{"status":true,"post":{"id":18172,"user_id":10,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-21 10:27:23","created_at":"2018-03-26T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-21T07:27:23.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":18172,"is_featured":0,"title":"Sanayi \u00fcretiminde hesaplama y\u00f6ntemi de\u011fi\u015fti","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p><span class=\"large\">T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu milli gelir hesaplama y\u00f6ntemini de\u011fi\u015ftirmi\u015f ve yeni seri verileri 2016 y\u0131l\u0131 Aral\u0131k ay\u0131nda a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Ancak milli gelir hesaplama y\u00f6ntemindeki g\u00fcncelleme sonras\u0131 ayr\u0131ca ayl\u0131k olarak hesaplanan sanayi \u00fcretim endeksi ile uyu\u015fmazl\u0131klar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. T\u00dc\u0130K y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamlayarak sanayi \u00fcretim endeksinin hesaplanmas\u0131nda da g\u00fcncelleme sa\u011flad\u0131 ve ilk verileri 2018 y\u0131l\u0131 Ocak ay\u0131na ait olmak \u00fczere a\u00e7\u0131klad\u0131. Yeni hesaplama y\u00f6ntemi ile sanayi \u00fcretimindeki geli\u015fmeler daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclebilir hale geldi. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>1. TOPLANAN VER\u0130LER\u0130N KAPSAMI GEN\u0130\u015eLET\u0130LD\u0130 <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bir \u00f6nceki hesaplama y\u00f6nteminde Sanayi \u00dcretim Endeksi yakla\u015f\u0131k olarak 5 bin firmadan al\u0131nan anket bilgileri ile hesapland\u0131. Mart ay\u0131 itibar\u0131yla daha kapsaml\u0131 veri setleri \u00fcretmek, cevaplayanlar\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltmak ve kamu kaynaklar\u0131n\u0131 daha verimli kullanmak amac\u0131yla Gelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 mikro verileri de kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. B\u00f6ylece g\u00fcncellenen Sanayi \u00dcretim Endeksi yakla\u015f\u0131k 7 bin firmadan al\u0131nan \u00fcretim de\u011ferleri ile birlikte Gelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan al\u0131nan 300 binden fazla firman\u0131n cirolar\u0131ndan elde edilen \u00fcretim de\u011feri tahminleriyle hesapland\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>2. ENDEKS D\u0130NAM\u0130K HALE GET\u0130R\u0130LEREK ANLIK DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130KLER\u0130N HESAPLANMASI SA\u011eLANDI <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bir \u00f6nceki Sanayi \u00dcretim Endeksi sabit temel y\u0131ll\u0131 bir endeksti. Endeks hesaplama y\u00f6ntemi gere\u011fi sabit temel y\u0131l a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 ve sepeti kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Sabit temel y\u0131ll\u0131 endekslerin bu yap\u0131s\u0131 nedeniyle zaman i\u00e7erisinde ekonomiye d\u00e2hil olan \u00fcr\u00fcnler ve firmalar endeks hesab\u0131na kat\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131. Bu durumun T\u00fcrkiye gibi dinamik yap\u0131ya sahip bir ekonomide \u00f6l\u00e7\u00fcm sorunlar\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Ekonomiye kat\u0131lan, faaliyet de\u011fi\u015ftiren, yeni \u00fcr\u00fcnler \u00fcretmeye ba\u015flayan firmalar\u0131n etkisini tam olarak \u00f6l\u00e7ebilmek i\u00e7in bu de\u011fi\u015fikliklerin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 e\u015f zamanl\u0131 bir i\u015f kay\u0131tlar\u0131 sistemine ihtiya\u00e7 duyuldu. <\/span><br><span class=\"large\"> Bu \u00e7er\u00e7evede T\u00dc\u0130K, Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n sicil kay\u0131tlar\u0131ndan g\u00fcnl\u00fck olarak beslenen dinamik bir i\u015f kay\u0131tlar\u0131 sistemine ge\u00e7ti ve sekt\u00f6rlerin anl\u0131k takip edilmesine imkan sa\u011fland\u0131. Yeni Sanayi \u00dcretim Endeksi de bu dinamik \u00e7er\u00e7eveye dayal\u0131 olarak hesapland\u0131, sekt\u00f6rleri anl\u0131k ve kay\u0131ps\u0131z \u00f6l\u00e7en bir endeks olarak haz\u0131rland\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>3. \u00dcRET\u0130MDE M\u0130KTAR \u00d6L\u00c7\u00dcM\u00dcNDEN DE\u011eER \u00d6L\u00c7\u00dcM\u00dcNE GE\u00c7\u0130LD\u0130 <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bir \u00f6nceki Sanayi \u00dcretim Endeksi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak sekt\u00f6rde \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerin miktar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimi \u00f6l\u00e7en bir yap\u0131da kurgulanm\u0131\u015ft\u0131. Bu durum \u00f6zellikle heterojen \u00fcr\u00fcnlerde kalite ve teknolojideki de\u011fi\u015fimin tam olarak yans\u0131t\u0131lamamas\u0131na neden oldu. Yeni Sanayi \u00dcretim Endeksinde ise a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak sekt\u00f6rde faaliyet g\u00f6steren firmalar\u0131n \u00fcretti\u011fi \u00fcr\u00fcnlerin toplam \u00fcretim de\u011feri Yurti\u00e7i ve Yurtd\u0131\u015f\u0131 \u00dcretici Fiyat Endeksi ile fiyat etkisinden ar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131yor ve endeksleniyor. Ta\u015f k\u00f6m\u00fcr\u00fc madencili\u011fi, linyit madencili\u011fi, ham petrol \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131, do\u011fal gaz \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 ile t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri imalat\u0131 ve elektrik enerjisi \u00fcretimi sekt\u00f6rlerinde ise \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnler homojen olduklar\u0131 i\u00e7in yeni serilerde miktar olarak hesaplamaya d\u00e2hil edildi. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>4. SANAY\u0130 \u00dcRET\u0130M\u0130 ENDEKS\u0130\u2019NDE YEN\u0130 SER\u0130LER 2015 YILI BAZ ALINARAK HESAPLANDI <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">G\u00fcncellenen Sanayi \u00dcretim Endeksi, 2015 y\u0131l\u0131 100 baz al\u0131narak hesapland\u0131. 2015=100 Sanayi \u00dcretim Endeksi zincirleme y\u00f6ntemi ile hesapland\u0131, y\u0131ll\u0131k ortalamalar kullan\u0131larak zincirlendi. Sabit baz y\u0131ll\u0131 endeksten zincirlemeye ge\u00e7ilmesiyle beraber her y\u0131l en g\u00fcncel a\u011f\u0131rl\u0131k verisi kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Y\u0131ll\u0131k Sanayi ve Hizmet \u0130statistikleri ile Ulusal Hesaplardan al\u0131nan (t-2) katma de\u011fer a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 kullan\u0131l\u0131yor. Yeni veri kayna\u011f\u0131 ve yap\u0131s\u0131yla 2015=100 serileri 2010 y\u0131l\u0131ndan itibaren hesapland\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>5. YEN\u0130 SANAY\u0130 \u00dcRET\u0130M ENDEKS\u0130 TEKNOLOJ\u0130 YO\u011eUNLU\u011eU \u0130T\u0130BAR\u0130YLE DE VER\u0130LER \u0130\u00c7ER\u0130YOR<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">2015=100 referans y\u0131ll\u0131 Sanayi \u00dcretim Endeksi ile birlikte teknoloji yo\u011funlu\u011funa g\u00f6re \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131 hesaplanmaya ba\u015fland\u0131. \u00dcr\u00fcn gruplar\u0131, y\u00fcksek teknolojili \u00fcr\u00fcnler, orta y\u00fcksek teknolojili \u00fcr\u00fcnler, orta d\u00fc\u015f\u00fck teknolojili \u00fcr\u00fcnler, d\u00fc\u015f\u00fck teknolojili \u00fcr\u00fcnler olarak 4 alt gruptan olu\u015fuyor. <\/span><br><span class=\"large\"> Her ay ve y\u0131ll\u0131k olarak 4 gruptaki sanayi \u00fcretim verileri de a\u00e7\u0131klanacak.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>Son S\u00f6z:<\/strong> g\u00fcncellenen sanayi \u00fcretim endeksi ile \u00f6l\u00e7\u00fclen Ocak ay\u0131 sanayi \u00fcretimi y\u00fczde 12.9 b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Yeni endeks daha g\u00fcncel \u00f6l\u00e7\u00fcm yaparken sanayideki y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme moral kayna\u011f\u0131 oldu.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"sanayi-uretiminde-hesaplama-yontemi-degisti","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Sanayi \u00fcretiminde hesaplama y\u00f6ntemi de\u011fi\u015fti","meta_description":"Dr. Can G\u00fcrlesel","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":197,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":10,"name":"CAN","surname":"G\u00dcRLESEL","email":"durmaz.umran@superposta.com","slug":"dr-can-gurlesel","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916008P5QTYWdQ2pLpLn.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:00.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":18271,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":18172,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Sanayi \u00fcretiminde hesaplama y\u00f6ntemi de\u011fi\u015fti","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p><span class=\"large\">T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu milli gelir hesaplama y\u00f6ntemini de\u011fi\u015ftirmi\u015f ve yeni seri verileri 2016 y\u0131l\u0131 Aral\u0131k ay\u0131nda a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Ancak milli gelir hesaplama y\u00f6ntemindeki g\u00fcncelleme sonras\u0131 ayr\u0131ca ayl\u0131k olarak hesaplanan sanayi \u00fcretim endeksi ile uyu\u015fmazl\u0131klar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. T\u00dc\u0130K y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamlayarak sanayi \u00fcretim endeksinin hesaplanmas\u0131nda da g\u00fcncelleme sa\u011flad\u0131 ve ilk verileri 2018 y\u0131l\u0131 Ocak ay\u0131na ait olmak \u00fczere a\u00e7\u0131klad\u0131. Yeni hesaplama y\u00f6ntemi ile sanayi \u00fcretimindeki geli\u015fmeler daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclebilir hale geldi. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>1. TOPLANAN VER\u0130LER\u0130N KAPSAMI GEN\u0130\u015eLET\u0130LD\u0130 <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bir \u00f6nceki hesaplama y\u00f6nteminde Sanayi \u00dcretim Endeksi yakla\u015f\u0131k olarak 5 bin firmadan al\u0131nan anket bilgileri ile hesapland\u0131. Mart ay\u0131 itibar\u0131yla daha kapsaml\u0131 veri setleri \u00fcretmek, cevaplayanlar\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltmak ve kamu kaynaklar\u0131n\u0131 daha verimli kullanmak amac\u0131yla Gelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 mikro verileri de kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. B\u00f6ylece g\u00fcncellenen Sanayi \u00dcretim Endeksi yakla\u015f\u0131k 7 bin firmadan al\u0131nan \u00fcretim de\u011ferleri ile birlikte Gelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan al\u0131nan 300 binden fazla firman\u0131n cirolar\u0131ndan elde edilen \u00fcretim de\u011feri tahminleriyle hesapland\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>2. ENDEKS D\u0130NAM\u0130K HALE GET\u0130R\u0130LEREK ANLIK DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130KLER\u0130N HESAPLANMASI SA\u011eLANDI <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bir \u00f6nceki Sanayi \u00dcretim Endeksi sabit temel y\u0131ll\u0131 bir endeksti. Endeks hesaplama y\u00f6ntemi gere\u011fi sabit temel y\u0131l a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 ve sepeti kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Sabit temel y\u0131ll\u0131 endekslerin bu yap\u0131s\u0131 nedeniyle zaman i\u00e7erisinde ekonomiye d\u00e2hil olan \u00fcr\u00fcnler ve firmalar endeks hesab\u0131na kat\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131. Bu durumun T\u00fcrkiye gibi dinamik yap\u0131ya sahip bir ekonomide \u00f6l\u00e7\u00fcm sorunlar\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Ekonomiye kat\u0131lan, faaliyet de\u011fi\u015ftiren, yeni \u00fcr\u00fcnler \u00fcretmeye ba\u015flayan firmalar\u0131n etkisini tam olarak \u00f6l\u00e7ebilmek i\u00e7in bu de\u011fi\u015fikliklerin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 e\u015f zamanl\u0131 bir i\u015f kay\u0131tlar\u0131 sistemine ihtiya\u00e7 duyuldu. <\/span><br><span class=\"large\"> Bu \u00e7er\u00e7evede T\u00dc\u0130K, Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n sicil kay\u0131tlar\u0131ndan g\u00fcnl\u00fck olarak beslenen dinamik bir i\u015f kay\u0131tlar\u0131 sistemine ge\u00e7ti ve sekt\u00f6rlerin anl\u0131k takip edilmesine imkan sa\u011fland\u0131. Yeni Sanayi \u00dcretim Endeksi de bu dinamik \u00e7er\u00e7eveye dayal\u0131 olarak hesapland\u0131, sekt\u00f6rleri anl\u0131k ve kay\u0131ps\u0131z \u00f6l\u00e7en bir endeks olarak haz\u0131rland\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>3. \u00dcRET\u0130MDE M\u0130KTAR \u00d6L\u00c7\u00dcM\u00dcNDEN DE\u011eER \u00d6L\u00c7\u00dcM\u00dcNE GE\u00c7\u0130LD\u0130 <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bir \u00f6nceki Sanayi \u00dcretim Endeksi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak sekt\u00f6rde \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerin miktar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimi \u00f6l\u00e7en bir yap\u0131da kurgulanm\u0131\u015ft\u0131. Bu durum \u00f6zellikle heterojen \u00fcr\u00fcnlerde kalite ve teknolojideki de\u011fi\u015fimin tam olarak yans\u0131t\u0131lamamas\u0131na neden oldu. Yeni Sanayi \u00dcretim Endeksinde ise a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak sekt\u00f6rde faaliyet g\u00f6steren firmalar\u0131n \u00fcretti\u011fi \u00fcr\u00fcnlerin toplam \u00fcretim de\u011feri Yurti\u00e7i ve Yurtd\u0131\u015f\u0131 \u00dcretici Fiyat Endeksi ile fiyat etkisinden ar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131yor ve endeksleniyor. Ta\u015f k\u00f6m\u00fcr\u00fc madencili\u011fi, linyit madencili\u011fi, ham petrol \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131, do\u011fal gaz \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 ile t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri imalat\u0131 ve elektrik enerjisi \u00fcretimi sekt\u00f6rlerinde ise \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnler homojen olduklar\u0131 i\u00e7in yeni serilerde miktar olarak hesaplamaya d\u00e2hil edildi. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>4. SANAY\u0130 \u00dcRET\u0130M\u0130 ENDEKS\u0130\u2019NDE YEN\u0130 SER\u0130LER 2015 YILI BAZ ALINARAK HESAPLANDI <\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">G\u00fcncellenen Sanayi \u00dcretim Endeksi, 2015 y\u0131l\u0131 100 baz al\u0131narak hesapland\u0131. 2015=100 Sanayi \u00dcretim Endeksi zincirleme y\u00f6ntemi ile hesapland\u0131, y\u0131ll\u0131k ortalamalar kullan\u0131larak zincirlendi. Sabit baz y\u0131ll\u0131 endeksten zincirlemeye ge\u00e7ilmesiyle beraber her y\u0131l en g\u00fcncel a\u011f\u0131rl\u0131k verisi kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Y\u0131ll\u0131k Sanayi ve Hizmet \u0130statistikleri ile Ulusal Hesaplardan al\u0131nan (t-2) katma de\u011fer a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 kullan\u0131l\u0131yor. Yeni veri kayna\u011f\u0131 ve yap\u0131s\u0131yla 2015=100 serileri 2010 y\u0131l\u0131ndan itibaren hesapland\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>5. YEN\u0130 SANAY\u0130 \u00dcRET\u0130M ENDEKS\u0130 TEKNOLOJ\u0130 YO\u011eUNLU\u011eU \u0130T\u0130BAR\u0130YLE DE VER\u0130LER \u0130\u00c7ER\u0130YOR<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">2015=100 referans y\u0131ll\u0131 Sanayi \u00dcretim Endeksi ile birlikte teknoloji yo\u011funlu\u011funa g\u00f6re \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131 hesaplanmaya ba\u015fland\u0131. \u00dcr\u00fcn gruplar\u0131, y\u00fcksek teknolojili \u00fcr\u00fcnler, orta y\u00fcksek teknolojili \u00fcr\u00fcnler, orta d\u00fc\u015f\u00fck teknolojili \u00fcr\u00fcnler, d\u00fc\u015f\u00fck teknolojili \u00fcr\u00fcnler olarak 4 alt gruptan olu\u015fuyor. <\/span><br><span class=\"large\"> Her ay ve y\u0131ll\u0131k olarak 4 gruptaki sanayi \u00fcretim verileri de a\u00e7\u0131klanacak.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>Son S\u00f6z:<\/strong> g\u00fcncellenen sanayi \u00fcretim endeksi ile \u00f6l\u00e7\u00fclen Ocak ay\u0131 sanayi \u00fcretimi y\u00fczde 12.9 b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Yeni endeks daha g\u00fcncel \u00f6l\u00e7\u00fcm yaparken sanayideki y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme moral kayna\u011f\u0131 oldu.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"sanayi-uretiminde-hesaplama-yontemi-degisti","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Sanayi \u00fcretiminde hesaplama y\u00f6ntemi de\u011fi\u015fti","meta_description":"Dr. Can G\u00fcrlesel","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":197,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}