{"status":true,"post":{"id":22290,"user_id":6,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:15:52","created_at":"2020-06-25T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:15:52.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":22290,"is_featured":0,"title":"Sosyal asabiye","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>Dr. \u0130lhami F\u0131nd\u0131k\u00e7\u0131<\/strong><\/span><br><\/p>  <p><span class=\"large\">Bulutlar\u0131n g\u00fcne\u015fle dans\u0131 gibi insan\u0131n an\u0131 an\u0131na uymaz. Bazen engin bir ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde yere g\u00f6\u011fe s\u0131\u011fmaz, engel tan\u0131maz, y\u00fckselir, co\u015far, d\u00fcnyan\u0131n iyili\u011fini \u00fcretecek g\u00fcc\u00fc kendinde bulur. Hayat\u0131n merkezinde yer alan, \u00e7evresi i\u00e7in ya\u015fayan bir sevgi insan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bilgi \u00e7a\u011f\u0131nda yo\u011funla\u015fan duygu durum ge\u00e7i\u015fleri, do\u011fal olarak bireyin toplumsal ili\u015fkilerini de etkiliyor. Birer sosyal sistem olan ailede, kurum ve toplumda da benzer moral de\u011fi\u015fkenlikleri ya\u015fan\u0131yor. Zira hayat\u0131 a\u011f\u0131rla\u015fan, birlikte olman\u0131n g\u00fczelli\u011fini davran\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremeyen ve ayn\u0131 evin i\u00e7inde yaln\u0131z kalan bireyler gibi fikir \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ki\u015filiklerle u\u011fra\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, ileti\u015fimsizli\u011fin tavan yapt\u0131\u011f\u0131 ve moral motivasyonun azald\u0131\u011f\u0131 i\u015f ortamlar\u0131 da az de\u011fildir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>ASAB\u0130YE TEOR\u0130S\u0130<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Toplumlardaki duygusal ge\u00e7i\u015flerin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gerginlik, uyumsuzluk, mutsuzluk ve umutsuzluk hali, \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck tehlikelere neden olur. Ara\u015ft\u0131rmalar; \u00f6\u011frenilen bir toplumsal davran\u0131\u015f olarak sosyal asabiyenin, toplumda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Dolay\u0131s\u0131yla \u0130bn-i Haldun\u2019un, 14. y\u00fczy\u0131lda i\u015faret etti\u011fi asabiye teorisini bug\u00fcn daha iyi anl\u0131yoruz. Zira insan gibi toplumlar\u0131n da tabiat\u0131, belirli bir s\u00fcreklilik ve d\u00fczen i\u00e7inde de\u011fi\u015fiyor. Bug\u00fcn de\u011fi\u015fimin h\u0131z\u0131 artt\u0131k\u00e7a uyum kapasitesi zorlan\u0131yor. Di\u011fer insanlarla birlikte ya\u015fama ihtiyac\u0131, nesep birli\u011fi, akrabal\u0131k ba\u011f\u0131, toplumsal sevin\u00e7 ve kederleri payla\u015farak kayna\u015fma ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 i\u015faret eden asabiye teorisine g\u00f6re kolektif eylemin yeg\u00e2ne kayna\u011f\u0131, \u00e7ekirdekten ba\u015flayarak geni\u015fleyen akrabal\u0131k ba\u011f\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Akrabal\u0131k ba\u011f\u0131, zamanla ortak bir k\u00fclt\u00fcr, \u00fclk\u00fc ve inan\u00e7 birli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ferek kendisine has \u00f6zellikleri olan bir toplumu ve devleti olu\u015fturur. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Ancak toplumlar\u0131 temsil eden devlet, bayrak, hukuk gibi \u00fcst kimlik kavramlar\u0131 zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131nda ya da ki\u015fiyi korumada yetersiz kald\u0131\u011f\u0131nda bireyin aidiyet hissi, bu \u00fcst kimlikten alt kimlik gruplar\u0131na kayar. Alt gruplar\u0131 birbirine yakla\u015ft\u0131ran akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131 yeniden \u00f6ne \u00e7\u0131kar. Ve \u201cBiz kimiz?\u201d sorusu, \u201cBen kimim?\u201d sorusuna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. <\/span><br><span class=\"large\"> \u015eu halde bireyler, toplumda kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131n al\u0131koyuldu\u011fu, hukukun zedelendi\u011fi, \u00e7e\u015fitli mahrumiyetlerin ve zor \u015fartlar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 hissini edindiklerinde daha fazla alt kimliklerine yakla\u015f\u0131yor ve asabiye toplum olmaya y\u00f6neliyor.<\/span><br><span class=\"large\"> Bug\u00fcn ba\u015fta ABD olmak \u00fczere bir\u00e7ok toplumda ya\u015fanan budur. Sosyal asabiyenin, d\u00fcnyada h\u0131zla bir davran\u0131\u015f modeline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne, giderek yerle\u015fti\u011fine, hatta yer yer kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne \u015fahit oluyoruz. Amerikal\u0131 polisin siyahi George Floyd\u2019u, dakikalarca nefessiz b\u0131rakarak \u00f6ld\u00fcrmesi, toplumdaki adalet duygusunu zedeledi ve toplumsal aidiyeti, devletin \u00fcst kimli\u011finden ayn\u0131 rengi temsil edenlerin birli\u011fine indirgedi, insanlar\u0131 sokaklara d\u00f6kt\u00fc. Zira toplumun ahlak, adalet gibi ortak de\u011ferlerinin ve bireyleri koruma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn zay\u0131flamas\u0131, toplumsal belirsizlik ve gerginlik olarak soka\u011fa yans\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>ADALET DUYGUSU<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Toplumun moral d\u00fczeyinde; yerle\u015fik k\u00fclt\u00fcr, refah d\u00fczeyi, toplumun genetik miras\u0131, siyasal d\u00fczen, y\u00f6netim bi\u00e7imi, demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131, ortak toplumsal ama\u00e7lar, ahlak d\u00fczeyi gibi bir\u00e7ok etken rol oynar. Ancak toplumsal gerginli\u011fin yerle\u015fmesinde as\u0131l etkili fakt\u00f6r; toplumu ayakta tutan ortak de\u011ferlerdeki zay\u0131flama ve adalet duygusundaki zedelenmedir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Maddi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn egemen oldu\u011fu, duygusal ve moral de\u011ferlerin giderek zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131, dijital m\u00fcritli\u011fin yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve siber vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n konu\u015fuldu\u011fu bir d\u00fcnyada toplumlarda ya\u015fanan sosyal asabiyenin daha da artaca\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. \u015eu halde bireyde, ailede ve kurumda oldu\u011fu gibi toplumu diri tutan temel de\u011ferlerin, her t\u00fcrl\u00fc a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan kurtar\u0131larak ya\u015fat\u0131lmas\u0131, toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n olmazsa olmaz\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Topluma ger\u00e7ek ya\u015fama sevinci veren, bireylerin ve devletlerin g\u00f6r\u00fcnen maddi varl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6nce g\u00f6r\u00fcnmez mana zenginlikleridir. Dolay\u0131s\u0131yla liderlerin; Hz. \u00d6mer\u2019in, Medine\u2019nin d\u0131\u015f\u0131ndaki k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn k\u0131r\u0131k tahtas\u0131ndan dolay\u0131 aya\u011f\u0131 k\u0131r\u0131lan kuzudan kendisini sorumlu tutmas\u0131ndaki hassasiyet misali her g\u00fcn bir daha kendilerini g\u00f6zden ge\u00e7irmeleri elzemdir.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"sosyal-asabiye","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Sosyal asabiye","meta_description":"Dr. \u0130lhami F\u0131nd\u0131k\u00e7\u0131","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1113,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":6,"name":"\u0130LHAM\u0130","surname":"FINDIK\u00c7I","email":"kerem49@gonultas.org","slug":"dr-ilhami-findikci","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916007TlCwM70HUjW9XY.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T10:21:29.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":22389,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":22290,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Sosyal asabiye","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>Dr. \u0130lhami F\u0131nd\u0131k\u00e7\u0131<\/strong><\/span><br><\/p>  <p><span class=\"large\">Bulutlar\u0131n g\u00fcne\u015fle dans\u0131 gibi insan\u0131n an\u0131 an\u0131na uymaz. Bazen engin bir ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde yere g\u00f6\u011fe s\u0131\u011fmaz, engel tan\u0131maz, y\u00fckselir, co\u015far, d\u00fcnyan\u0131n iyili\u011fini \u00fcretecek g\u00fcc\u00fc kendinde bulur. Hayat\u0131n merkezinde yer alan, \u00e7evresi i\u00e7in ya\u015fayan bir sevgi insan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bilgi \u00e7a\u011f\u0131nda yo\u011funla\u015fan duygu durum ge\u00e7i\u015fleri, do\u011fal olarak bireyin toplumsal ili\u015fkilerini de etkiliyor. Birer sosyal sistem olan ailede, kurum ve toplumda da benzer moral de\u011fi\u015fkenlikleri ya\u015fan\u0131yor. Zira hayat\u0131 a\u011f\u0131rla\u015fan, birlikte olman\u0131n g\u00fczelli\u011fini davran\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremeyen ve ayn\u0131 evin i\u00e7inde yaln\u0131z kalan bireyler gibi fikir \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ki\u015filiklerle u\u011fra\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, ileti\u015fimsizli\u011fin tavan yapt\u0131\u011f\u0131 ve moral motivasyonun azald\u0131\u011f\u0131 i\u015f ortamlar\u0131 da az de\u011fildir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>ASAB\u0130YE TEOR\u0130S\u0130<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Toplumlardaki duygusal ge\u00e7i\u015flerin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gerginlik, uyumsuzluk, mutsuzluk ve umutsuzluk hali, \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck tehlikelere neden olur. Ara\u015ft\u0131rmalar; \u00f6\u011frenilen bir toplumsal davran\u0131\u015f olarak sosyal asabiyenin, toplumda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Dolay\u0131s\u0131yla \u0130bn-i Haldun\u2019un, 14. y\u00fczy\u0131lda i\u015faret etti\u011fi asabiye teorisini bug\u00fcn daha iyi anl\u0131yoruz. Zira insan gibi toplumlar\u0131n da tabiat\u0131, belirli bir s\u00fcreklilik ve d\u00fczen i\u00e7inde de\u011fi\u015fiyor. Bug\u00fcn de\u011fi\u015fimin h\u0131z\u0131 artt\u0131k\u00e7a uyum kapasitesi zorlan\u0131yor. Di\u011fer insanlarla birlikte ya\u015fama ihtiyac\u0131, nesep birli\u011fi, akrabal\u0131k ba\u011f\u0131, toplumsal sevin\u00e7 ve kederleri payla\u015farak kayna\u015fma ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 i\u015faret eden asabiye teorisine g\u00f6re kolektif eylemin yeg\u00e2ne kayna\u011f\u0131, \u00e7ekirdekten ba\u015flayarak geni\u015fleyen akrabal\u0131k ba\u011f\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Akrabal\u0131k ba\u011f\u0131, zamanla ortak bir k\u00fclt\u00fcr, \u00fclk\u00fc ve inan\u00e7 birli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ferek kendisine has \u00f6zellikleri olan bir toplumu ve devleti olu\u015fturur. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Ancak toplumlar\u0131 temsil eden devlet, bayrak, hukuk gibi \u00fcst kimlik kavramlar\u0131 zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131nda ya da ki\u015fiyi korumada yetersiz kald\u0131\u011f\u0131nda bireyin aidiyet hissi, bu \u00fcst kimlikten alt kimlik gruplar\u0131na kayar. Alt gruplar\u0131 birbirine yakla\u015ft\u0131ran akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131 yeniden \u00f6ne \u00e7\u0131kar. Ve \u201cBiz kimiz?\u201d sorusu, \u201cBen kimim?\u201d sorusuna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. <\/span><br><span class=\"large\"> \u015eu halde bireyler, toplumda kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131n al\u0131koyuldu\u011fu, hukukun zedelendi\u011fi, \u00e7e\u015fitli mahrumiyetlerin ve zor \u015fartlar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 hissini edindiklerinde daha fazla alt kimliklerine yakla\u015f\u0131yor ve asabiye toplum olmaya y\u00f6neliyor.<\/span><br><span class=\"large\"> Bug\u00fcn ba\u015fta ABD olmak \u00fczere bir\u00e7ok toplumda ya\u015fanan budur. Sosyal asabiyenin, d\u00fcnyada h\u0131zla bir davran\u0131\u015f modeline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne, giderek yerle\u015fti\u011fine, hatta yer yer kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne \u015fahit oluyoruz. Amerikal\u0131 polisin siyahi George Floyd\u2019u, dakikalarca nefessiz b\u0131rakarak \u00f6ld\u00fcrmesi, toplumdaki adalet duygusunu zedeledi ve toplumsal aidiyeti, devletin \u00fcst kimli\u011finden ayn\u0131 rengi temsil edenlerin birli\u011fine indirgedi, insanlar\u0131 sokaklara d\u00f6kt\u00fc. Zira toplumun ahlak, adalet gibi ortak de\u011ferlerinin ve bireyleri koruma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn zay\u0131flamas\u0131, toplumsal belirsizlik ve gerginlik olarak soka\u011fa yans\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>ADALET DUYGUSU<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Toplumun moral d\u00fczeyinde; yerle\u015fik k\u00fclt\u00fcr, refah d\u00fczeyi, toplumun genetik miras\u0131, siyasal d\u00fczen, y\u00f6netim bi\u00e7imi, demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131, ortak toplumsal ama\u00e7lar, ahlak d\u00fczeyi gibi bir\u00e7ok etken rol oynar. Ancak toplumsal gerginli\u011fin yerle\u015fmesinde as\u0131l etkili fakt\u00f6r; toplumu ayakta tutan ortak de\u011ferlerdeki zay\u0131flama ve adalet duygusundaki zedelenmedir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Maddi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn egemen oldu\u011fu, duygusal ve moral de\u011ferlerin giderek zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131, dijital m\u00fcritli\u011fin yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve siber vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n konu\u015fuldu\u011fu bir d\u00fcnyada toplumlarda ya\u015fanan sosyal asabiyenin daha da artaca\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. \u015eu halde bireyde, ailede ve kurumda oldu\u011fu gibi toplumu diri tutan temel de\u011ferlerin, her t\u00fcrl\u00fc a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan kurtar\u0131larak ya\u015fat\u0131lmas\u0131, toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n olmazsa olmaz\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Topluma ger\u00e7ek ya\u015fama sevinci veren, bireylerin ve devletlerin g\u00f6r\u00fcnen maddi varl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6nce g\u00f6r\u00fcnmez mana zenginlikleridir. Dolay\u0131s\u0131yla liderlerin; Hz. \u00d6mer\u2019in, Medine\u2019nin d\u0131\u015f\u0131ndaki k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn k\u0131r\u0131k tahtas\u0131ndan dolay\u0131 aya\u011f\u0131 k\u0131r\u0131lan kuzudan kendisini sorumlu tutmas\u0131ndaki hassasiyet misali her g\u00fcn bir daha kendilerini g\u00f6zden ge\u00e7irmeleri elzemdir.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"sosyal-asabiye","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Sosyal asabiye","meta_description":"Dr. \u0130lhami F\u0131nd\u0131k\u00e7\u0131","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1113,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}