131k 2021\u2019de h\u0131zla y\u00fczde 79.89, Ocak 2022\u2019de de y\u00fczde 93.53 seviyesine kadar y\u00fckseldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. <\/span>
<\/span>
\u00dcFE verisi, kur oynakl\u0131\u011f\u0131 olmadan \u00f6nce bize global ve d\u00f6viz bazl\u0131 fiyat y\u00fckseli\u015flerinin sinyalini zaten veriyordu. Ancak kur oynakl\u0131\u011f\u0131 damlay\u0131 ta\u015f\u0131ran son damla oldu. \u00dcFE artt\u0131\u011f\u0131 halde T\u00dcFE direnirken, kur oynakl\u0131\u011f\u0131 moralleri bozarak \u00dcFE\u2019den T\u00dcFE\u2019ye ge\u00e7i\u015fkenli\u011fi art\u0131rd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla son d\u00f6nemde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z enflasyonun ana sebebi kurlard\u0131r. T\u00dcFE\u2019nin ba\u015flang\u0131\u00e7ta direnmesi ise i\u00e7 piyasan\u0131n canl\u0131 olmamas\u0131yla ili\u015fkilidir.<\/span>
<\/span>
Gelelim \u00fclkemizde enflasyona yol a\u00e7an ikinci sebebe\u2026<\/span>
<\/span>
\u0130hracat hedefli \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131n\u0131 bu hedefle senkronize edemezsek, \u00fcretimin i\u00e7erisindeki ihracat\u0131n pay\u0131 artar. Zaten global ortam buna \u00e7ok uygun. Arz aksakl\u0131klar\u0131 nedeniyle yurt d\u0131\u015f\u0131na sat\u0131\u015f daha kolay hale geldi. Ancak ihracat art\u0131\u015f\u0131na paralel \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131nda toplam \u00fcretimin i\u00e7erisinde yurt i\u00e7i sat\u0131\u015f\u0131n pay\u0131 d\u00fc\u015fecek demektir. Kald\u0131 ki, i\u00e7 piyasan\u0131n nispeten daha durgun olmas\u0131, bu yolun a\u00e7\u0131lmas\u0131na neden oldu. O zaman nispeten \u00fcr\u00fcn k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 olu\u015funca da fiyatlarda \u00f6nemli s\u0131\u00e7ramalar ger\u00e7ekle\u015fti. <\/span>
<\/span>
\u00d6zellikle ara mal\u0131 \u00fcreten baz\u0131 kilit \u00fcreticilerin yurt i\u00e7i yerine yurt d\u0131\u015f\u0131na y\u00f6nelmesi, hem bu ara mal\u0131n\u0131 kullanan \u00fcreticileri zor duruma soktu hem de ciddi maliyet art\u0131\u015flar\u0131na neden oldu. \u00dcFE de\u011fi\u015fimi de bunu ispat ediyor. <\/span>
<\/span>
\u00dclkemizde enflasyona neden olan, ancak di\u011ferlerine g\u00f6re daha az etkili \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sebep ise global fiyat art\u0131\u015flar\u0131d\u0131r. Bu durumda k\u0131sa vadede bizim yapabilece\u011fimiz pek bir \u015fey bulunmuyor. Ancak uzun vadede bu \u00fcr\u00fcnlerin \u00fclkemizde \u00fcretimi planlanabilir. <\/span>
<\/span>
MAN\u0130P\u00dcLASYON \u0130Z\u0130 ARANMALI<\/strong><\/span>
<\/span>
\u015eimdi gelelim \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerine\u2026<\/span>
<\/span>
Kur oynakl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili olarak, bu kadar b\u00fcy\u00fck oynakl\u0131\u011fa neden olan kurumlar detayl\u0131 incelenmeli ve manip\u00fclasyon izi aranmal\u0131, bulundu\u011fu takdirde de ciddi cezalar kesilmeli. Hatta manip\u00fclatif i\u015flem yapt\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcphesi duyulan hesaplara durum netle\u015fene kadar bloke konulmal\u0131. Bunlar\u0131n organize ve a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 yabanc\u0131 bankalar oldu\u011fundan \u015f\u00fcpheleniyoruz. Benzer durumda ABD, \u0130ngiltere gibi \u00fclkeler soru\u015fturma a\u00e7arak hi\u00e7 \u00e7ekinmeden ciddi cezalar\u0131 ilgili mali kurulu\u015flara kesti. <\/span>
<\/span>
Di\u011fer bir tedbir; likidite y\u00f6netimidir. Burada BDDK ve TCMB ile Hazine\u2019nin koordineli \u00e7al\u0131\u015fma yapmas\u0131 laz\u0131m. Her T\u00fcrk Liras\u0131\u2019n\u0131n kimler taraf\u0131ndan hangi ama\u00e7la al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 detayl\u0131 takip edilerek manip\u00fclasyon i\u00e7in TL biriktirmeleri engellenmeli. Her kur beklemesinin sonunda ataklar\u0131n olmas\u0131, TL biriktirme s\u00fcreci ile alakal\u0131. B\u00f6ylece k\u0131sa s\u00fcrede s\u00f6z konusu TL ile d\u00f6viz al\u0131m\u0131 yaparak kuru yukar\u0131 itebilirler.<\/span>
<\/span>
\u0130hracat nedeniyle i\u00e7 piyasada \u00fcr\u00fcn k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 enflasyonist bask\u0131 ile ilgili olarak, ya s\u00f6z konusu \u00fcr\u00fcn \u00fcretiminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yeni projeler devreye sokulmal\u0131 ya da stratejik \u00fcr\u00fcn ihracat\u0131na kota s\u0131n\u0131rlamas\u0131 getirilmeli. <\/span>
<\/span>
Bunlar yap\u0131lam\u0131yorsa s\u00f6z konusu \u00fcr\u00fcn alternatiflerinin ithalat\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lmal\u0131. <\/span>
<\/span>
Bu sayede i\u00e7 piyasan\u0131n tansiyonu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclebilir. \u015eartlar normale d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde de ithalat s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 tekrar eski \u015fartlara d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir.<\/span>
<\/span>
Ayn\u0131 anda hem talep (d\u0131\u015f talep merkezli) hem de maliyet (kur ve global fiyat art\u0131\u015f\u0131 nedenli) enflasyonu ya\u015fanan bir d\u00f6nemdeyiz. O y\u00fczden tek tarafl\u0131 al\u0131nacak tedbirlerin ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 zay\u0131f.<\/span>
<\/span>
Bizler ger\u00e7ek\u00e7i analizlerle riskleri f\u0131rsata \u00e7evirebilece\u011fimizi unutmamal\u0131y\u0131z. <\/span>
<\/span>
Global arz s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, bizler i\u00e7in muhte\u015fem f\u0131rsatlar getirmeye devam edecek.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"ulkemizde-enflasyonun-nedenleri-ve-cozum-yollari","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"\u00dclkemizde enflasyonun nedenleri ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131","meta_description":"H\u0130KMET BAYDAR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1221,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":23,"name":"H\u0130KMET","surname":"BAYDAR","email":"hikmet-baydar@gmail.com","slug":"hikmet-baydar","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600m8IdzrjJsMVvSMC.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-19T14:42:06.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:49:02.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":31216,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":31117,"locale":"tr","category_id":73,"title":"\u00dclkemizde enflasyonun nedenleri ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

H\u0130KMET BAYDAR<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

Enflasyon, fiyatlar genel seviyesinde s\u00fcrekli art\u0131\u015f olarak tan\u0131mlan\u0131r. \u00dclkemizdeki enflasyonu iyi analiz edebilmek i\u00e7in \u00f6nce son d\u00f6nemdeki kur ve enflasyon ili\u015fkisine bir bakal\u0131m.<\/span>
<\/span>
Ekim 2021\u2019e 9.53 TL ile ba\u015flayan y\u00fczde 50 dolar+y\u00fczde 50 Euro sepeti 10.67 TL seviyesine y\u00fckseldi, kas\u0131m ay\u0131nda 14.95 TL seviyesine kadar \u00e7\u0131kt\u0131, aral\u0131k ay\u0131nda 19.70 TL seviyesini g\u00f6rd\u00fc. Ancak dalgalanma b\u00fcy\u00fck oldu ve 10.96 TL seviyesine kadar inse de kapan\u0131\u015f\u0131 14 TL seviyesinin biraz \u00fczerinde yapabildi. Ocak 2022\u2019de ise s\u0131k\u0131\u015ft\u0131 ve 13.68-14.96 TL band\u0131nda i\u015flem g\u00f6rd\u00fc. <\/span>
<\/span>
Yaz\u0131y\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131ralarda ise 14.57 TL seviyelerindeydi. S\u00f6z konusu rakam Euro ve dolar kurlar\u0131n\u0131n yar\u0131lar\u0131n\u0131n toplam\u0131d\u0131r. <\/span>
<\/span>
G\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere Eyl\u00fcl 2021\u2019den sonra \u00f6nemli bir y\u00fckseli\u015f ya\u015fayan kurlar nedeniyle t\u00fcm ara mal\u0131 ithal girdilerinin fiyatlar\u0131 bu hareketten etkilendi. <\/span>
<\/span>
ANA SEBEP KURLAR<\/strong><\/span>
<\/span>
T\u00dcFE verilerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda; kas\u0131m ay\u0131na kadar kur hareketi y\u00fczde 20\u2019li seviyelerde dayansa da Aral\u0131k 2021\u2019de y\u00fczde 36.08 ve Ocak 2022\u2019de de y\u00fczde 48.69 seviyelerine y\u00fckseldi. <\/span>
<\/span>
Yurt i\u00e7i \u00dcFE verilerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise 2021 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri global fiyat art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n etkisiyle hafif y\u00fckseli\u015fte oldu\u011funu, Aral\u0131k 2021\u2019de h\u0131zla y\u00fczde 79.89, Ocak 2022\u2019de de y\u00fczde 93.53 seviyesine kadar y\u00fckseldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. <\/span>
<\/span>
\u00dcFE verisi, kur oynakl\u0131\u011f\u0131 olmadan \u00f6nce bize global ve d\u00f6viz bazl\u0131 fiyat y\u00fckseli\u015flerinin sinyalini zaten veriyordu. Ancak kur oynakl\u0131\u011f\u0131 damlay\u0131 ta\u015f\u0131ran son damla oldu. \u00dcFE artt\u0131\u011f\u0131 halde T\u00dcFE direnirken, kur oynakl\u0131\u011f\u0131 moralleri bozarak \u00dcFE\u2019den T\u00dcFE\u2019ye ge\u00e7i\u015fkenli\u011fi art\u0131rd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla son d\u00f6nemde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z enflasyonun ana sebebi kurlard\u0131r. T\u00dcFE\u2019nin ba\u015flang\u0131\u00e7ta direnmesi ise i\u00e7 piyasan\u0131n canl\u0131 olmamas\u0131yla ili\u015fkilidir.<\/span>
<\/span>
Gelelim \u00fclkemizde enflasyona yol a\u00e7an ikinci sebebe\u2026<\/span>
<\/span>
\u0130hracat hedefli \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131n\u0131 bu hedefle senkronize edemezsek, \u00fcretimin i\u00e7erisindeki ihracat\u0131n pay\u0131 artar. Zaten global ortam buna \u00e7ok uygun. Arz aksakl\u0131klar\u0131 nedeniyle yurt d\u0131\u015f\u0131na sat\u0131\u015f daha kolay hale geldi. Ancak ihracat art\u0131\u015f\u0131na paralel \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131nda toplam \u00fcretimin i\u00e7erisinde yurt i\u00e7i sat\u0131\u015f\u0131n pay\u0131 d\u00fc\u015fecek demektir. Kald\u0131 ki, i\u00e7 piyasan\u0131n nispeten daha durgun olmas\u0131, bu yolun a\u00e7\u0131lmas\u0131na neden oldu. O zaman nispeten \u00fcr\u00fcn k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 olu\u015funca da fiyatlarda \u00f6nemli s\u0131\u00e7ramalar ger\u00e7ekle\u015fti. <\/span>
<\/span>
\u00d6zellikle ara mal\u0131 \u00fcreten baz\u0131 kilit \u00fcreticilerin yurt i\u00e7i yerine yurt d\u0131\u015f\u0131na y\u00f6nelmesi, hem bu ara mal\u0131n\u0131 kullanan \u00fcreticileri zor duruma soktu hem de ciddi maliyet art\u0131\u015flar\u0131na neden oldu. \u00dcFE de\u011fi\u015fimi de bunu ispat ediyor. <\/span>
<\/span>
\u00dclkemizde enflasyona neden olan, ancak di\u011ferlerine g\u00f6re daha az etkili \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sebep ise global fiyat art\u0131\u015flar\u0131d\u0131r. Bu durumda k\u0131sa vadede bizim yapabilece\u011fimiz pek bir \u015fey bulunmuyor. Ancak uzun vadede bu \u00fcr\u00fcnlerin \u00fclkemizde \u00fcretimi planlanabilir. <\/span>
<\/span>
MAN\u0130P\u00dcLASYON \u0130Z\u0130 ARANMALI<\/strong><\/span>
<\/span>
\u015eimdi gelelim \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerine\u2026<\/span>
<\/span>
Kur oynakl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili olarak, bu kadar b\u00fcy\u00fck oynakl\u0131\u011fa neden olan kurumlar detayl\u0131 incelenmeli ve manip\u00fclasyon izi aranmal\u0131, bulundu\u011fu takdirde de ciddi cezalar kesilmeli. Hatta manip\u00fclatif i\u015flem yapt\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcphesi duyulan hesaplara durum netle\u015fene kadar bloke konulmal\u0131. Bunlar\u0131n organize ve a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 yabanc\u0131 bankalar oldu\u011fundan \u015f\u00fcpheleniyoruz. Benzer durumda ABD, \u0130ngiltere gibi \u00fclkeler soru\u015fturma a\u00e7arak hi\u00e7 \u00e7ekinmeden ciddi cezalar\u0131 ilgili mali kurulu\u015flara kesti. <\/span>
<\/span>
Di\u011fer bir tedbir; likidite y\u00f6netimidir. Burada BDDK ve TCMB ile Hazine\u2019nin koordineli \u00e7al\u0131\u015fma yapmas\u0131 laz\u0131m. Her T\u00fcrk Liras\u0131\u2019n\u0131n kimler taraf\u0131ndan hangi ama\u00e7la al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 detayl\u0131 takip edilerek manip\u00fclasyon i\u00e7in TL biriktirmeleri engellenmeli. Her kur beklemesinin sonunda ataklar\u0131n olmas\u0131, TL biriktirme s\u00fcreci ile alakal\u0131. B\u00f6ylece k\u0131sa s\u00fcrede s\u00f6z konusu TL ile d\u00f6viz al\u0131m\u0131 yaparak kuru yukar\u0131 itebilirler.<\/span>
<\/span>
\u0130hracat nedeniyle i\u00e7 piyasada \u00fcr\u00fcn k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 enflasyonist bask\u0131 ile ilgili olarak, ya s\u00f6z konusu \u00fcr\u00fcn \u00fcretiminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yeni projeler devreye sokulmal\u0131 ya da stratejik \u00fcr\u00fcn ihracat\u0131na kota s\u0131n\u0131rlamas\u0131 getirilmeli. <\/span>
<\/span>
Bunlar yap\u0131lam\u0131yorsa s\u00f6z konusu \u00fcr\u00fcn alternatiflerinin ithalat\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lmal\u0131. <\/span>
<\/span>
Bu sayede i\u00e7 piyasan\u0131n tansiyonu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclebilir. \u015eartlar normale d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde de ithalat s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 tekrar eski \u015fartlara d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir.<\/span>
<\/span>
Ayn\u0131 anda hem talep (d\u0131\u015f talep merkezli) hem de maliyet (kur ve global fiyat art\u0131\u015f\u0131 nedenli) enflasyonu ya\u015fanan bir d\u00f6nemdeyiz. O y\u00fczden tek tarafl\u0131 al\u0131nacak tedbirlerin ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 zay\u0131f.<\/span>
<\/span>
Bizler ger\u00e7ek\u00e7i analizlerle riskleri f\u0131rsata \u00e7evirebilece\u011fimizi unutmamal\u0131y\u0131z. <\/span>
<\/span>
Global arz s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, bizler i\u00e7in muhte\u015fem f\u0131rsatlar getirmeye devam edecek.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"ulkemizde-enflasyonun-nedenleri-ve-cozum-yollari","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"\u00dclkemizde enflasyonun nedenleri ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131","meta_description":"H\u0130KMET BAYDAR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1221,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}