{"status":true,"post":{"id":17537,"user_id":10,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-21 10:20:31","created_at":"2017-11-27T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-21T07:20:31.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":17537,"is_featured":0,"title":"T\u00fcrk Liras\u0131\u2019nda neler oluyor?","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p><span class=\"large\">T\u00fcrk Liras\u0131, 2016\u2019da \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fer kaybetti. De\u011fer kayb\u0131n\u0131n nedenleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde biliniyordu. Daha sonra T\u00fcrk Liras\u0131 2017\u2019nin eyl\u00fcl ay\u0131na kadar istikrarl\u0131 bir seyir izledi ve y\u00fczde 10\u2019a yak\u0131n de\u011fer kazand\u0131 veya bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n kay\u0131plar\u0131n\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcde telafi etti. Ancak ekim ba\u015f\u0131ndan itibaren T\u00fcrk Liras\u0131 yeniden h\u0131zla de\u011fer kaybediyor. Bu \u00e7er\u00e7evede T\u00fcrk Liras\u0131\u2019nda neler oldu\u011funu de\u011ferlendirelim:<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>1 - EKONOM\u0130DEK\u0130 GEN\u0130\u015eLEMEC\u0130 POL\u0130T\u0130KALAR <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">2016\u2019daki geli\u015fmelerden sonra H\u00fck\u00fcmet, zaman\u0131nda ve do\u011fru \u00f6nlemler ald\u0131. Bunlara ba\u011fl\u0131 olarak 2017\u2019de \u00fc\u00e7 \u00f6nemli geli\u015fme sa\u011fland\u0131. \u00d6ncelikle piyasalarda kaybolan g\u00fcven geri geldi. \u00d6deme ve tahsilat sorunlar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc. Ve i\u00e7 talep yeniden canland\u0131. Ancak bu iyile\u015fmeler sa\u011fland\u0131ktan sonra geni\u015fletici para ve maliye politikalar\u0131na devam edilmeye ba\u015fland\u0131 ve kal\u0131c\u0131 hale gelen bu politikalar enflasyonu kontrolden \u00e7\u0131kard\u0131. Buna ba\u011fl\u0131 olarak T\u00fcrk Liras\u0131\u2019na g\u00fcven azalmaya ba\u015flad\u0131. \u00d6zellikle yabanc\u0131lar enflasyon ve faizlerdeki art\u0131\u015ftan ve bu art\u0131\u015flara ra\u011fmen uygulanan politikalardan endi\u015fe etmeye ba\u015flad\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>2 - DI\u015e TASARRUFA BA\u011eIMLIYIZ <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">T\u00fcrk Liras\u0131\u2019na olan g\u00fcven kayb\u0131nda \u2018yabanc\u0131lardan bize ne\u2019 diyemeyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk ekonomisi ilk 10 \u00fclke i\u00e7ine girmeyi hedefliyorsa para birimine de g\u00fcven duyulmas\u0131 ve talep edilmesi gerekiyor. Daha k\u0131sa vadede ise ekonominin her y\u0131l 200 milyar dolar d\u0131\u015f kayna\u011fa ihtiya\u00e7 duymas\u0131 nedeniyle yabanc\u0131lar\u0131n tasarruflar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 durumday\u0131z. Maliye Bakan\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile vadesi gelen d\u0131\u015f bor\u00e7lar ve cari a\u00e7\u0131k ile b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n finansman\u0131 i\u00e7in 210 milyar dolara ihtiya\u00e7 duyuyoruz. Bu kadar y\u00fcksek d\u0131\u015f finansman ihtiyac\u0131 varken di\u011fer geli\u015fen \u00fclkelere g\u00f6re cazibemizi azaltan y\u00fckselen enflasyon, s\u0131k\u0131nt\u0131 kayna\u011f\u0131 olmaya ba\u015flad\u0131. Buna ba\u011fl\u0131 olarak daha y\u00fcksek faizler talep edilmeye ve olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>3 - YURTDI\u015eINDA T\u00dcRK\u0130YE\u2019YE KAR\u015eI G\u0130R\u0130\u015e\u0130MLER <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">ABD\u2019de \u015fu anda T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 birden fazla konuda soru\u015fturma ve dava y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Bunlar\u0131n tamam\u0131nda da do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131na ve kurumlar\u0131na su\u00e7lamalar y\u00f6neltiliyor. Su\u00e7lamalar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc nedeniyle T\u00fcrk bankalar\u0131na y\u00f6nelik yapt\u0131r\u0131mlar uygulanabilece\u011fi de iddia ediliyor. T\u00fcrkiye aleyhine olu\u015fan bu s\u00fcre\u00e7, ister istemez T\u00fcrk Liras\u0131\u2019ndan ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131yor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>4 - MERKEZ BANKASI NELER YAPTI?<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Merkez Bankas\u0131, T\u00fcrk Liras\u0131\u2019ndaki h\u0131zl\u0131 de\u011fer kayb\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u2018son d\u00f6nemde piyasalarda ekonomik temellerle uyumlu olmayan sa\u011fl\u0131ks\u0131z fiyat olu\u015fumlar\u0131 g\u00f6zleniyor\u2019 tespitini yap\u0131p, \u00e7e\u015fitli \u00f6nlemler ald\u0131. \u0130lk olarak finanse etti\u011fi ihracat kredilerinin ilan etti\u011fi g\u00f6rece d\u00fc\u015f\u00fck seviyeli kurlar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda TL ile kapat\u0131lmas\u0131 olana\u011f\u0131 sa\u011fland\u0131. Rezerv opsiyon katsay\u0131lar\u0131n\u0131 indirerek bankalara <\/span><span class=\"large\">1.4 milyar dolar d\u00f6viz olana\u011f\u0131 bulundu. Daha sonra y\u0131lsonuna kadar 3 milyar dolar tutar\u0131nda T\u00fcrk Liras\u0131 uzla\u015fmal\u0131 vadeli d\u00f6viz sat\u0131m ihalelerinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine karar verildi. Son olarak TL olanaklar\u0131n\u0131 azalt\u0131p, TL fonlama maliyetlerini y\u00fczde 12.00\u2019dan y\u00fczde 12.25\u2019e \u00e7\u0131kard\u0131. Ancak Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n ad\u0131mlar\u0131, T\u00fcrk Liras\u0131\u2019ndaki de\u011fer kayb\u0131n\u0131 \u00f6nleyemedi. Bizce bunun ana nedeni kur art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n nedeninin yanl\u0131\u015f tespit edilmi\u015f olmas\u0131. Kur art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n nedeni, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ekonomik ve ana kayna\u011f\u0131 Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n ana hedefi olan enflasyondaki art\u0131\u015f.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>5 - MERKEZ BANKASI NELER YAPMALI DA ENFLASYON HEDEFLEMES\u0130NE GER\u0130 D\u00d6NMEL\u0130?<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Merkez Bankas\u0131, enflasyon ile m\u00fccadelede yeniden enflasyon hedeflemesine d\u00f6nmeli. Enflasyonu birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde \u00fc\u00e7 haneli rakamlardan tek haneye indiren, enflasyon hedeflemesi oldu. Merkez Bankas\u0131 \u00e7oklu faiz uygulamas\u0131na ge\u00e7erek enflasyon hedeflemesini fiilen 2011 sonunda b\u0131rakt\u0131. Kendimize \u00f6zg\u00fc enflasyonla m\u00fccadeleye bir de parasal geni\u015flemeyi ve ge\u00e7 likidite penceresinden fonlama yapmay\u0131 ilave ettik. B\u00f6ylece enflasyon ve d\u00f6viz kurlar\u0131 birbirini besleyerek art\u0131\u015fa ge\u00e7ti. Ayn\u0131 d\u00f6nemde geli\u015fen \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise enflasyon hedeflemesini ba\u015far\u0131yla s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Enflasyonu ve faizleri de d\u00fc\u015f\u00fck tek hanelerde tuttular. Buna ba\u011fl\u0131 olarak 2017\u2019de birka\u00e7 riskli \u00fclke hari\u00e7 geli\u015fen \u00fclkelerin para birimleri de\u011fer kazand\u0131. T\u00fcrk Liras\u0131 ise en \u00e7ok de\u011fer kaybeden para birimine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve de\u011fer kayb\u0131, ko\u015fullar ayn\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece devam edecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>Son S\u00f6z:<\/strong> T\u00fcrk L\u0130ras\u0131\u2019na ili\u015fkin \u2018spek\u00fclatif\u2019 iddialar\u0131 do\u011fru olabilir, ancak bu spek\u00fclasyonlar\u0131 sadece ekonomide do\u011fru i\u015fler yaparak \u00f6nleyebiliriz.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"turk-lirasinda-neler-oluyor","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"T\u00fcrk Liras\u0131\u2019nda neler oluyor?","meta_description":"Dr. Can G\u00fcrlesel","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":131,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":10,"name":"CAN","surname":"G\u00dcRLESEL","email":"durmaz.umran@superposta.com","slug":"dr-can-gurlesel","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916008P5QTYWdQ2pLpLn.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:00.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":17636,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":17537,"locale":"tr","category_id":73,"title":"T\u00fcrk Liras\u0131\u2019nda neler oluyor?","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p><span class=\"large\">T\u00fcrk Liras\u0131, 2016\u2019da \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fer kaybetti. De\u011fer kayb\u0131n\u0131n nedenleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde biliniyordu. Daha sonra T\u00fcrk Liras\u0131 2017\u2019nin eyl\u00fcl ay\u0131na kadar istikrarl\u0131 bir seyir izledi ve y\u00fczde 10\u2019a yak\u0131n de\u011fer kazand\u0131 veya bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n kay\u0131plar\u0131n\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcde telafi etti. Ancak ekim ba\u015f\u0131ndan itibaren T\u00fcrk Liras\u0131 yeniden h\u0131zla de\u011fer kaybediyor. Bu \u00e7er\u00e7evede T\u00fcrk Liras\u0131\u2019nda neler oldu\u011funu de\u011ferlendirelim:<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>1 - EKONOM\u0130DEK\u0130 GEN\u0130\u015eLEMEC\u0130 POL\u0130T\u0130KALAR <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">2016\u2019daki geli\u015fmelerden sonra H\u00fck\u00fcmet, zaman\u0131nda ve do\u011fru \u00f6nlemler ald\u0131. Bunlara ba\u011fl\u0131 olarak 2017\u2019de \u00fc\u00e7 \u00f6nemli geli\u015fme sa\u011fland\u0131. \u00d6ncelikle piyasalarda kaybolan g\u00fcven geri geldi. \u00d6deme ve tahsilat sorunlar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc. Ve i\u00e7 talep yeniden canland\u0131. Ancak bu iyile\u015fmeler sa\u011fland\u0131ktan sonra geni\u015fletici para ve maliye politikalar\u0131na devam edilmeye ba\u015fland\u0131 ve kal\u0131c\u0131 hale gelen bu politikalar enflasyonu kontrolden \u00e7\u0131kard\u0131. Buna ba\u011fl\u0131 olarak T\u00fcrk Liras\u0131\u2019na g\u00fcven azalmaya ba\u015flad\u0131. \u00d6zellikle yabanc\u0131lar enflasyon ve faizlerdeki art\u0131\u015ftan ve bu art\u0131\u015flara ra\u011fmen uygulanan politikalardan endi\u015fe etmeye ba\u015flad\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>2 - DI\u015e TASARRUFA BA\u011eIMLIYIZ <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">T\u00fcrk Liras\u0131\u2019na olan g\u00fcven kayb\u0131nda \u2018yabanc\u0131lardan bize ne\u2019 diyemeyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk ekonomisi ilk 10 \u00fclke i\u00e7ine girmeyi hedefliyorsa para birimine de g\u00fcven duyulmas\u0131 ve talep edilmesi gerekiyor. Daha k\u0131sa vadede ise ekonominin her y\u0131l 200 milyar dolar d\u0131\u015f kayna\u011fa ihtiya\u00e7 duymas\u0131 nedeniyle yabanc\u0131lar\u0131n tasarruflar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 durumday\u0131z. Maliye Bakan\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile vadesi gelen d\u0131\u015f bor\u00e7lar ve cari a\u00e7\u0131k ile b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n finansman\u0131 i\u00e7in 210 milyar dolara ihtiya\u00e7 duyuyoruz. Bu kadar y\u00fcksek d\u0131\u015f finansman ihtiyac\u0131 varken di\u011fer geli\u015fen \u00fclkelere g\u00f6re cazibemizi azaltan y\u00fckselen enflasyon, s\u0131k\u0131nt\u0131 kayna\u011f\u0131 olmaya ba\u015flad\u0131. Buna ba\u011fl\u0131 olarak daha y\u00fcksek faizler talep edilmeye ve olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>3 - YURTDI\u015eINDA T\u00dcRK\u0130YE\u2019YE KAR\u015eI G\u0130R\u0130\u015e\u0130MLER <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">ABD\u2019de \u015fu anda T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 birden fazla konuda soru\u015fturma ve dava y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Bunlar\u0131n tamam\u0131nda da do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131na ve kurumlar\u0131na su\u00e7lamalar y\u00f6neltiliyor. Su\u00e7lamalar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc nedeniyle T\u00fcrk bankalar\u0131na y\u00f6nelik yapt\u0131r\u0131mlar uygulanabilece\u011fi de iddia ediliyor. T\u00fcrkiye aleyhine olu\u015fan bu s\u00fcre\u00e7, ister istemez T\u00fcrk Liras\u0131\u2019ndan ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131yor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>4 - MERKEZ BANKASI NELER YAPTI?<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Merkez Bankas\u0131, T\u00fcrk Liras\u0131\u2019ndaki h\u0131zl\u0131 de\u011fer kayb\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u2018son d\u00f6nemde piyasalarda ekonomik temellerle uyumlu olmayan sa\u011fl\u0131ks\u0131z fiyat olu\u015fumlar\u0131 g\u00f6zleniyor\u2019 tespitini yap\u0131p, \u00e7e\u015fitli \u00f6nlemler ald\u0131. \u0130lk olarak finanse etti\u011fi ihracat kredilerinin ilan etti\u011fi g\u00f6rece d\u00fc\u015f\u00fck seviyeli kurlar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda TL ile kapat\u0131lmas\u0131 olana\u011f\u0131 sa\u011fland\u0131. Rezerv opsiyon katsay\u0131lar\u0131n\u0131 indirerek bankalara <\/span><span class=\"large\">1.4 milyar dolar d\u00f6viz olana\u011f\u0131 bulundu. Daha sonra y\u0131lsonuna kadar 3 milyar dolar tutar\u0131nda T\u00fcrk Liras\u0131 uzla\u015fmal\u0131 vadeli d\u00f6viz sat\u0131m ihalelerinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine karar verildi. Son olarak TL olanaklar\u0131n\u0131 azalt\u0131p, TL fonlama maliyetlerini y\u00fczde 12.00\u2019dan y\u00fczde 12.25\u2019e \u00e7\u0131kard\u0131. Ancak Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n ad\u0131mlar\u0131, T\u00fcrk Liras\u0131\u2019ndaki de\u011fer kayb\u0131n\u0131 \u00f6nleyemedi. Bizce bunun ana nedeni kur art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n nedeninin yanl\u0131\u015f tespit edilmi\u015f olmas\u0131. Kur art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n nedeni, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ekonomik ve ana kayna\u011f\u0131 Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n ana hedefi olan enflasyondaki art\u0131\u015f.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>5 - MERKEZ BANKASI NELER YAPMALI DA ENFLASYON HEDEFLEMES\u0130NE GER\u0130 D\u00d6NMEL\u0130?<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Merkez Bankas\u0131, enflasyon ile m\u00fccadelede yeniden enflasyon hedeflemesine d\u00f6nmeli. Enflasyonu birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde \u00fc\u00e7 haneli rakamlardan tek haneye indiren, enflasyon hedeflemesi oldu. Merkez Bankas\u0131 \u00e7oklu faiz uygulamas\u0131na ge\u00e7erek enflasyon hedeflemesini fiilen 2011 sonunda b\u0131rakt\u0131. Kendimize \u00f6zg\u00fc enflasyonla m\u00fccadeleye bir de parasal geni\u015flemeyi ve ge\u00e7 likidite penceresinden fonlama yapmay\u0131 ilave ettik. B\u00f6ylece enflasyon ve d\u00f6viz kurlar\u0131 birbirini besleyerek art\u0131\u015fa ge\u00e7ti. Ayn\u0131 d\u00f6nemde geli\u015fen \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise enflasyon hedeflemesini ba\u015far\u0131yla s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Enflasyonu ve faizleri de d\u00fc\u015f\u00fck tek hanelerde tuttular. Buna ba\u011fl\u0131 olarak 2017\u2019de birka\u00e7 riskli \u00fclke hari\u00e7 geli\u015fen \u00fclkelerin para birimleri de\u011fer kazand\u0131. T\u00fcrk Liras\u0131 ise en \u00e7ok de\u011fer kaybeden para birimine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve de\u011fer kayb\u0131, ko\u015fullar ayn\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece devam edecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>Son S\u00f6z:<\/strong> T\u00fcrk L\u0130ras\u0131\u2019na ili\u015fkin \u2018spek\u00fclatif\u2019 iddialar\u0131 do\u011fru olabilir, ancak bu spek\u00fclasyonlar\u0131 sadece ekonomide do\u011fru i\u015fler yaparak \u00f6nleyebiliriz.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"turk-lirasinda-neler-oluyor","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"T\u00fcrk Liras\u0131\u2019nda neler oluyor?","meta_description":"Dr. Can G\u00fcrlesel","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":131,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}