{"status":true,"post":{"id":21691,"user_id":5,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:11:12","created_at":"2020-03-26T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:11:12.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":21691,"is_featured":0,"title":"Salg\u0131nlara kar\u015f\u0131 strateji geli\u015ftirmek: Demografi ve co\u011frafya","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Prof. Dr. Ahmet Emre Bilgili<\/strong><\/span><\/p>

Bir salg\u0131n hastal\u0131k b\u00fct\u00fcn toplumu ilgilendiren bir duruma gelmi\u015f ise zorunlu olarak h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde netice al\u0131c\u0131 tedbirler alman\u0131z gerekir. Bunun tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r bir taraf\u0131 yoktur. Ancak uzun vadeli bir stratejimiz olmas\u0131 gerekir d\u00fc\u015f\u00fcncesindeysek; salg\u0131n\/bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar\u0131n tarihine, yay\u0131l\u0131m\u0131na, nedenlerine ve tahribat\u0131na bakmam\u0131z gerekir. Bu bak\u0131\u015f ve analiz, bize uzun vadeli bir stratejinin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 verir.<\/span><\/p>

Bilindi\u011fi \u00fczere ismi ve yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fmekle birlikte salg\u0131n hastal\u0131klar insanl\u0131k tarihi kadar eskidir. Ancak toplumlar aras\u0131ndaki mobilite ve ileti\u015fim ne kadar az ise salg\u0131n\u0131n yay\u0131l\u0131m\u0131 ve tahribat\u0131 o derece d\u00fc\u015f\u00fck olmu\u015ftur. Yani n\u00fcfus ne kadar bir arada ise tahribat o kadar a\u011f\u0131r olur, ne kadar da\u011f\u0131n\u0131k ise o kadar d\u00fc\u015f\u00fck seyreder. Yine biliyoruz ki, salg\u0131nlara kar\u015f\u0131 tek \u00e7\u00f6z\u00fcm; karantina uygulamas\u0131, insanlar aras\u0131ndaki temas\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve a\u015f\u0131 geli\u015ftirme i\u015fidir. Bu durum, tarihte de koronavir\u00fcsle m\u00fccadelede de b\u00f6yledir.<\/span><\/p>

Bir ba\u015fka realite ise ilk kez bir salg\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n bu denli k\u00fcresel hale gelmesi olay\u0131d\u0131r. D\u00fcnya devletlerinin ve dolay\u0131s\u0131yla toplumlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki temel problem budur. D\u00fcnyan\u0131n ya\u015famakta oldu\u011fu bu yeni durumla ilgili komplo teorileri \u00fczerine kafa yormak i\u015fin bir ba\u015fka boyutudur. D\u00fcnya k\u00fcreselle\u015fti\u011fi i\u00e7in salg\u0131n da bu t\u00fcr bir boyut kazanm\u0131\u015f ama m\u00fccadele yerel, toplumsal ve bireysel olmak durumundad\u0131r.<\/span><\/p>

KIR STRATEJ\u0130S\u0130N\u0130N AVANTAJLARI \/ KAZANIMLARI<\/strong><\/span><\/p>

Bilindi\u011fi \u00fczere k\u0131r-kent \u00f6l\u00e7e\u011finde d\u00fcnya n\u00fcfus da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesine g\u00f6re tam tersi bir noktaya geldi. Yani y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesinde n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu k\u0131rda iken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u015fehirlerde toplanm\u0131\u015f bulunuyor. Bu durumun mevcudiyeti insanlar aras\u0131ndaki temas\u0131 zorunlu olarak art\u0131r\u0131yor. Bu da bir salg\u0131n esnas\u0131nda yay\u0131l\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rol \u00fcstleniyor. Bir\u00e7ok fakt\u00f6r sebebiyle n\u00fcfus \u015fehirlerde topland\u0131 ve insanlar\u0131n \u015fehirler, \u00fclkeler ve milletleraras\u0131 d\u00fczeyde mobilitesi ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fekilde artt\u0131. \u015eimdiye dek de kimse, \u015fehirlerin bu tehlikesini g\u00fcndeme ta\u015f\u0131mad\u0131.<\/span><\/p>

Ana stratejiye yard\u0131mc\u0131 olmak \u00fczere iki konuyu g\u00fcndeme getirelim: Birincisi; n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funu \u015fehirlerde toplayarak sosyal ve psikolojik sorunlara davetiye \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olduk. Her t\u00fcrl\u00fc manip\u00fclasyona a\u00e7\u0131k bir yap\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131k. Halbuki teknolojinin de geli\u015fimine muvazi olarak k\u0131r ve k\u00f6y yerle\u015fim birimlerini g\u00fc\u00e7lendirip buralar\u0131 ya\u015fam a\u00e7\u0131s\u0131ndan cazip k\u0131labilirdik. \u0130nsanlar da buralara y\u00f6nlenebilirdi. Bunu yaparken bir ba\u015fka olumsuz netice daha \u00e7\u0131kt\u0131 ki bu; \u00fcretici konumundaki insanlar\u0131n bir oranda t\u00fcketici hale gelmeleridir.<\/span><\/p>

\u015eimdi ulusal olarak uzun vadede olumlu neticeler ortaya \u00e7\u0131karacak bu tedbirleri alma imkan\u0131m\u0131z var m\u0131 ve netice has\u0131l olur mu? Bizce, ana stratejinin bir unsuru olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse netice veren bir tedbir olur. K\u00fcreselle\u015fme; \u015fehirlerde toplan\u0131n mecburiyetini getirmiyor, aksine teknolojinin sayesinde k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fim birimlerini zenginle\u015ftirme ve cazip hale getirme imk\u00e2n\u0131n\u0131 veriyor. Fakat devletler toplumlar\u0131 y\u00f6nlendirecek bir politika izlemedi\u011fi i\u00e7in do\u011fal olarak \u015fehirler n\u00fcfus a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fi\u015fmi\u015f durumda. Yeniden k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fim birimlerimizi ve altyap\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir, insanlar\u0131 da oralarda ya\u015famaya isteklendirme konusunda te\u015fvik edici tedbirler al\u0131nabilirse bir y\u00f6nelim ortaya \u00e7\u0131kar.<\/span><\/p>

Bilindi\u011fi gibi k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fim b\u00f6lgelerindeki n\u00fcfusun temel \u00f6zelli\u011fi \u00fcretici konumda olmalar\u0131d\u0131r. N\u00fcfusun bu \u00f6zelli\u011fini koruyarak geli\u015ftirmek gerekir. Tar\u0131m da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu b\u00f6lgelerde yap\u0131l\u0131r. Bu salg\u0131n bize g\u00f6sterdi ki, tar\u0131m\u0131n stratejik bir sekt\u00f6r olma hali giderek \u00f6nem kazanacakt\u0131r.<\/span><\/p>

Anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki bu salg\u0131n; toplumlar\u0131, bireyleri ve devletleri yeniden \u015fekillendirecek. Ge\u00e7tikten sonra da tedirginli\u011fimiz, kayg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n bir k\u0131sm\u0131 ge\u00e7meyecek, davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z belli oranda de\u011fi\u015fmeyecek, yani yeniden eskiye d\u00f6nmekte zorluk \u00e7ekece\u011fiz. Bu nedenle \u0131srarla d\u00fcnyaya \u00f6rnek olacak bir strateji etraf\u0131nda yerel tedbirler geli\u015ftirmekle m\u00fckellefiz. Devlet akl\u0131 g\u00f6reve diyoruz.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"salginlara-karsi-strateji-gelistirmek-demografi-ve-cografya","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Salg\u0131nlara kar\u015f\u0131 strateji geli\u015ftirmek: Demografi ve co\u011frafya","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Emre Bilgili","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":793,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":5,"name":"AHMET EMRE","surname":"B\u0130LG\u0130L\u0130","email":"mcetiner@menemencioglu.net","slug":"prof-dr-ahmet-emre-bilgili","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/173369160076ryfup3NGA3Op4.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T10:21:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":21790,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":21691,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Salg\u0131nlara kar\u015f\u0131 strateji geli\u015ftirmek: Demografi ve co\u011frafya","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Prof. Dr. Ahmet Emre Bilgili<\/strong><\/span><\/p>

Bir salg\u0131n hastal\u0131k b\u00fct\u00fcn toplumu ilgilendiren bir duruma gelmi\u015f ise zorunlu olarak h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde netice al\u0131c\u0131 tedbirler alman\u0131z gerekir. Bunun tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r bir taraf\u0131 yoktur. Ancak uzun vadeli bir stratejimiz olmas\u0131 gerekir d\u00fc\u015f\u00fcncesindeysek; salg\u0131n\/bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar\u0131n tarihine, yay\u0131l\u0131m\u0131na, nedenlerine ve tahribat\u0131na bakmam\u0131z gerekir. Bu bak\u0131\u015f ve analiz, bize uzun vadeli bir stratejinin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 verir.<\/span><\/p>

Bilindi\u011fi \u00fczere ismi ve yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fmekle birlikte salg\u0131n hastal\u0131klar insanl\u0131k tarihi kadar eskidir. Ancak toplumlar aras\u0131ndaki mobilite ve ileti\u015fim ne kadar az ise salg\u0131n\u0131n yay\u0131l\u0131m\u0131 ve tahribat\u0131 o derece d\u00fc\u015f\u00fck olmu\u015ftur. Yani n\u00fcfus ne kadar bir arada ise tahribat o kadar a\u011f\u0131r olur, ne kadar da\u011f\u0131n\u0131k ise o kadar d\u00fc\u015f\u00fck seyreder. Yine biliyoruz ki, salg\u0131nlara kar\u015f\u0131 tek \u00e7\u00f6z\u00fcm; karantina uygulamas\u0131, insanlar aras\u0131ndaki temas\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve a\u015f\u0131 geli\u015ftirme i\u015fidir. Bu durum, tarihte de koronavir\u00fcsle m\u00fccadelede de b\u00f6yledir.<\/span><\/p>

Bir ba\u015fka realite ise ilk kez bir salg\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n bu denli k\u00fcresel hale gelmesi olay\u0131d\u0131r. D\u00fcnya devletlerinin ve dolay\u0131s\u0131yla toplumlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki temel problem budur. D\u00fcnyan\u0131n ya\u015famakta oldu\u011fu bu yeni durumla ilgili komplo teorileri \u00fczerine kafa yormak i\u015fin bir ba\u015fka boyutudur. D\u00fcnya k\u00fcreselle\u015fti\u011fi i\u00e7in salg\u0131n da bu t\u00fcr bir boyut kazanm\u0131\u015f ama m\u00fccadele yerel, toplumsal ve bireysel olmak durumundad\u0131r.<\/span><\/p>

KIR STRATEJ\u0130S\u0130N\u0130N AVANTAJLARI \/ KAZANIMLARI<\/strong><\/span><\/p>

Bilindi\u011fi \u00fczere k\u0131r-kent \u00f6l\u00e7e\u011finde d\u00fcnya n\u00fcfus da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesine g\u00f6re tam tersi bir noktaya geldi. Yani y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesinde n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu k\u0131rda iken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u015fehirlerde toplanm\u0131\u015f bulunuyor. Bu durumun mevcudiyeti insanlar aras\u0131ndaki temas\u0131 zorunlu olarak art\u0131r\u0131yor. Bu da bir salg\u0131n esnas\u0131nda yay\u0131l\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rol \u00fcstleniyor. Bir\u00e7ok fakt\u00f6r sebebiyle n\u00fcfus \u015fehirlerde topland\u0131 ve insanlar\u0131n \u015fehirler, \u00fclkeler ve milletleraras\u0131 d\u00fczeyde mobilitesi ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fekilde artt\u0131. \u015eimdiye dek de kimse, \u015fehirlerin bu tehlikesini g\u00fcndeme ta\u015f\u0131mad\u0131.<\/span><\/p>

Ana stratejiye yard\u0131mc\u0131 olmak \u00fczere iki konuyu g\u00fcndeme getirelim: Birincisi; n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funu \u015fehirlerde toplayarak sosyal ve psikolojik sorunlara davetiye \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olduk. Her t\u00fcrl\u00fc manip\u00fclasyona a\u00e7\u0131k bir yap\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131k. Halbuki teknolojinin de geli\u015fimine muvazi olarak k\u0131r ve k\u00f6y yerle\u015fim birimlerini g\u00fc\u00e7lendirip buralar\u0131 ya\u015fam a\u00e7\u0131s\u0131ndan cazip k\u0131labilirdik. \u0130nsanlar da buralara y\u00f6nlenebilirdi. Bunu yaparken bir ba\u015fka olumsuz netice daha \u00e7\u0131kt\u0131 ki bu; \u00fcretici konumundaki insanlar\u0131n bir oranda t\u00fcketici hale gelmeleridir.<\/span><\/p>

\u015eimdi ulusal olarak uzun vadede olumlu neticeler ortaya \u00e7\u0131karacak bu tedbirleri alma imkan\u0131m\u0131z var m\u0131 ve netice has\u0131l olur mu? Bizce, ana stratejinin bir unsuru olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse netice veren bir tedbir olur. K\u00fcreselle\u015fme; \u015fehirlerde toplan\u0131n mecburiyetini getirmiyor, aksine teknolojinin sayesinde k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fim birimlerini zenginle\u015ftirme ve cazip hale getirme imk\u00e2n\u0131n\u0131 veriyor. Fakat devletler toplumlar\u0131 y\u00f6nlendirecek bir politika izlemedi\u011fi i\u00e7in do\u011fal olarak \u015fehirler n\u00fcfus a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fi\u015fmi\u015f durumda. Yeniden k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fim birimlerimizi ve altyap\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir, insanlar\u0131 da oralarda ya\u015famaya isteklendirme konusunda te\u015fvik edici tedbirler al\u0131nabilirse bir y\u00f6nelim ortaya \u00e7\u0131kar.<\/span><\/p>

Bilindi\u011fi gibi k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fim b\u00f6lgelerindeki n\u00fcfusun temel \u00f6zelli\u011fi \u00fcretici konumda olmalar\u0131d\u0131r. N\u00fcfusun bu \u00f6zelli\u011fini koruyarak geli\u015ftirmek gerekir. Tar\u0131m da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu b\u00f6lgelerde yap\u0131l\u0131r. Bu salg\u0131n bize g\u00f6sterdi ki, tar\u0131m\u0131n stratejik bir sekt\u00f6r olma hali giderek \u00f6nem kazanacakt\u0131r.<\/span><\/p>

Anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki bu salg\u0131n; toplumlar\u0131, bireyleri ve devletleri yeniden \u015fekillendirecek. Ge\u00e7tikten sonra da tedirginli\u011fimiz, kayg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n bir k\u0131sm\u0131 ge\u00e7meyecek, davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z belli oranda de\u011fi\u015fmeyecek, yani yeniden eskiye d\u00f6nmekte zorluk \u00e7ekece\u011fiz. Bu nedenle \u0131srarla d\u00fcnyaya \u00f6rnek olacak bir strateji etraf\u0131nda yerel tedbirler geli\u015ftirmekle m\u00fckellefiz. Devlet akl\u0131 g\u00f6reve diyoruz.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"salginlara-karsi-strateji-gelistirmek-demografi-ve-cografya","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Salg\u0131nlara kar\u015f\u0131 strateji geli\u015ftirmek: Demografi ve co\u011frafya","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Emre Bilgili","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":793,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}