{"status":true,"post":{"id":35373,"user_id":30,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 22:02:40","created_at":"2022-10-13T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T19:02:40.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":35373,"is_featured":0,"title":"Senegal, Afrika\u2019n\u0131n Katar\u2019\u0131 olma yolunda","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

PROF. DR. AHMET KAVAS<\/strong><\/span><\/p>

Yak\u0131n gelecekte d\u00fcnya do\u011falgaz piyasas\u0131nda t\u00fcm ihtiyac\u0131n y\u00fczde 70\u2019ini kar\u015f\u0131layan Rusya, Katar, Venezuela, Angola, Cezayir, Libya, Nijerya ve M\u0131s\u0131r gibi etkin 11 \u00fclke d\u0131\u015f\u0131nda yenileri de devreye girecek. Bunlardan biri de Senegal olacak. Asya\u2019da Singapur ve Ortado\u011fu\u2019da Katar ne ise Afrika\u2019da bu anlamda Senegal en istikrarl\u0131 ve kararl\u0131 ad\u0131mlarla ilerliyor.<\/strong><\/span>
<\/span>
Senegal, co\u011frafyas\u0131 itibar\u0131yla genel anlamda Afrika haritas\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda k\u0131tan\u0131n adeta bir ucuna yap\u0131\u015fm\u0131\u015f gibi bir konumda. <\/span>
<\/span>
Oysa ki d\u00fcnyadaki \u00e7ok az \u00fclkenin sahip oldu\u011fu hayati bir konumu var. Amerika, Avrupa ve Afrika \u00fc\u00e7geninde neredeyse vazge\u00e7ilemez bir kav\u015fak vazifesi g\u00f6r\u00fcyor. Havac\u0131l\u0131k, k\u0131talar aras\u0131 ula\u015f\u0131m i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olunca bu \u00fc\u00e7 k\u0131ta aras\u0131ndaki en \u00f6nemli ba\u011flant\u0131 noktas\u0131 olmu\u015ftu. Avrupa\u2019dan ABD\u2019ye y\u00f6nelen u\u00e7aklar \u00f6nce Senegal\u2019e gelirler ve buradan gerekli takviyeleri yapt\u0131ktan sonra gidecekleri istikametlere y\u00f6nelirlerdi. Dakar Blaise Diagne Uluslararas\u0131 Havaalan\u0131, h\u00e2l\u00e2 bu anlamda b\u00fcy\u00fck bir ba\u011flant\u0131 g\u00f6revine sahip. <\/span>
<\/span>
HAYAT\u0130 KAYNAKLAR <\/strong><\/span>
<\/span>
S\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin en az be\u015f as\u0131r, \u015fimdilerde ise k\u00fcreselcili\u011fin neredeyse son damlas\u0131na kadar Afrika\u2019n\u0131n her \u015feyinden istifade etti\u011fi d\u00f6nemlerin yerini d\u00fcnyada yeni s\u00fcre\u00e7ler almaya ba\u015flad\u0131. Afrika\u2019n\u0131n kaderini art\u0131k kendi devlet adamlar\u0131 belirlemek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck gayret harc\u0131yorlar. Avrupa\u2019da masa ba\u015flar\u0131nda \u00e7izilen s\u0131n\u0131rlar konusu art\u0131k sadece Afrikal\u0131 devlet adamlar\u0131n\u0131n g\u00fcndeminde. Afrika Birli\u011fi, 2007 y\u0131l\u0131nda tart\u0131\u015fmal\u0131 s\u0131n\u0131rlara sahip 26 \u00fclke i\u00e7in bir \u00e7al\u0131\u015fma heyeti kurdu ve \u00f6nce 2012 y\u0131l\u0131na kadar t\u00fcm tart\u0131\u015fmalara son verilmesini istedi. Ancak de\u011fi\u015fik sebeplerle bu konunun tamamlanmas\u0131 2022 y\u0131l\u0131na b\u0131rak\u0131ld\u0131. Er veya ge\u00e7 her t\u00fcrl\u00fc gerginli\u011fin kayna\u011f\u0131 bu meseleler \u00e7\u00f6z\u00fclmek zorunda. Zira bilhassa petrol ve do\u011falgaz gibi hayati \u00f6neme sahip kaynaklar, karada oldu\u011fu kadar k\u0131tay\u0131 \u00e7evreleyen Hint ve Atlas okyanuslar\u0131nda ke\u015ffedildik\u00e7e \u00fclkelerin m\u00fcnhas\u0131r ekonomik b\u00f6lge sahalar\u0131 \u00f6nemli \u00e7\u00f6z\u00fcm arayan konular\u0131 te\u015fkil ediyor.<\/span>
<\/span>
SAVA\u015eTAN BARI\u015eA<\/strong><\/span>
<\/span>
1989-1991 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Senegal ile Moritanya aras\u0131nda sava\u015f \u00e7\u0131kt\u0131, iki \u00fclke vatanda\u015flar\u0131ndan y\u00fczlercesi vefat etti. En az 170 bin Moritanyal\u0131 Senegal\u2019i, 60 bin Senegalli de Moritanya\u2019y\u0131 terk etti. \u0130\u00e7lerinde ana yurdunu terk ederek m\u00fclteci konumuna d\u00fc\u015fenler oldu\u011fu gibi birinden di\u011ferine giderek hayat\u0131n\u0131 devam ettirenler kendi \u00fclkelerine d\u00f6nd\u00fcler. Aradan ge\u00e7en 30 y\u0131l\u0131n sonunda bug\u00fcn Senegal-Moritanya aras\u0131ndaki temel konuyu b\u00fcy\u00fck enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u015fekillendiriyor. <\/span>
<\/span>
21. y\u00fczy\u0131l\u0131n gelece\u011fini enerji kaynaklar\u0131n\u0131n belirleyece\u011fi meselesi \u015fimdiden \u00fclkeleri kara kara d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Mevcut kaynaklar\u0131n art\u0131k kullan\u0131m s\u00fcreleri dolmak \u00fczere ve yeni kaynaklara ihtiya\u00e7 duyuluyor. Sadece insan kaynaklar\u0131nda de\u011fil; tar\u0131mda, hayvanc\u0131l\u0131kta ve t\u00fcm hammadde kaynaklar\u0131nda t\u00fcm k\u0131talar i\u00e7in binlerce y\u0131ll\u0131k tarihi s\u00fcre\u00e7teki s\u0131n\u0131rl\u0131 t\u00fcketilmi\u015flikleri yan\u0131nda Afrika genel anlamda ne yap\u0131p edip herkesin k\u00f6\u015fe kapmaca oynad\u0131\u011f\u0131 bir co\u011frafyaya d\u00f6nd\u00fc. Art\u0131k sadece Fransa, \u0130ngiltere, \u0130talya, \u0130spanya, Portekiz, Bel\u00e7ika ve Almanya\u2019n\u0131n de\u011fil; \u00c7in d\u0131\u015f\u0131nda ABD, Avustralya, Japonya, Rusya ve T\u00fcrkiye gibi \u00fclkeler Afrikal\u0131 devlet adamlar\u0131n\u0131n en samimi dostluklar kurmak i\u00e7in her f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirdikleri bir d\u00f6neme girdi. Sadece Senegal\u2019in son 20 y\u0131lda bu anlamdaki kurdu\u011fu etkile\u015fim a\u011flar\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ba\u015far\u0131 hikayesi.<\/span>
<\/span>
OKYANUSTA KUYULAR A\u00c7ILIYOR<\/strong><\/span>
<\/span>
Senegal\u2019de hen\u00fcz 1962 \u00f6ncesinde Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgesi iken, yani 1950\u2019li y\u0131llarda ba\u015flanan petrol aramalar\u0131 aral\u0131ks\u0131z 2020\u2019li y\u0131llara kadar devam edegeldi. Petrol ve do\u011falgaz bulunmas\u0131 i\u00e7in karada ve okyanusta \u015fimdiye kadar toplam 140 kuyu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f. Ama hi\u00e7biri 2014 y\u0131l\u0131nda Moritanya ile Atlas Okyanusu\u2019ndaki m\u00fcnhas\u0131r ekonomik b\u00f6lge sahas\u0131nda bulunan do\u011falgaz ve petrol kayna\u011f\u0131 kadar heyecanland\u0131rmad\u0131. Sadece fosfat zengini ve ihracat\u00e7\u0131s\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda biraz alt\u0131n ve \u015fimdilerde \u00e7ok \u00f6nemsenen zirkon madenleri ile bilinen \u00fclkede 2003 y\u0131l\u0131nda maden kanunu de\u011fi\u015ftirilmi\u015fti. Ancak petrol ve do\u011falgaz sahalar\u0131 ile Senegalli devlet adamlar\u0131 bu kanunu bir kez daha g\u00f6zden ge\u00e7irip 2016\u2019da yenilediler. <\/span>
<\/span>
T\u00fcm yat\u0131r\u0131mlar\u0131n ve gelece\u011fe y\u00f6nelik \u00f6ng\u00f6r\u00fclerin \u00f6n\u00fcndeki tehditler her yerde oldu\u011fu gibi Senegal\u2019in hedefledi\u011fi programlar\u0131n zamanlamas\u0131, \u00f6nce Covid salg\u0131n\u0131na, ard\u0131ndan Rusya ve Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n belirsizli\u011fine tak\u0131ld\u0131. Yine de belli bir yava\u015flama olsa da \u00e7al\u0131\u015fmalara yabanc\u0131 ve yerli i\u015ftirakler devam ediyor. Toplumlar\u0131n tabii ihtiya\u00e7lar\u0131 olan tah\u0131llardan bu\u011fday, m\u0131s\u0131r, ya\u011f ve her t\u00fcrl\u00fc zirai tohumlar\u0131n temininde ya\u015fanacak zorluklar sivil ta\u015fk\u0131nl\u0131klara her an sebep olabilir. Senegal, bu konuda en istikrarl\u0131 \u00fclke olarak kabul ediliyor. Hatta do\u011falgaz ve petrol\u00fcn uluslararas\u0131 piyasalarda i\u015flem g\u00f6rmesiyle birlikte 2024 y\u0131l\u0131 i\u00e7in \u00e7ift rakaml\u0131 y\u00fczde 10.3 gibi kalk\u0131nma h\u0131z\u0131 dahi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/span>
<\/span>
\u015eimdilerde petrol ve do\u011falgazda lokomotif \u00fclkeler olan Nijerya, Angola ve G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n tespit edilen petrol ve do\u011falgaz kaynaklar\u0131na Senegal\u2019in kavu\u015faca\u011f\u0131 zaten beklenmiyor. Ama mevcut konumuyla Afrika genelindeki bu kaynaklar\u0131n haritalar\u0131nda \u00f6nemli bir yer alaca\u011f\u0131na kesin g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131l\u0131yor.<\/span>
<\/span>
B\u00dcY\u00dcME S\u00dcRECEK<\/strong><\/span>
<\/span>
D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n tahminlerine g\u00f6re Sahraalt\u0131 Afrika 2022\u2019de y\u00fczde 4.1, 2023\u2019te ise y\u00fczde 4.9 oranlar\u0131nda b\u00fcy\u00fcme d\u00f6nemleri ge\u00e7irecek. Senegal, b\u00f6lgedeki \u00fclkeler aras\u0131nda hem Covid hem de Ukrayna sava\u015f\u0131 \u00f6ncesi konumunu IMF\u2019ye g\u00f6re yeniden kazand\u0131. <\/span>
<\/span>
2023\u2019te ticari h\u00fcviyet kazanacak hidrokarbon kaynaklar\u0131 da bu konumunu destekleyecek. Bu haliyle de beklentilerin \u00e7ok \u00fczerine \u00e7\u0131kabilecek. Senegal, ekonomik direncini art\u0131rmak i\u00e7in baz\u0131 idari kararlar alarak toplumunu rahatlatt\u0131. On binlerce muhta\u00e7 ailenin su, elektrik ve g\u0131da faturalar\u0131na ciddi desteklerde bulundu. Covid s\u00fcrecinde bu krizin az hasarla ge\u00e7mesi i\u00e7in m\u00fccadele eden 36 \u00fclke \u00fczerinde yap\u0131lan m\u00fcdahale konusunda Yeni Zelanda\u2019n\u0131n ard\u0131ndan ikinci s\u0131rada yer ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/span>
<\/span>
DO\u011eALGAZDA YEN\u0130 AKT\u00d6R<\/strong><\/span>
<\/span>
Yak\u0131n gelecekte d\u00fcnya do\u011falgaz piyasas\u0131nda t\u00fcm ihtiyac\u0131n y\u00fczde 70\u2019ini kar\u015f\u0131layan Rusya, Katar, Venezuela, Angola, Cezayir, Libya, Nijerya ve M\u0131s\u0131r gibi etkin 11 \u00fclke d\u0131\u015f\u0131nda yenileri de devreye girecek ve bunlardan biri de Senegal olacak. Afrika\u2019n\u0131n farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131nda yeni ke\u015fiflerle k\u0131tan\u0131n 2025 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn do\u011falgaz ihtiyac\u0131n\u0131n y\u00fczde 25\u2019i gibi bir oran\u0131 kar\u015f\u0131layacak. Senegal-Moritanya\u2019n\u0131n birlikte sahip olacaklar\u0131 B\u00fcy\u00fck Kaplumba\u011fa ad\u0131n\u0131 verdikleri Grand Tortue Ahmeyim ortak do\u011falgaz sahas\u0131nda \u0130ngiliz BP \u015firketi b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla gerekli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamlamak i\u00e7in gayret g\u00f6steriyor. Ayr\u0131ca yine Senegal\u2019in g\u00fcneyinde de Gine Bissau ile M\u00fcnhas\u0131r Ekonomik B\u00f6lgesi\u2019nde \u00c7inli CNOOC \u015firketi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. T\u00fcm bu u\u011fra\u015f\u0131lar\u0131n neticesinde Senegal\u2019e do\u011falgaz \u00fcretiminde \u2018mastodon\u2019, yani bu alanda b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 olacak deniliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc tahminlere g\u00f6re mevcut kaynaklar\u0131n 700 milyar metrek\u00fcpe ula\u015faca\u011f\u0131 ifade ediliyor. <\/span>
<\/span>
Senegal\u2019i \u00f6nemli bir enerji \u00fclkesi yapma te\u015febb\u00fcsleri, 2012 y\u0131l\u0131nda petrol\u00fcn bulunmas\u0131yla g\u00fcnl\u00fck 100 ila 120 bin varil aras\u0131nda yapaca\u011f\u0131 \u00fcretimle zaten bu \u00fclkeye hemen petrol\u00fcn eldoradosu m\u00fchr\u00fc vurulmu\u015ftu. Mevcut yat\u0131r\u0131mlarla gelecek \u00fc\u00e7 be\u015f sene i\u00e7erisinde onlarca milyar dolarl\u0131k kaynak sa\u011flamas\u0131 s\u00f6z konusu. B\u00f6ylece devletin en fazla ihtiya\u00e7 duydu\u011fu istihdam ki dolayl\u0131 ve dolays\u0131z 100 bin ki\u015fiye i\u015f imkan\u0131 sa\u011flayacak. Ayr\u0131ca altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131, sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim yan\u0131nda su, elektrik ve di\u011fer alanlardaki hizmetlere b\u00fcy\u00fck katk\u0131 verecek.<\/span>
<\/strong><\/span>
ENERJ\u0130 SEKT\u00d6R\u00dcNDEK\u0130 \u015e\u0130RKETLER<\/strong><\/span>
<\/span>
Senegal, Petrosen ile petrol ve Sangomar ile de do\u011falgaz \u00fcretimi i\u015flemlerini idare edecek. Yeni kaynaklar sayesinde mevcut durumda y\u00fczde 58 olan \u00fclkedeki elektrik kullan\u0131m oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 100 seviyesine \u00e7\u0131kmas\u0131 hesaplan\u0131yor. Halen Dakar liman\u0131ndaki KarPower isimli T\u00fcrk firmas\u0131n\u0131n do\u011falgazdan g\u00fcnl\u00fck 250 MW elektrik \u00fcretimi, toplam bin 700 MW i\u00e7inde \u00f6nemli bir katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor. <\/span>
<\/span>
\u00c7al\u0131k Enerji\u2019nin in\u015fas\u0131na ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 do\u011falgazdan enerji \u00fcretmek \u00fczere kurmakta oldu\u011fu santralin de bu miktarlarda \u00fcretim yapmas\u0131 planlan\u0131yor. Bu arada r\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f enerjileri de devreye al\u0131narak ciddi bir entegre d\u00fczene ge\u00e7ilecek.<\/span>
<\/span>
\u0130ST\u0130KRARLI ADIMLAR<\/strong><\/span>
<\/span>
Senegal\u2019de halen \u00fclke genelinde Total d\u0131\u015f\u0131nda Vivo, Libya\u2019n\u0131n eski Oil Libya yerine kurulan Olaenergy ve Oryx isimli akaryak\u0131t istasyonlar\u0131ndan 18 milyona yakla\u015fan n\u00fcfusuyla y\u00fczde 70\u2019lik ihtiya\u00e7 kar\u015f\u0131lan\u0131yor. Yeni hedef olarak bu istasyon a\u011flar\u0131n\u0131n da geni\u015fletilmesi planlan\u0131yor.<\/span>
<\/span>
T\u00fcm bu uluslararas\u0131 petrol ve do\u011falgaz \u015firketlerinde Senegal\u2019in hisseleri y\u00fczde 20\u2019leri ge\u00e7mese dahi \u00fclkeye sa\u011flayaca\u011f\u0131 gelir, \u015fimdilerde y\u0131ll\u0131k 700 milyon ila 1 milyar dolar aras\u0131nda. Maden m\u00fchendisi olan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Macky Sall, son 8 y\u0131lda \u00fclkede \u00e7ok say\u0131da devasa projenin hayata ge\u00e7irilmesinde b\u00fcy\u00fck riskler ald\u0131. Dakar\u2019da \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda 30-40 katl\u0131 g\u00f6kdelenlerin semaya do\u011fru y\u00fckselmeleri i\u00e7in har\u0131l har\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Asya\u2019da Singapur ve Ortado\u011fu\u2019da Katar ne ise Afrika\u2019da bu anlamda Senegal en istikrarl\u0131 ve kararl\u0131 ad\u0131mlarla ilerliyor.<\/span>
<\/strong><\/span>
T\u00dcRK YATIRIMCILARI DA HER GE\u00c7EN G\u00dcN ARTIYOR <\/strong><\/span>
<\/span>
Senegal\u2019de yat\u0131r\u0131m yapan T\u00fcrk i\u015f adamlar\u0131 aras\u0131nda sadece g\u00fcn\u00fc kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar yan\u0131nda gelece\u011fe y\u00f6nelik projeler geli\u015ftirip onlar\u0131 uygulayanlar\u0131n say\u0131s\u0131 da her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. \u00d6zellikle ikili ili\u015fkilerimizde petrokimya sanayinde her t\u00fcrl\u00fc ihtiya\u00e7 \u00fcretimi yapan \u015firketlerimizin bu \u00fclkeye y\u00f6nelecekleri kesin. \u00dcniversitelerimizin tar\u0131m, g\u0131da ve sa\u011fl\u0131k alanlar\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcmleri kadar petrol m\u00fchendisli\u011fi ba\u015fta ilgili t\u00fcm alanlarda lisans, y\u00fcksek lisans ve doktora e\u011fitimleri ile ilmi ara\u015ft\u0131rmalarda ortak \u00e7al\u0131\u015fmalara imza at\u0131lmas\u0131 hedefleniyor. Asl\u0131nda \u00fclkemizin markas\u0131 konumundaki \u015firketlerimiz Senegalli devlet adamlar\u0131 ve toplumun nazar\u0131nda b\u00fcy\u00fck tevecc\u00fch kazand\u0131lar. Burada en \u00f6nemlisi bunlar\u0131n uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc ve ikili ili\u015fkilerimizin geli\u015fip artmas\u0131nda yeni sekt\u00f6rlerde de varl\u0131k g\u00f6stermemizi sa\u011flamas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"senegal-afrikanin-katari-olma-yolunda","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Senegal, Afrika\u2019n\u0131n Katar\u2019\u0131 olma yolunda","meta_description":"PROF. DR. AHMET KAVAS","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1153,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":35472,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":35373,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Senegal, Afrika\u2019n\u0131n Katar\u2019\u0131 olma yolunda","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

PROF. DR. AHMET KAVAS<\/strong><\/span><\/p>

Yak\u0131n gelecekte d\u00fcnya do\u011falgaz piyasas\u0131nda t\u00fcm ihtiyac\u0131n y\u00fczde 70\u2019ini kar\u015f\u0131layan Rusya, Katar, Venezuela, Angola, Cezayir, Libya, Nijerya ve M\u0131s\u0131r gibi etkin 11 \u00fclke d\u0131\u015f\u0131nda yenileri de devreye girecek. Bunlardan biri de Senegal olacak. Asya\u2019da Singapur ve Ortado\u011fu\u2019da Katar ne ise Afrika\u2019da bu anlamda Senegal en istikrarl\u0131 ve kararl\u0131 ad\u0131mlarla ilerliyor.<\/strong><\/span>
<\/span>
Senegal, co\u011frafyas\u0131 itibar\u0131yla genel anlamda Afrika haritas\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda k\u0131tan\u0131n adeta bir ucuna yap\u0131\u015fm\u0131\u015f gibi bir konumda. <\/span>
<\/span>
Oysa ki d\u00fcnyadaki \u00e7ok az \u00fclkenin sahip oldu\u011fu hayati bir konumu var. Amerika, Avrupa ve Afrika \u00fc\u00e7geninde neredeyse vazge\u00e7ilemez bir kav\u015fak vazifesi g\u00f6r\u00fcyor. Havac\u0131l\u0131k, k\u0131talar aras\u0131 ula\u015f\u0131m i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olunca bu \u00fc\u00e7 k\u0131ta aras\u0131ndaki en \u00f6nemli ba\u011flant\u0131 noktas\u0131 olmu\u015ftu. Avrupa\u2019dan ABD\u2019ye y\u00f6nelen u\u00e7aklar \u00f6nce Senegal\u2019e gelirler ve buradan gerekli takviyeleri yapt\u0131ktan sonra gidecekleri istikametlere y\u00f6nelirlerdi. Dakar Blaise Diagne Uluslararas\u0131 Havaalan\u0131, h\u00e2l\u00e2 bu anlamda b\u00fcy\u00fck bir ba\u011flant\u0131 g\u00f6revine sahip. <\/span>
<\/span>
HAYAT\u0130 KAYNAKLAR <\/strong><\/span>
<\/span>
S\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin en az be\u015f as\u0131r, \u015fimdilerde ise k\u00fcreselcili\u011fin neredeyse son damlas\u0131na kadar Afrika\u2019n\u0131n her \u015feyinden istifade etti\u011fi d\u00f6nemlerin yerini d\u00fcnyada yeni s\u00fcre\u00e7ler almaya ba\u015flad\u0131. Afrika\u2019n\u0131n kaderini art\u0131k kendi devlet adamlar\u0131 belirlemek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck gayret harc\u0131yorlar. Avrupa\u2019da masa ba\u015flar\u0131nda \u00e7izilen s\u0131n\u0131rlar konusu art\u0131k sadece Afrikal\u0131 devlet adamlar\u0131n\u0131n g\u00fcndeminde. Afrika Birli\u011fi, 2007 y\u0131l\u0131nda tart\u0131\u015fmal\u0131 s\u0131n\u0131rlara sahip 26 \u00fclke i\u00e7in bir \u00e7al\u0131\u015fma heyeti kurdu ve \u00f6nce 2012 y\u0131l\u0131na kadar t\u00fcm tart\u0131\u015fmalara son verilmesini istedi. Ancak de\u011fi\u015fik sebeplerle bu konunun tamamlanmas\u0131 2022 y\u0131l\u0131na b\u0131rak\u0131ld\u0131. Er veya ge\u00e7 her t\u00fcrl\u00fc gerginli\u011fin kayna\u011f\u0131 bu meseleler \u00e7\u00f6z\u00fclmek zorunda. Zira bilhassa petrol ve do\u011falgaz gibi hayati \u00f6neme sahip kaynaklar, karada oldu\u011fu kadar k\u0131tay\u0131 \u00e7evreleyen Hint ve Atlas okyanuslar\u0131nda ke\u015ffedildik\u00e7e \u00fclkelerin m\u00fcnhas\u0131r ekonomik b\u00f6lge sahalar\u0131 \u00f6nemli \u00e7\u00f6z\u00fcm arayan konular\u0131 te\u015fkil ediyor.<\/span>
<\/span>
SAVA\u015eTAN BARI\u015eA<\/strong><\/span>
<\/span>
1989-1991 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Senegal ile Moritanya aras\u0131nda sava\u015f \u00e7\u0131kt\u0131, iki \u00fclke vatanda\u015flar\u0131ndan y\u00fczlercesi vefat etti. En az 170 bin Moritanyal\u0131 Senegal\u2019i, 60 bin Senegalli de Moritanya\u2019y\u0131 terk etti. \u0130\u00e7lerinde ana yurdunu terk ederek m\u00fclteci konumuna d\u00fc\u015fenler oldu\u011fu gibi birinden di\u011ferine giderek hayat\u0131n\u0131 devam ettirenler kendi \u00fclkelerine d\u00f6nd\u00fcler. Aradan ge\u00e7en 30 y\u0131l\u0131n sonunda bug\u00fcn Senegal-Moritanya aras\u0131ndaki temel konuyu b\u00fcy\u00fck enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u015fekillendiriyor. <\/span>
<\/span>
21. y\u00fczy\u0131l\u0131n gelece\u011fini enerji kaynaklar\u0131n\u0131n belirleyece\u011fi meselesi \u015fimdiden \u00fclkeleri kara kara d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Mevcut kaynaklar\u0131n art\u0131k kullan\u0131m s\u00fcreleri dolmak \u00fczere ve yeni kaynaklara ihtiya\u00e7 duyuluyor. Sadece insan kaynaklar\u0131nda de\u011fil; tar\u0131mda, hayvanc\u0131l\u0131kta ve t\u00fcm hammadde kaynaklar\u0131nda t\u00fcm k\u0131talar i\u00e7in binlerce y\u0131ll\u0131k tarihi s\u00fcre\u00e7teki s\u0131n\u0131rl\u0131 t\u00fcketilmi\u015flikleri yan\u0131nda Afrika genel anlamda ne yap\u0131p edip herkesin k\u00f6\u015fe kapmaca oynad\u0131\u011f\u0131 bir co\u011frafyaya d\u00f6nd\u00fc. Art\u0131k sadece Fransa, \u0130ngiltere, \u0130talya, \u0130spanya, Portekiz, Bel\u00e7ika ve Almanya\u2019n\u0131n de\u011fil; \u00c7in d\u0131\u015f\u0131nda ABD, Avustralya, Japonya, Rusya ve T\u00fcrkiye gibi \u00fclkeler Afrikal\u0131 devlet adamlar\u0131n\u0131n en samimi dostluklar kurmak i\u00e7in her f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirdikleri bir d\u00f6neme girdi. Sadece Senegal\u2019in son 20 y\u0131lda bu anlamdaki kurdu\u011fu etkile\u015fim a\u011flar\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ba\u015far\u0131 hikayesi.<\/span>
<\/span>
OKYANUSTA KUYULAR A\u00c7ILIYOR<\/strong><\/span>
<\/span>
Senegal\u2019de hen\u00fcz 1962 \u00f6ncesinde Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgesi iken, yani 1950\u2019li y\u0131llarda ba\u015flanan petrol aramalar\u0131 aral\u0131ks\u0131z 2020\u2019li y\u0131llara kadar devam edegeldi. Petrol ve do\u011falgaz bulunmas\u0131 i\u00e7in karada ve okyanusta \u015fimdiye kadar toplam 140 kuyu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f. Ama hi\u00e7biri 2014 y\u0131l\u0131nda Moritanya ile Atlas Okyanusu\u2019ndaki m\u00fcnhas\u0131r ekonomik b\u00f6lge sahas\u0131nda bulunan do\u011falgaz ve petrol kayna\u011f\u0131 kadar heyecanland\u0131rmad\u0131. Sadece fosfat zengini ve ihracat\u00e7\u0131s\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda biraz alt\u0131n ve \u015fimdilerde \u00e7ok \u00f6nemsenen zirkon madenleri ile bilinen \u00fclkede 2003 y\u0131l\u0131nda maden kanunu de\u011fi\u015ftirilmi\u015fti. Ancak petrol ve do\u011falgaz sahalar\u0131 ile Senegalli devlet adamlar\u0131 bu kanunu bir kez daha g\u00f6zden ge\u00e7irip 2016\u2019da yenilediler. <\/span>
<\/span>
T\u00fcm yat\u0131r\u0131mlar\u0131n ve gelece\u011fe y\u00f6nelik \u00f6ng\u00f6r\u00fclerin \u00f6n\u00fcndeki tehditler her yerde oldu\u011fu gibi Senegal\u2019in hedefledi\u011fi programlar\u0131n zamanlamas\u0131, \u00f6nce Covid salg\u0131n\u0131na, ard\u0131ndan Rusya ve Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n belirsizli\u011fine tak\u0131ld\u0131. Yine de belli bir yava\u015flama olsa da \u00e7al\u0131\u015fmalara yabanc\u0131 ve yerli i\u015ftirakler devam ediyor. Toplumlar\u0131n tabii ihtiya\u00e7lar\u0131 olan tah\u0131llardan bu\u011fday, m\u0131s\u0131r, ya\u011f ve her t\u00fcrl\u00fc zirai tohumlar\u0131n temininde ya\u015fanacak zorluklar sivil ta\u015fk\u0131nl\u0131klara her an sebep olabilir. Senegal, bu konuda en istikrarl\u0131 \u00fclke olarak kabul ediliyor. Hatta do\u011falgaz ve petrol\u00fcn uluslararas\u0131 piyasalarda i\u015flem g\u00f6rmesiyle birlikte 2024 y\u0131l\u0131 i\u00e7in \u00e7ift rakaml\u0131 y\u00fczde 10.3 gibi kalk\u0131nma h\u0131z\u0131 dahi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/span>
<\/span>
\u015eimdilerde petrol ve do\u011falgazda lokomotif \u00fclkeler olan Nijerya, Angola ve G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n tespit edilen petrol ve do\u011falgaz kaynaklar\u0131na Senegal\u2019in kavu\u015faca\u011f\u0131 zaten beklenmiyor. Ama mevcut konumuyla Afrika genelindeki bu kaynaklar\u0131n haritalar\u0131nda \u00f6nemli bir yer alaca\u011f\u0131na kesin g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131l\u0131yor.<\/span>
<\/span>
B\u00dcY\u00dcME S\u00dcRECEK<\/strong><\/span>
<\/span>
D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n tahminlerine g\u00f6re Sahraalt\u0131 Afrika 2022\u2019de y\u00fczde 4.1, 2023\u2019te ise y\u00fczde 4.9 oranlar\u0131nda b\u00fcy\u00fcme d\u00f6nemleri ge\u00e7irecek. Senegal, b\u00f6lgedeki \u00fclkeler aras\u0131nda hem Covid hem de Ukrayna sava\u015f\u0131 \u00f6ncesi konumunu IMF\u2019ye g\u00f6re yeniden kazand\u0131. <\/span>
<\/span>
2023\u2019te ticari h\u00fcviyet kazanacak hidrokarbon kaynaklar\u0131 da bu konumunu destekleyecek. Bu haliyle de beklentilerin \u00e7ok \u00fczerine \u00e7\u0131kabilecek. Senegal, ekonomik direncini art\u0131rmak i\u00e7in baz\u0131 idari kararlar alarak toplumunu rahatlatt\u0131. On binlerce muhta\u00e7 ailenin su, elektrik ve g\u0131da faturalar\u0131na ciddi desteklerde bulundu. Covid s\u00fcrecinde bu krizin az hasarla ge\u00e7mesi i\u00e7in m\u00fccadele eden 36 \u00fclke \u00fczerinde yap\u0131lan m\u00fcdahale konusunda Yeni Zelanda\u2019n\u0131n ard\u0131ndan ikinci s\u0131rada yer ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/span>
<\/span>
DO\u011eALGAZDA YEN\u0130 AKT\u00d6R<\/strong><\/span>
<\/span>
Yak\u0131n gelecekte d\u00fcnya do\u011falgaz piyasas\u0131nda t\u00fcm ihtiyac\u0131n y\u00fczde 70\u2019ini kar\u015f\u0131layan Rusya, Katar, Venezuela, Angola, Cezayir, Libya, Nijerya ve M\u0131s\u0131r gibi etkin 11 \u00fclke d\u0131\u015f\u0131nda yenileri de devreye girecek ve bunlardan biri de Senegal olacak. Afrika\u2019n\u0131n farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131nda yeni ke\u015fiflerle k\u0131tan\u0131n 2025 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn do\u011falgaz ihtiyac\u0131n\u0131n y\u00fczde 25\u2019i gibi bir oran\u0131 kar\u015f\u0131layacak. Senegal-Moritanya\u2019n\u0131n birlikte sahip olacaklar\u0131 B\u00fcy\u00fck Kaplumba\u011fa ad\u0131n\u0131 verdikleri Grand Tortue Ahmeyim ortak do\u011falgaz sahas\u0131nda \u0130ngiliz BP \u015firketi b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla gerekli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamlamak i\u00e7in gayret g\u00f6steriyor. Ayr\u0131ca yine Senegal\u2019in g\u00fcneyinde de Gine Bissau ile M\u00fcnhas\u0131r Ekonomik B\u00f6lgesi\u2019nde \u00c7inli CNOOC \u015firketi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. T\u00fcm bu u\u011fra\u015f\u0131lar\u0131n neticesinde Senegal\u2019e do\u011falgaz \u00fcretiminde \u2018mastodon\u2019, yani bu alanda b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 olacak deniliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc tahminlere g\u00f6re mevcut kaynaklar\u0131n 700 milyar metrek\u00fcpe ula\u015faca\u011f\u0131 ifade ediliyor. <\/span>
<\/span>
Senegal\u2019i \u00f6nemli bir enerji \u00fclkesi yapma te\u015febb\u00fcsleri, 2012 y\u0131l\u0131nda petrol\u00fcn bulunmas\u0131yla g\u00fcnl\u00fck 100 ila 120 bin varil aras\u0131nda yapaca\u011f\u0131 \u00fcretimle zaten bu \u00fclkeye hemen petrol\u00fcn eldoradosu m\u00fchr\u00fc vurulmu\u015ftu. Mevcut yat\u0131r\u0131mlarla gelecek \u00fc\u00e7 be\u015f sene i\u00e7erisinde onlarca milyar dolarl\u0131k kaynak sa\u011flamas\u0131 s\u00f6z konusu. B\u00f6ylece devletin en fazla ihtiya\u00e7 duydu\u011fu istihdam ki dolayl\u0131 ve dolays\u0131z 100 bin ki\u015fiye i\u015f imkan\u0131 sa\u011flayacak. Ayr\u0131ca altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131, sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim yan\u0131nda su, elektrik ve di\u011fer alanlardaki hizmetlere b\u00fcy\u00fck katk\u0131 verecek.<\/span>
<\/strong><\/span>
ENERJ\u0130 SEKT\u00d6R\u00dcNDEK\u0130 \u015e\u0130RKETLER<\/strong><\/span>
<\/span>
Senegal, Petrosen ile petrol ve Sangomar ile de do\u011falgaz \u00fcretimi i\u015flemlerini idare edecek. Yeni kaynaklar sayesinde mevcut durumda y\u00fczde 58 olan \u00fclkedeki elektrik kullan\u0131m oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 100 seviyesine \u00e7\u0131kmas\u0131 hesaplan\u0131yor. Halen Dakar liman\u0131ndaki KarPower isimli T\u00fcrk firmas\u0131n\u0131n do\u011falgazdan g\u00fcnl\u00fck 250 MW elektrik \u00fcretimi, toplam bin 700 MW i\u00e7inde \u00f6nemli bir katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor. <\/span>
<\/span>
\u00c7al\u0131k Enerji\u2019nin in\u015fas\u0131na ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 do\u011falgazdan enerji \u00fcretmek \u00fczere kurmakta oldu\u011fu santralin de bu miktarlarda \u00fcretim yapmas\u0131 planlan\u0131yor. Bu arada r\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f enerjileri de devreye al\u0131narak ciddi bir entegre d\u00fczene ge\u00e7ilecek.<\/span>
<\/span>
\u0130ST\u0130KRARLI ADIMLAR<\/strong><\/span>
<\/span>
Senegal\u2019de halen \u00fclke genelinde Total d\u0131\u015f\u0131nda Vivo, Libya\u2019n\u0131n eski Oil Libya yerine kurulan Olaenergy ve Oryx isimli akaryak\u0131t istasyonlar\u0131ndan 18 milyona yakla\u015fan n\u00fcfusuyla y\u00fczde 70\u2019lik ihtiya\u00e7 kar\u015f\u0131lan\u0131yor. Yeni hedef olarak bu istasyon a\u011flar\u0131n\u0131n da geni\u015fletilmesi planlan\u0131yor.<\/span>
<\/span>
T\u00fcm bu uluslararas\u0131 petrol ve do\u011falgaz \u015firketlerinde Senegal\u2019in hisseleri y\u00fczde 20\u2019leri ge\u00e7mese dahi \u00fclkeye sa\u011flayaca\u011f\u0131 gelir, \u015fimdilerde y\u0131ll\u0131k 700 milyon ila 1 milyar dolar aras\u0131nda. Maden m\u00fchendisi olan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Macky Sall, son 8 y\u0131lda \u00fclkede \u00e7ok say\u0131da devasa projenin hayata ge\u00e7irilmesinde b\u00fcy\u00fck riskler ald\u0131. Dakar\u2019da \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda 30-40 katl\u0131 g\u00f6kdelenlerin semaya do\u011fru y\u00fckselmeleri i\u00e7in har\u0131l har\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Asya\u2019da Singapur ve Ortado\u011fu\u2019da Katar ne ise Afrika\u2019da bu anlamda Senegal en istikrarl\u0131 ve kararl\u0131 ad\u0131mlarla ilerliyor.<\/span>
<\/strong><\/span>
T\u00dcRK YATIRIMCILARI DA HER GE\u00c7EN G\u00dcN ARTIYOR <\/strong><\/span>
<\/span>
Senegal\u2019de yat\u0131r\u0131m yapan T\u00fcrk i\u015f adamlar\u0131 aras\u0131nda sadece g\u00fcn\u00fc kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar yan\u0131nda gelece\u011fe y\u00f6nelik projeler geli\u015ftirip onlar\u0131 uygulayanlar\u0131n say\u0131s\u0131 da her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. \u00d6zellikle ikili ili\u015fkilerimizde petrokimya sanayinde her t\u00fcrl\u00fc ihtiya\u00e7 \u00fcretimi yapan \u015firketlerimizin bu \u00fclkeye y\u00f6nelecekleri kesin. \u00dcniversitelerimizin tar\u0131m, g\u0131da ve sa\u011fl\u0131k alanlar\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcmleri kadar petrol m\u00fchendisli\u011fi ba\u015fta ilgili t\u00fcm alanlarda lisans, y\u00fcksek lisans ve doktora e\u011fitimleri ile ilmi ara\u015ft\u0131rmalarda ortak \u00e7al\u0131\u015fmalara imza at\u0131lmas\u0131 hedefleniyor. Asl\u0131nda \u00fclkemizin markas\u0131 konumundaki \u015firketlerimiz Senegalli devlet adamlar\u0131 ve toplumun nazar\u0131nda b\u00fcy\u00fck tevecc\u00fch kazand\u0131lar. Burada en \u00f6nemlisi bunlar\u0131n uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc ve ikili ili\u015fkilerimizin geli\u015fip artmas\u0131nda yeni sekt\u00f6rlerde de varl\u0131k g\u00f6stermemizi sa\u011flamas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"senegal-afrikanin-katari-olma-yolunda","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Senegal, Afrika\u2019n\u0131n Katar\u2019\u0131 olma yolunda","meta_description":"PROF. DR. AHMET KAVAS","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1153,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}