{"status":true,"post":{"id":61160,"user_id":3,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2025-01-30 09:23:00","created_at":"2025-01-30T06:23:00.000000Z","updated_at":"2025-01-30T06:30:00.000000Z","edited_at":"2025-01-30 09:23:00","source_id":null,"post_id":61160,"is_featured":0,"title":"Saliha Sultan \u00c7e\u015fmesi","slider_title":"","slider_title_2":"","slider_spot_title":"","slider_spot_title_2":"","home_title":"Saliha Sultan \u00c7e\u015fmesi","sub_title":"","category_id":73,"description":"Saliha Sultan \u00c7e\u015fmesi, \u0130stanbul'un tarihi su yap\u0131lar\u0131ndan biri olarak Osmanl\u0131 medeniyetinin suya verdi\u011fi \u00f6nemi simgeliyor. II. Mustafa'n\u0131n e\u015fi Saliha Sultan'\u0131n, bir \u00e7ocu\u011fun su ta\u015f\u0131ma derdini g\u00f6rd\u00fckten sonra yapt\u0131\u011f\u0131 hay\u0131rseverlik \u00f6rne\u011fi olarak in\u015fa edilen bu \u00e7e\u015fme, sadece bir su kayna\u011f\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda insanl\u0131k ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bulu\u015ftu\u011fu bir an\u0131d\u0131r. Osmanl\u0131'dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131nan su miras\u0131, \u015fehirlere hayat sa\u011flay\u0131yor.","content":"

Geçti\u011fimiz yaz\u0131m\u0131zda da sudan söz etmi\u015ftik. Hayati önem ta\u015f\u0131yan bu meselelerin üzerinde durmak ve duyurmak, toplumsal haf\u0131zam\u0131zla birlikte hayat p\u0131narlar\u0131m\u0131z\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan önemli say\u0131lmal\u0131.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Malum suyu aziz bilmek; yüce, k\u0131ymetli ve mukaddes bilmek demektir. Dünya s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklardan müte\u015fekkildir. Her canl\u0131n\u0131n sonlu bir ömrü vard\u0131r. Bu sebeple s\u0131n\u0131rl\u0131 olan ihtiyaçlar\u0131 sorumlu \u015fekilde kullanmak, insan kalman\u0131n ve insanca ya\u015faman\u0131n gere\u011fi olmal\u0131.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Bilim insanlar\u0131, 25-50 y\u0131l içinde dünyan\u0131n büyük bir ‘su krizi’ ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 haber veriyor. Oysa suyu bütün canl\u0131lar\u0131n temel ihtiyac\u0131 olarak bilmek ve ortak bir nimet olarak görmek ne kadar yerindeyse, payla\u015fmak da o kadar güzel addedilmi\u015ftir.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Anadolu topraklar\u0131 üstünde, son dört bin y\u0131l boyunca imar ve in\u015fa edilmi\u015f tarihi su yap\u0131lar\u0131, dünyan\u0131n en zengin aç\u0131k hava müzelerindendir. Suyun her damlas\u0131nda nice hayatlar ne\u015fvünema buluyor.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Vaktiyle Osmanl\u0131 Devleti, suyu hayat\u0131n esas\u0131 kabul ederek sadaka-i cariye bilip; fethetti\u011fi ve imar etti\u011fi \u015fehirlerin ana meydan ve kö\u015fe ba\u015flar\u0131na; sebiller, kuyular ve çe\u015fmeler yapm\u0131\u015f ve yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Yani Osmanl\u0131 \u015fehirleri, suyun etraf\u0131nda \u015fekillenmi\u015ftir. <\/span>Sadece \u015fehirlerde de\u011fil, ipek yollar\u0131, kervan yollar\u0131 ve askeri yollar üzerinde güzergâhlarla birlikte konaklanan, çad\u0131r kurulan mekânlara da çe\u015fmeler yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, meralar\u0131n belli alanlar\u0131na oluklu büyük çe\u015fmeler kondurulmu\u015f, göçmen ku\u015flar\u0131n mola verece\u011fi arazilerde su arklar\u0131 ve göletler meydana getirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Suyun bir ba\u015fka özelli\u011fi de vak\u0131f kültürüyle bulu\u015fturulmas\u0131d\u0131r. Birçok hay\u0131rsever kimse, sevap kazanma gayesiyle çe\u015fmeler yapt\u0131rm\u0131\u015f ve vakfetmi\u015flerdir. \u0130stanbul ba\u015fta olmak üzere Anadolumuzun her il ve ilçesinde hay\u0131r çe\u015fmeleri halen faal durumdad\u0131r.<\/span><\/p>

 <\/span><\/p>


<\/p>

Buraya kadar anlat\u0131lanlar\u0131, Osmanl\u0131 medeniyet havzas\u0131ndan ya\u015fanm\u0131\u015f tarihi bir vak\u0131an\u0131n hikâyesi ile destekleyelim. <\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Bugün metruk halde bulunan Azapkap\u0131’daki Saliha Sultan Çe\u015fmesi’nin hikâyesi rivayete göre \u015föyle:<\/strong><\/em><\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

II. Mustafa’n\u0131n annesi Emetullah Rabia Gülnu\u015f Valide Sultan, Azapkap\u0131 civar\u0131ndan geçerken, meydandaki çe\u015fmenin ba\u015f\u0131nda, testisi k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir k\u0131z çocu\u011funu a\u011flarken görür. K\u0131zca\u011f\u0131z\u0131 ça\u011f\u0131r\u0131p, zarar\u0131n\u0131 tazmin için para vermek ister, ancak çocuk paray\u0131 almayarak,  <\/span>“Testim k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 için a\u011flam\u0131yorum, eve su götüremeyece\u011fim için a\u011fl\u0131yorum” der.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

K\u0131z\u0131n cevab\u0131, Gülnu\u015f Sultan’\u0131n ho\u015funa gider, ailesinin müsaadesiyle k\u0131z saraya al\u0131n\u0131r ve sarayl\u0131 olarak yeti\u015ftirilerek, II. Mustafa’n\u0131n (1695-1703) e\u015fi Saliha Sultan olur.<\/span><\/p>

Saliha Sultan, testiyi k\u0131rd\u0131\u011f\u0131 çe\u015fmeyi unutmam\u0131\u015ft\u0131r. O\u011flu I. Mahmud’un 1730’da tahta ç\u0131kmas\u0131yla o küçük çe\u015fmenin yerine daha büyük bir çe\u015fme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 o\u011flu I. Mahmud’dan ister ve \u0130stanbullular\u0131n hizmetine sunar.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Su, insano\u011flunun hayat\u0131nda ya\u015fam kayna\u011f\u0131 olmakla birlikte ayr\u0131ca esas duygular\u0131n\u0131, hayallerini ve özlemlerini dile getirdi\u011fi bir semboldür. Akarsular, p\u0131narlar, dereler, göller, çe\u015fmeler, bentler ve köprüler, bu duygular\u0131n yolda\u015f\u0131d\u0131r. Her suyun bir hikâyesi vard\u0131r. Bu hikâyeler suyun ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yerden döküldü\u011fü yere kadar bir kültür havuzu olu\u015fturur.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Öyle ki, tarih boyunca kurdu\u011fumuz medeniyet bahçelerini suyla ye\u015fertmi\u015fizdir, evlerimizi, \u015fehirlerimizi, meydanlar\u0131m\u0131z\u0131 suyun bereketiyle \u015fenlendirmi\u015fizdir. <\/span>Camilerimizi, han, hamam ve çar\u015f\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131, caddelerimizi, sokaklar\u0131m\u0131z\u0131 çe\u015fmelerle, \u015fad\u0131rvanlarla donatm\u0131\u015f, bahçelerimizi su kanallar\u0131yla, havuzlarla, f\u0131skiyelerle süslemi\u015fizdir.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Suyollar\u0131n\u0131n bak\u0131m ve in\u015fas\u0131n\u0131n yan\u0131nda ücretsiz su da\u011f\u0131tmak için su vak\u0131flar\u0131 kurmu\u015f, evine su ta\u015f\u0131yamayacak insanlara su ta\u015f\u0131ma görevlileri tahsis edilmi\u015f, ebruzenlerimiz, hattatlar\u0131m\u0131z; levhalar\u0131n\u0131, ebrular\u0131n\u0131 su motifleriyle, su k\u0131vr\u0131mlar\u0131yla süslemi\u015flerdir. Gönüllere huzur nak\u015fetmi\u015flerdir.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Dolay\u0131s\u0131yla su, hayat\u0131m\u0131z\u0131 idame ettirdi\u011fimiz bir nimet olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, medeniyetimizin ba\u015fkö\u015fesinde mümtaz bir yere sahiptir. Su her canl\u0131 için hayatt\u0131r. <\/span><\/p>

 <\/span><\/p>

 <\/span><\/p>","slug":"saliha-sultan-cesmesi","tags":"","meta_title":"Saliha Sultan \u00c7e\u015fmesi","meta_description":"Saliha Sultan \u00c7e\u015fmesi, \u0130stanbul'un tarihi su yap\u0131lar\u0131ndan biri olarak Osmanl\u0131 medeniyetinin suya verdi\u011fi \u00f6nemi simgeliyor. II. Mustafa'n\u0131n e\u015fi Saliha Sultan'\u0131n, bir \u00e7ocu\u011fun su ta\u015f\u0131ma derdini g\u00f6rd\u00fckten sonra yapt\u0131\u011f\u0131 hay\u0131rseverlik \u00f6rne\u011fi olarak in\u015fa edilen bu \u00e7e\u015fme, sadece bir su kayna\u011f\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda insanl\u0131k ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bulu\u015ftu\u011fu bir an\u0131d\u0131r. Osmanl\u0131'dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131nan su miras\u0131, \u015fehirlere hayat veren ve medeniyetin geli\u015fimine katk\u0131 sa\u011flayan \u00f6nemli bir unsurdur.","meta_keywords":"","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1738184400KQ0pZM1Tc9bomTm.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":0,"cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1738218553_1200x675_aIFssGK75L.webp","user":{"id":3,"name":"H\u00dcSEY\u0130N","surname":"\u00d6ZT\u00dcRK","email":"ada.tokatlioglu@turk.net","slug":"huseyin-ozturk","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600d1camTRk8GL2Xc5.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:11.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":61286,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":61160,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Saliha Sultan \u00c7e\u015fmesi","home_title":"Saliha Sultan \u00c7e\u015fmesi","sub_title":"","slider_title":"","slider_title_2":"","slider_spot_title":"","slider_spot_title_2":"","subtitleuse":0,"description":"Saliha Sultan \u00c7e\u015fmesi, \u0130stanbul'un tarihi su yap\u0131lar\u0131ndan biri olarak Osmanl\u0131 medeniyetinin suya verdi\u011fi \u00f6nemi simgeliyor. II. Mustafa'n\u0131n e\u015fi Saliha Sultan'\u0131n, bir \u00e7ocu\u011fun su ta\u015f\u0131ma derdini g\u00f6rd\u00fckten sonra yapt\u0131\u011f\u0131 hay\u0131rseverlik \u00f6rne\u011fi olarak in\u015fa edilen bu \u00e7e\u015fme, sadece bir su kayna\u011f\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda insanl\u0131k ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bulu\u015ftu\u011fu bir an\u0131d\u0131r. Osmanl\u0131'dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131nan su miras\u0131, \u015fehirlere hayat sa\u011flay\u0131yor.","content":"

Geçti\u011fimiz yaz\u0131m\u0131zda da sudan söz etmi\u015ftik. Hayati önem ta\u015f\u0131yan bu meselelerin üzerinde durmak ve duyurmak, toplumsal haf\u0131zam\u0131zla birlikte hayat p\u0131narlar\u0131m\u0131z\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan önemli say\u0131lmal\u0131.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Malum suyu aziz bilmek; yüce, k\u0131ymetli ve mukaddes bilmek demektir. Dünya s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklardan müte\u015fekkildir. Her canl\u0131n\u0131n sonlu bir ömrü vard\u0131r. Bu sebeple s\u0131n\u0131rl\u0131 olan ihtiyaçlar\u0131 sorumlu \u015fekilde kullanmak, insan kalman\u0131n ve insanca ya\u015faman\u0131n gere\u011fi olmal\u0131.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Bilim insanlar\u0131, 25-50 y\u0131l içinde dünyan\u0131n büyük bir ‘su krizi’ ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 haber veriyor. Oysa suyu bütün canl\u0131lar\u0131n temel ihtiyac\u0131 olarak bilmek ve ortak bir nimet olarak görmek ne kadar yerindeyse, payla\u015fmak da o kadar güzel addedilmi\u015ftir.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Anadolu topraklar\u0131 üstünde, son dört bin y\u0131l boyunca imar ve in\u015fa edilmi\u015f tarihi su yap\u0131lar\u0131, dünyan\u0131n en zengin aç\u0131k hava müzelerindendir. Suyun her damlas\u0131nda nice hayatlar ne\u015fvünema buluyor.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Vaktiyle Osmanl\u0131 Devleti, suyu hayat\u0131n esas\u0131 kabul ederek sadaka-i cariye bilip; fethetti\u011fi ve imar etti\u011fi \u015fehirlerin ana meydan ve kö\u015fe ba\u015flar\u0131na; sebiller, kuyular ve çe\u015fmeler yapm\u0131\u015f ve yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Yani Osmanl\u0131 \u015fehirleri, suyun etraf\u0131nda \u015fekillenmi\u015ftir. <\/span>Sadece \u015fehirlerde de\u011fil, ipek yollar\u0131, kervan yollar\u0131 ve askeri yollar üzerinde güzergâhlarla birlikte konaklanan, çad\u0131r kurulan mekânlara da çe\u015fmeler yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, meralar\u0131n belli alanlar\u0131na oluklu büyük çe\u015fmeler kondurulmu\u015f, göçmen ku\u015flar\u0131n mola verece\u011fi arazilerde su arklar\u0131 ve göletler meydana getirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Suyun bir ba\u015fka özelli\u011fi de vak\u0131f kültürüyle bulu\u015fturulmas\u0131d\u0131r. Birçok hay\u0131rsever kimse, sevap kazanma gayesiyle çe\u015fmeler yapt\u0131rm\u0131\u015f ve vakfetmi\u015flerdir. \u0130stanbul ba\u015fta olmak üzere Anadolumuzun her il ve ilçesinde hay\u0131r çe\u015fmeleri halen faal durumdad\u0131r.<\/span><\/p>

 <\/span><\/p>


<\/p>

Buraya kadar anlat\u0131lanlar\u0131, Osmanl\u0131 medeniyet havzas\u0131ndan ya\u015fanm\u0131\u015f tarihi bir vak\u0131an\u0131n hikâyesi ile destekleyelim. <\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Bugün metruk halde bulunan Azapkap\u0131’daki Saliha Sultan Çe\u015fmesi’nin hikâyesi rivayete göre \u015föyle:<\/strong><\/em><\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

II. Mustafa’n\u0131n annesi Emetullah Rabia Gülnu\u015f Valide Sultan, Azapkap\u0131 civar\u0131ndan geçerken, meydandaki çe\u015fmenin ba\u015f\u0131nda, testisi k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir k\u0131z çocu\u011funu a\u011flarken görür. K\u0131zca\u011f\u0131z\u0131 ça\u011f\u0131r\u0131p, zarar\u0131n\u0131 tazmin için para vermek ister, ancak çocuk paray\u0131 almayarak,  <\/span>“Testim k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 için a\u011flam\u0131yorum, eve su götüremeyece\u011fim için a\u011fl\u0131yorum” der.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

K\u0131z\u0131n cevab\u0131, Gülnu\u015f Sultan’\u0131n ho\u015funa gider, ailesinin müsaadesiyle k\u0131z saraya al\u0131n\u0131r ve sarayl\u0131 olarak yeti\u015ftirilerek, II. Mustafa’n\u0131n (1695-1703) e\u015fi Saliha Sultan olur.<\/span><\/p>

Saliha Sultan, testiyi k\u0131rd\u0131\u011f\u0131 çe\u015fmeyi unutmam\u0131\u015ft\u0131r. O\u011flu I. Mahmud’un 1730’da tahta ç\u0131kmas\u0131yla o küçük çe\u015fmenin yerine daha büyük bir çe\u015fme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 o\u011flu I. Mahmud’dan ister ve \u0130stanbullular\u0131n hizmetine sunar.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Su, insano\u011flunun hayat\u0131nda ya\u015fam kayna\u011f\u0131 olmakla birlikte ayr\u0131ca esas duygular\u0131n\u0131, hayallerini ve özlemlerini dile getirdi\u011fi bir semboldür. Akarsular, p\u0131narlar, dereler, göller, çe\u015fmeler, bentler ve köprüler, bu duygular\u0131n yolda\u015f\u0131d\u0131r. Her suyun bir hikâyesi vard\u0131r. Bu hikâyeler suyun ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yerden döküldü\u011fü yere kadar bir kültür havuzu olu\u015fturur.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Öyle ki, tarih boyunca kurdu\u011fumuz medeniyet bahçelerini suyla ye\u015fertmi\u015fizdir, evlerimizi, \u015fehirlerimizi, meydanlar\u0131m\u0131z\u0131 suyun bereketiyle \u015fenlendirmi\u015fizdir. <\/span>Camilerimizi, han, hamam ve çar\u015f\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131, caddelerimizi, sokaklar\u0131m\u0131z\u0131 çe\u015fmelerle, \u015fad\u0131rvanlarla donatm\u0131\u015f, bahçelerimizi su kanallar\u0131yla, havuzlarla, f\u0131skiyelerle süslemi\u015fizdir.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Suyollar\u0131n\u0131n bak\u0131m ve in\u015fas\u0131n\u0131n yan\u0131nda ücretsiz su da\u011f\u0131tmak için su vak\u0131flar\u0131 kurmu\u015f, evine su ta\u015f\u0131yamayacak insanlara su ta\u015f\u0131ma görevlileri tahsis edilmi\u015f, ebruzenlerimiz, hattatlar\u0131m\u0131z; levhalar\u0131n\u0131, ebrular\u0131n\u0131 su motifleriyle, su k\u0131vr\u0131mlar\u0131yla süslemi\u015flerdir. Gönüllere huzur nak\u015fetmi\u015flerdir.<\/span><\/p>


<\/p>


<\/p>

Dolay\u0131s\u0131yla su, hayat\u0131m\u0131z\u0131 idame ettirdi\u011fimiz bir nimet olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, medeniyetimizin ba\u015fkö\u015fesinde mümtaz bir yere sahiptir. Su her canl\u0131 için hayatt\u0131r. <\/span><\/p>

 <\/span><\/p>

 <\/span><\/p>","slug":"saliha-sultan-cesmesi","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1738184400KQ0pZM1Tc9bomTm.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1738184400KQ0pZM1Tc9bomTm.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1738218553_310x208_E1diJx4gtB.webp","cropped_416x247":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1738218553_416x247_rj8uvZlQn3.webp","cropped_197x247":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1738218553_197x247_NVKJDXDhlG.webp","cropped_416x600":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1738218553_416x600_swbzQI7vT3.webp","cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1738218553_1200x675_aIFssGK75L.webp","tags":"","meta_title":"Saliha Sultan \u00c7e\u015fmesi","meta_description":"Saliha Sultan \u00c7e\u015fmesi, \u0130stanbul'un tarihi su yap\u0131lar\u0131ndan biri olarak Osmanl\u0131 medeniyetinin suya verdi\u011fi \u00f6nemi simgeliyor. II. Mustafa'n\u0131n e\u015fi Saliha Sultan'\u0131n, bir \u00e7ocu\u011fun su ta\u015f\u0131ma derdini g\u00f6rd\u00fckten sonra yapt\u0131\u011f\u0131 hay\u0131rseverlik \u00f6rne\u011fi olarak in\u015fa edilen bu \u00e7e\u015fme, sadece bir su kayna\u011f\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda insanl\u0131k ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bulu\u015ftu\u011fu bir an\u0131d\u0131r. Osmanl\u0131'dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131nan su miras\u0131, \u015fehirlere hayat veren ve medeniyetin geli\u015fimine katk\u0131 sa\u011flayan \u00f6nemli bir unsurdur.","meta_keywords":"","view_count":0,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2025-03-01 09:17:18","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}