{"status":true,"post":{"id":21640,"user_id":1,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:10:30","created_at":"2020-03-12T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:10:30.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":21640,"is_featured":0,"title":"Salg\u0131n d\u00fcnyay\u0131 test ediyor","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>Hakan G\u00fclda\u011f<\/strong><\/span><br><\/p>  <p><span class=\"large\">Evet, kelimenin tam anlam\u0131yla d\u00fcnya ekonomisinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ile test ediliyor. Her cephede... Finansal cepheye bakarsan\u0131z, \u00f6nde gelen piyasalarda 2008 krizi sonras\u0131ndaki en sert sat\u0131\u015f dalgas\u0131 ya\u015fan\u0131yor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Amerikan Merkez Bankas\u0131 Fed, toplant\u0131 vaktini beklemeden ola\u011fan\u00fcst\u00fc topland\u0131. Faizlerde, kimsenin beklemedi\u011fi bi\u00e7imde, <\/span><span class=\"large\">50 baz puan indirime gitti. Yine de piyasalar \u2018bana m\u0131s\u0131n\u2019 demedi.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Zenginler kul\u00fcb\u00fc G7 \u00fclkeleri, d\u00fcnya ekonomisini rahatlatmak, tabii kendilerini de kurtarmak ad\u0131na geni\u015fleyici ekonomik politikalar uygulayacaklar\u0131 vaadinde bulundu. Borsalar daha da d\u00fc\u015ft\u00fc. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n koronavir\u00fcs\u00fcn etkilerini hafifletmek i\u00e7in 12 milyar dolar, IMF\u2019nin ise 50 milyar dolar ay\u0131rmas\u0131 da hi\u00e7 bir \u015fey de\u011fi\u015ftirmedi. Ne IMF, ne Fed, ne de G7 bozulan risk i\u015ftah\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in yeterli olmad\u0131, olam\u0131yor. Son d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerle birlikte Amerikan borsalar\u0131 teknik olarak \u2018ay\u0131\u2019 piyasas\u0131na girdi.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Vir\u00fcs salg\u0131n\u0131 yay\u0131ld\u0131k\u00e7a, ekonomik riskler de artmaya ba\u015flad\u0131. \u00dcr\u00fcn cephesinde de \u00f6yle...<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">D\u00fcnya ekonomisinin nabz\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden \u2018doktor\u2019 lakab\u0131n\u0131 alan bak\u0131r fiyatlar\u0131 y\u0131lba\u015f\u0131ndan bu yana y\u00fczde 15 d\u00fc\u015ft\u00fc ve daha da d\u00fc\u015fmeye devam ediyor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Emtia piyasalar\u0131n\u0131 sarsan son darbe ise petrolden geldi. T\u00fcrkiye\u2019nin de kulland\u0131\u011f\u0131 Brent tipi petrol 2020\u2019ye varili 66 dolardan ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131, 32 dolara kadar geriledi. Di\u011fer tip petrollerin de fiyatlar\u0131 yar\u0131 yar\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Petrol halen d\u00fcnyan\u0131n bir numaral\u0131 enerji hammaddesi. O nedenle \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde gerileyen petrol fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fcnya ekonomisini nas\u0131l etkileyece\u011fi merak konusu. T\u00fcrkiye ekonomisi i\u00e7in de ayn\u0131 kurallar ge\u00e7erli oldu\u011funa g\u00f6re, petrol fiyatlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn bizi nas\u0131l etkileyece\u011fi de... <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">G\u00f6r\u00fcnen o ki, h\u0131zla yay\u0131lan koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131n\u0131n ve vaka art\u0131\u015f h\u0131z\u0131na ters bir oranla d\u00fc\u015fen petrol fiyatlar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye i\u00e7in olumlu etkileri olacak. Ancak olumsuz etkileri olaca\u011f\u0131 da anla\u015f\u0131l\u0131yor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">31 Ocak\u2019ta \u00c7in\u2019in D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne bildirimde bulunmas\u0131ndan bu yana tekstil, haz\u0131r giyim, deri ve ayakkab\u0131, promosyon gibi sekt\u00f6rlerin sipari\u015fleri artt\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"> Ancak giderek bir\u00e7ok sekt\u00f6r bu s\u00fcre\u00e7ten olumsuz etkileniyor. Sadece \u00c7in\u2019e yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z maden ve mermer ihracat\u0131n\u0131n y\u00fczde 50 d\u00fc\u015fmesinden bahsetmiyorum. Ara mal\u0131 temininde ortaya \u00e7\u0131kan aksakl\u0131klar bir\u00e7ok alandaki \u00fcretimi kilitlenme noktas\u0131na getirdi. Ancak hen\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019nin tedarik zincirinde genel olarak bir kopma yok. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">S\u0131k\u0131nt\u0131lara ra\u011fmen, \u00e7ok yeni olarak bir koronavir\u00fcs vakas\u0131 a\u00e7\u0131klanan T\u00fcrkiye \u00fcretime devam ediyor. Fakat hepimizin bildi\u011fi gibi \u00fcretmek yetmiyor. \u00dcretilen \u00fcr\u00fcnlerin m\u00fc\u015fterilerine ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerek ve bu noktada s\u0131k\u0131nt\u0131 b\u00fcy\u00fck. \u00d6zellikle de baz\u0131 \u00fclkelere...<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">T\u00fcrk lojistik \u015firketleri neredeyse \u00fc\u00e7 haftad\u0131r \u0130ran\u2019a tek bir ta\u015f\u0131ma yapam\u0131yor. Bu \u00fclke \u00fczerinden y\u0131lda 60 bin ta\u015f\u0131ma yap\u0131l\u0131yordu. 20 bini do\u011frudan \u0130ran\u2019a, 40 bini de \u0130ran \u00fczerinden Orta Asya\u2019ya... Sekt\u00f6r temsilcilerinin verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re bu ta\u015f\u0131ma kanal\u0131 tamamen durdu. Alternatif yollar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Keza, Irak\u2019a yap\u0131lan y\u0131lda 500 bin ta\u015f\u0131ma da risk alt\u0131nda. G\u00fcnde 1500 ara\u00e7 ile \u00e7\u0131k\u0131\u015f yap\u0131lan bu \u00fclkeye \u015fu s\u0131ralarda ancak 500 \u00e7\u0131k\u0131\u015f yap\u0131labiliyor. O da s\u0131n\u0131rda \u015fof\u00f6r de\u011fi\u015ftirilerek... <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Karayolu ile Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131mada b\u00fcy\u00fck bir s\u0131k\u0131nt\u0131 yok. Deniz yolu ile ta\u015f\u0131mada ise yava\u015flayan liman i\u015flerinin yan\u0131 s\u0131ra, giderek s\u0131k\u0131nt\u0131 yaratan konteyner sorunu ba\u015f g\u00f6sterdi. Bir\u00e7ok ihracat\u00e7\u0131 mallar\u0131n\u0131 g\u00f6nderebilmek i\u00e7in gemi ya da konteyner aray\u0131\u015f\u0131nda. Sekt\u00f6r temsilcilerine bak\u0131l\u0131rsa sorunun k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7\u00f6z\u00fclmesi kolay olmayacak. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00d6te yandan, biliyoruz ki, T\u00fcrkiye\u2019nin ithalat faturas\u0131nda petrol \u00f6nemli bir yer tutuyor. \u00d6zellikle de bir enerji kalemi olarak. Dolay\u0131s\u0131yla, petrol fiyatlar\u0131ndaki gerileme, enerji faturam\u0131z\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltecek. Do\u011falgaz fiyatlar\u0131 da, yakla\u015f\u0131k 6 ay gecikmeli petrol fiyatlar\u0131n\u0131 takip ediyor. Yani, \u00f6nce petrol, sonra da do\u011falgaz ithalat\u0131m\u0131z dolar baz\u0131nda gerileyecek. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Petrol ve t\u00fcrevleri hemen her \u015feyin \u00fcretiminde ve de ta\u015f\u0131mas\u0131nda kullan\u0131lan \u00fcr\u00fcnler. Bu nedenle petrol fiyatlar\u0131ndaki gerileme sadece enerji faturam\u0131z\u0131 de\u011fil, enerji d\u0131\u015f\u0131ndaki bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcn de fiyat\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekecek. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Son d\u00f6nemde yap\u0131lan tahminler, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda mal ve hizmetlerin fiyatlar\u0131nda gerilemeye neden olaca\u011f\u0131na i\u015faret ediyor. Demek ki, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde de petrol fiyatlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck kalmaya devam ederse, 2020\u2019de sadece enerji ithalat\u0131m\u0131zda de\u011fil, ithalat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f olacak. Yine uzmanlara g\u00f6re, dolar baz\u0131nda enerji ithalat\u0131m\u0131zdaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn 2 ila 3 kat\u0131 kadar ithalat\u0131m\u0131z\u0131n genelinde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fclmesi y\u00fcksek olas\u0131l\u0131k. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">***<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u0130thalat\u0131m\u0131z\u0131n miktar olarak azalmad\u0131\u011f\u0131 ancak dolar baz\u0131nda d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir senaryoda T\u00fcrkiye\u2019nin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bundan olumlu etkilenece\u011fini tahmin etmek zor de\u011fil. <\/span><br><span class=\"large\"> Fakat bir de madalyonun \u00f6b\u00fcr y\u00fcz\u00fc var: Petrol fiyat\u0131n\u0131n gerilemesi k\u00fcresel mal fiyatlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekti\u011fi gibi, ithalatla tedarik etti\u011fimiz hammaddelerin fiyat\u0131n\u0131 da a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekecek. Bu da ister istemez ihracat\u0131m\u0131z\u0131 dolar baz\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru bask\u0131layacak. T\u00fcrkiye\u2019nin bu s\u00fcre\u00e7te k\u0131smi de olsa kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kabilmesi i\u00e7in, miktar olarak daha fazla ihracat yaparken ihracat fiyat\u0131n\u0131 da y\u00fckseltmesi gerekiyor. <\/span><br><span class=\"large\"> Tabii, petrol fiyatlar\u0131 uzun s\u00fcre bug\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde kal\u0131rsa, i\u015fin bir ba\u015fka boyutu giderek \u00f6ne \u00e7\u0131kacak. D\u00fcnyada 1 milyar dolar\u0131n \u00fczerinde petrol ihra\u00e7 eden yakla\u015f\u0131k 50 \u00fclke var. Ve bunlar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin ihracat\u0131ndaki pay\u0131 yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 30. Petrol fiyatlar\u0131ndaki gerileme nedeniyle \u00f6rne\u011fin Rusya, Arap \u00fclkeleri ve kimi Afrika \u00fclkelerinin b\u00fcy\u00fcmeleri olumsuz etkilendi\u011fi durumda ihracat\u0131m\u0131z da olumsuz etkilenir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Petrol fiyatlar\u0131ndaki gerilemenin, biraz \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz gibi d\u00fcnyada fiyatlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekmesi beklendi\u011fi i\u00e7in, mal ve yolcu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k gelirleri ve giderleri de fiyatlardaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f nedeniyle daralacak. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u0130ngiliz turizmcilerin T\u00fcrkiye\u2019yi seyahat edilebilir \u00fclkeler aras\u0131nda ilk s\u0131ralarda saymalar\u0131na ra\u011fmen, turizm gelirlerimizde bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fanmas\u0131 da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayacak. Bu y\u0131l T\u00fcrkiye 58 milyon turist, 40 milyar dolar\u0131n \u00fczerinde turizm geliri bekliyor. Muhtemelen bu rakamlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru revize etmemiz gerekecek. <\/span><br><span class=\"large\"> Bu s\u00fcre\u00e7te, hizmetler sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn kay\u0131plar\u0131n\u0131n sanayi sekt\u00f6r\u00fcne g\u00f6re daha fazla olmas\u0131 i\u015fin bir anlamda do\u011fas\u0131 gere\u011fi. \u00d6rne\u011fin bir buzdolab\u0131 \u00fcretimi ve ticaretinde ertelen talebin, salg\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kar\u015f\u0131lanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn. Oysa hizmetler sekt\u00f6r\u00fcnde ertelenen talebin daha sonra kar\u015f\u0131lanmas\u0131 pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. <\/span><br><span class=\"large\"> Keza, bu d\u00f6nemde, di\u011fer fakt\u00f6rlerin yan\u0131 s\u0131ra petrol fiyat\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn de etkiledi\u011fi, turizmdeki geli\u015fmeler hesaba kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yurt i\u00e7i t\u00fcketim harcamalar\u0131n\u0131n da gerilemesi s\u00fcrpriz olmayacakt\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Laf\u0131 \u00e7ok uzatmayal\u0131m... <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Salg\u0131n\u0131n yay\u0131lma h\u0131z\u0131n\u0131 yava\u015flatmak i\u00e7in al\u0131nan \u00f6nlemler de dahil olmak \u00fczere, koronavir\u00fcs\u00fcn etkileri k\u0131sa vadede b\u00fcy\u00fcmeyi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc etki yapacakt\u0131r. Muhtemel ki, ihracat\u0131 artan kimi sekt\u00f6rlerimizde sipari\u015f iptalleri de g\u00fcndeme gelecektir.<\/span><br><span class=\"large\"> Orta vadede ise, faiz oranlar\u0131n\u0131n tarihsel d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeylere geriledi\u011fi, \u00fcr\u00fcn-emtia fiyatlar\u0131n\u0131n geriledi\u011fi bir ortam T\u00fcrkiye ekonomisi i\u00e7in olumludur. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Koronavir\u00fcs krizine kar\u015f\u0131 kendilerini psikolojik ve finansal olarak haz\u0131rlayabilenler, kapanan kap\u0131lara tak\u0131l\u0131p kalmadan, a\u00e7\u0131lacak yeni kap\u0131lara y\u00f6nelebilenler, ortaya \u00e7\u0131kan gerilimleri pozitif enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilenler bu s\u00fcre\u00e7ten \u00e7ok daha sa\u011flam \u00e7\u0131kacak.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"salgin-dunyayi-test-ediyor","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Salg\u0131n d\u00fcnyay\u0131 test ediyor","meta_description":"Hakan G\u00fclda\u011f","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1069,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":1,"name":"HAKAN","surname":"G\u00dcLDA\u011e","email":"uakisik@eronat.com.tr","slug":"hakan-guldag","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600kKPzKvWx8Xpxx9n.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:32.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":21739,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":21640,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Salg\u0131n d\u00fcnyay\u0131 test ediyor","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>Hakan G\u00fclda\u011f<\/strong><\/span><br><\/p>  <p><span class=\"large\">Evet, kelimenin tam anlam\u0131yla d\u00fcnya ekonomisinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ile test ediliyor. Her cephede... Finansal cepheye bakarsan\u0131z, \u00f6nde gelen piyasalarda 2008 krizi sonras\u0131ndaki en sert sat\u0131\u015f dalgas\u0131 ya\u015fan\u0131yor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Amerikan Merkez Bankas\u0131 Fed, toplant\u0131 vaktini beklemeden ola\u011fan\u00fcst\u00fc topland\u0131. Faizlerde, kimsenin beklemedi\u011fi bi\u00e7imde, <\/span><span class=\"large\">50 baz puan indirime gitti. Yine de piyasalar \u2018bana m\u0131s\u0131n\u2019 demedi.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Zenginler kul\u00fcb\u00fc G7 \u00fclkeleri, d\u00fcnya ekonomisini rahatlatmak, tabii kendilerini de kurtarmak ad\u0131na geni\u015fleyici ekonomik politikalar uygulayacaklar\u0131 vaadinde bulundu. Borsalar daha da d\u00fc\u015ft\u00fc. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n koronavir\u00fcs\u00fcn etkilerini hafifletmek i\u00e7in 12 milyar dolar, IMF\u2019nin ise 50 milyar dolar ay\u0131rmas\u0131 da hi\u00e7 bir \u015fey de\u011fi\u015ftirmedi. Ne IMF, ne Fed, ne de G7 bozulan risk i\u015ftah\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in yeterli olmad\u0131, olam\u0131yor. Son d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerle birlikte Amerikan borsalar\u0131 teknik olarak \u2018ay\u0131\u2019 piyasas\u0131na girdi.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Vir\u00fcs salg\u0131n\u0131 yay\u0131ld\u0131k\u00e7a, ekonomik riskler de artmaya ba\u015flad\u0131. \u00dcr\u00fcn cephesinde de \u00f6yle...<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">D\u00fcnya ekonomisinin nabz\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden \u2018doktor\u2019 lakab\u0131n\u0131 alan bak\u0131r fiyatlar\u0131 y\u0131lba\u015f\u0131ndan bu yana y\u00fczde 15 d\u00fc\u015ft\u00fc ve daha da d\u00fc\u015fmeye devam ediyor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Emtia piyasalar\u0131n\u0131 sarsan son darbe ise petrolden geldi. T\u00fcrkiye\u2019nin de kulland\u0131\u011f\u0131 Brent tipi petrol 2020\u2019ye varili 66 dolardan ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131, 32 dolara kadar geriledi. Di\u011fer tip petrollerin de fiyatlar\u0131 yar\u0131 yar\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Petrol halen d\u00fcnyan\u0131n bir numaral\u0131 enerji hammaddesi. O nedenle \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde gerileyen petrol fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fcnya ekonomisini nas\u0131l etkileyece\u011fi merak konusu. T\u00fcrkiye ekonomisi i\u00e7in de ayn\u0131 kurallar ge\u00e7erli oldu\u011funa g\u00f6re, petrol fiyatlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn bizi nas\u0131l etkileyece\u011fi de... <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">G\u00f6r\u00fcnen o ki, h\u0131zla yay\u0131lan koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131n\u0131n ve vaka art\u0131\u015f h\u0131z\u0131na ters bir oranla d\u00fc\u015fen petrol fiyatlar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye i\u00e7in olumlu etkileri olacak. Ancak olumsuz etkileri olaca\u011f\u0131 da anla\u015f\u0131l\u0131yor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">31 Ocak\u2019ta \u00c7in\u2019in D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne bildirimde bulunmas\u0131ndan bu yana tekstil, haz\u0131r giyim, deri ve ayakkab\u0131, promosyon gibi sekt\u00f6rlerin sipari\u015fleri artt\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"> Ancak giderek bir\u00e7ok sekt\u00f6r bu s\u00fcre\u00e7ten olumsuz etkileniyor. Sadece \u00c7in\u2019e yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z maden ve mermer ihracat\u0131n\u0131n y\u00fczde 50 d\u00fc\u015fmesinden bahsetmiyorum. Ara mal\u0131 temininde ortaya \u00e7\u0131kan aksakl\u0131klar bir\u00e7ok alandaki \u00fcretimi kilitlenme noktas\u0131na getirdi. Ancak hen\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019nin tedarik zincirinde genel olarak bir kopma yok. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">S\u0131k\u0131nt\u0131lara ra\u011fmen, \u00e7ok yeni olarak bir koronavir\u00fcs vakas\u0131 a\u00e7\u0131klanan T\u00fcrkiye \u00fcretime devam ediyor. Fakat hepimizin bildi\u011fi gibi \u00fcretmek yetmiyor. \u00dcretilen \u00fcr\u00fcnlerin m\u00fc\u015fterilerine ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerek ve bu noktada s\u0131k\u0131nt\u0131 b\u00fcy\u00fck. \u00d6zellikle de baz\u0131 \u00fclkelere...<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">T\u00fcrk lojistik \u015firketleri neredeyse \u00fc\u00e7 haftad\u0131r \u0130ran\u2019a tek bir ta\u015f\u0131ma yapam\u0131yor. Bu \u00fclke \u00fczerinden y\u0131lda 60 bin ta\u015f\u0131ma yap\u0131l\u0131yordu. 20 bini do\u011frudan \u0130ran\u2019a, 40 bini de \u0130ran \u00fczerinden Orta Asya\u2019ya... Sekt\u00f6r temsilcilerinin verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re bu ta\u015f\u0131ma kanal\u0131 tamamen durdu. Alternatif yollar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Keza, Irak\u2019a yap\u0131lan y\u0131lda 500 bin ta\u015f\u0131ma da risk alt\u0131nda. G\u00fcnde 1500 ara\u00e7 ile \u00e7\u0131k\u0131\u015f yap\u0131lan bu \u00fclkeye \u015fu s\u0131ralarda ancak 500 \u00e7\u0131k\u0131\u015f yap\u0131labiliyor. O da s\u0131n\u0131rda \u015fof\u00f6r de\u011fi\u015ftirilerek... <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Karayolu ile Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131mada b\u00fcy\u00fck bir s\u0131k\u0131nt\u0131 yok. Deniz yolu ile ta\u015f\u0131mada ise yava\u015flayan liman i\u015flerinin yan\u0131 s\u0131ra, giderek s\u0131k\u0131nt\u0131 yaratan konteyner sorunu ba\u015f g\u00f6sterdi. Bir\u00e7ok ihracat\u00e7\u0131 mallar\u0131n\u0131 g\u00f6nderebilmek i\u00e7in gemi ya da konteyner aray\u0131\u015f\u0131nda. Sekt\u00f6r temsilcilerine bak\u0131l\u0131rsa sorunun k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7\u00f6z\u00fclmesi kolay olmayacak. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00d6te yandan, biliyoruz ki, T\u00fcrkiye\u2019nin ithalat faturas\u0131nda petrol \u00f6nemli bir yer tutuyor. \u00d6zellikle de bir enerji kalemi olarak. Dolay\u0131s\u0131yla, petrol fiyatlar\u0131ndaki gerileme, enerji faturam\u0131z\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltecek. Do\u011falgaz fiyatlar\u0131 da, yakla\u015f\u0131k 6 ay gecikmeli petrol fiyatlar\u0131n\u0131 takip ediyor. Yani, \u00f6nce petrol, sonra da do\u011falgaz ithalat\u0131m\u0131z dolar baz\u0131nda gerileyecek. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Petrol ve t\u00fcrevleri hemen her \u015feyin \u00fcretiminde ve de ta\u015f\u0131mas\u0131nda kullan\u0131lan \u00fcr\u00fcnler. Bu nedenle petrol fiyatlar\u0131ndaki gerileme sadece enerji faturam\u0131z\u0131 de\u011fil, enerji d\u0131\u015f\u0131ndaki bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcn de fiyat\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekecek. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Son d\u00f6nemde yap\u0131lan tahminler, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda mal ve hizmetlerin fiyatlar\u0131nda gerilemeye neden olaca\u011f\u0131na i\u015faret ediyor. Demek ki, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde de petrol fiyatlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck kalmaya devam ederse, 2020\u2019de sadece enerji ithalat\u0131m\u0131zda de\u011fil, ithalat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f olacak. Yine uzmanlara g\u00f6re, dolar baz\u0131nda enerji ithalat\u0131m\u0131zdaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn 2 ila 3 kat\u0131 kadar ithalat\u0131m\u0131z\u0131n genelinde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fclmesi y\u00fcksek olas\u0131l\u0131k. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">***<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u0130thalat\u0131m\u0131z\u0131n miktar olarak azalmad\u0131\u011f\u0131 ancak dolar baz\u0131nda d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir senaryoda T\u00fcrkiye\u2019nin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bundan olumlu etkilenece\u011fini tahmin etmek zor de\u011fil. <\/span><br><span class=\"large\"> Fakat bir de madalyonun \u00f6b\u00fcr y\u00fcz\u00fc var: Petrol fiyat\u0131n\u0131n gerilemesi k\u00fcresel mal fiyatlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekti\u011fi gibi, ithalatla tedarik etti\u011fimiz hammaddelerin fiyat\u0131n\u0131 da a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekecek. Bu da ister istemez ihracat\u0131m\u0131z\u0131 dolar baz\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru bask\u0131layacak. T\u00fcrkiye\u2019nin bu s\u00fcre\u00e7te k\u0131smi de olsa kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kabilmesi i\u00e7in, miktar olarak daha fazla ihracat yaparken ihracat fiyat\u0131n\u0131 da y\u00fckseltmesi gerekiyor. <\/span><br><span class=\"large\"> Tabii, petrol fiyatlar\u0131 uzun s\u00fcre bug\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde kal\u0131rsa, i\u015fin bir ba\u015fka boyutu giderek \u00f6ne \u00e7\u0131kacak. D\u00fcnyada 1 milyar dolar\u0131n \u00fczerinde petrol ihra\u00e7 eden yakla\u015f\u0131k 50 \u00fclke var. Ve bunlar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin ihracat\u0131ndaki pay\u0131 yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 30. Petrol fiyatlar\u0131ndaki gerileme nedeniyle \u00f6rne\u011fin Rusya, Arap \u00fclkeleri ve kimi Afrika \u00fclkelerinin b\u00fcy\u00fcmeleri olumsuz etkilendi\u011fi durumda ihracat\u0131m\u0131z da olumsuz etkilenir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Petrol fiyatlar\u0131ndaki gerilemenin, biraz \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz gibi d\u00fcnyada fiyatlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekmesi beklendi\u011fi i\u00e7in, mal ve yolcu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k gelirleri ve giderleri de fiyatlardaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f nedeniyle daralacak. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u0130ngiliz turizmcilerin T\u00fcrkiye\u2019yi seyahat edilebilir \u00fclkeler aras\u0131nda ilk s\u0131ralarda saymalar\u0131na ra\u011fmen, turizm gelirlerimizde bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fanmas\u0131 da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayacak. Bu y\u0131l T\u00fcrkiye 58 milyon turist, 40 milyar dolar\u0131n \u00fczerinde turizm geliri bekliyor. Muhtemelen bu rakamlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru revize etmemiz gerekecek. <\/span><br><span class=\"large\"> Bu s\u00fcre\u00e7te, hizmetler sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn kay\u0131plar\u0131n\u0131n sanayi sekt\u00f6r\u00fcne g\u00f6re daha fazla olmas\u0131 i\u015fin bir anlamda do\u011fas\u0131 gere\u011fi. \u00d6rne\u011fin bir buzdolab\u0131 \u00fcretimi ve ticaretinde ertelen talebin, salg\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kar\u015f\u0131lanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn. Oysa hizmetler sekt\u00f6r\u00fcnde ertelenen talebin daha sonra kar\u015f\u0131lanmas\u0131 pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. <\/span><br><span class=\"large\"> Keza, bu d\u00f6nemde, di\u011fer fakt\u00f6rlerin yan\u0131 s\u0131ra petrol fiyat\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn de etkiledi\u011fi, turizmdeki geli\u015fmeler hesaba kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yurt i\u00e7i t\u00fcketim harcamalar\u0131n\u0131n da gerilemesi s\u00fcrpriz olmayacakt\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>***<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Laf\u0131 \u00e7ok uzatmayal\u0131m... <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Salg\u0131n\u0131n yay\u0131lma h\u0131z\u0131n\u0131 yava\u015flatmak i\u00e7in al\u0131nan \u00f6nlemler de dahil olmak \u00fczere, koronavir\u00fcs\u00fcn etkileri k\u0131sa vadede b\u00fcy\u00fcmeyi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc etki yapacakt\u0131r. Muhtemel ki, ihracat\u0131 artan kimi sekt\u00f6rlerimizde sipari\u015f iptalleri de g\u00fcndeme gelecektir.<\/span><br><span class=\"large\"> Orta vadede ise, faiz oranlar\u0131n\u0131n tarihsel d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeylere geriledi\u011fi, \u00fcr\u00fcn-emtia fiyatlar\u0131n\u0131n geriledi\u011fi bir ortam T\u00fcrkiye ekonomisi i\u00e7in olumludur. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Koronavir\u00fcs krizine kar\u015f\u0131 kendilerini psikolojik ve finansal olarak haz\u0131rlayabilenler, kapanan kap\u0131lara tak\u0131l\u0131p kalmadan, a\u00e7\u0131lacak yeni kap\u0131lara y\u00f6nelebilenler, ortaya \u00e7\u0131kan gerilimleri pozitif enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilenler bu s\u00fcre\u00e7ten \u00e7ok daha sa\u011flam \u00e7\u0131kacak.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"salgin-dunyayi-test-ediyor","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Salg\u0131n d\u00fcnyay\u0131 test ediyor","meta_description":"Hakan G\u00fclda\u011f","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1069,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}