<\/p>
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi\u2019nin fiilen \u00e7\u00f6kmesiyle birlikte kurulan Rusya Federasyonu, Afrika ile temaslar\u0131n\u0131 olabildi\u011fi kadar azaltma yoluna giderek bir anlamda bu devasa co\u011frafyay\u0131 terk etmi\u015fti. Son y\u0131llarda ise Rusya sahaya tekrar d\u00f6nd\u00fc. K\u0131taya yerle\u015fme hamlesi y\u00fcr\u00fcten Rusya\u2019n\u0131n temel amac\u0131 da uluslararas\u0131 camiada Afrikal\u0131 devletlerin deste\u011fini almaktan ibaret.<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Rusya Federasyonu, 2010 \u00f6ncesinde Afrika\u2019daki etkinli\u011fini bir\u00e7ok sahada s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015f, hatta bir k\u0131sm\u0131na son vermi\u015fti. 10\u2019dan fazla diplomatik temsilcili\u011finin, k\u00fclt\u00fcr enstit\u00fclerinin say\u0131lar\u0131n\u0131 birka\u00e7 ay i\u00e7inde azaltt\u0131\u011f\u0131 gibi baz\u0131 h\u00fck\u00fcmetlere ve gerillac\u0131 olu\u015fumlara askeri yard\u0131mlar\u0131n\u0131 durdurdu. Afrikal\u0131 \u00f6\u011frencilere verilen e\u011fitim ve mesleki formasyonlar durduruldu. Hatta Moskova\u2019da 1960 y\u0131l\u0131nda Halklar\u0131n Dostlu\u011fu \u00dcniversitesi ad\u0131yla kurulan ve 1961 y\u0131l\u0131nda Kongo Demokratik Cumhuriyeti eski Ba\u015fbakan\u0131 Patrice Lumumba ad\u0131n\u0131n eklendi\u011fi bu kurum, 1992 y\u0131l\u0131na kadar bu isimle tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Sovyetler y\u0131k\u0131l\u0131r y\u0131k\u0131lmaz ad\u0131 Rus Halklar\u0131n Dostlu\u011fu \u00dcniversitesi oldu. 31 y\u0131l aradan sonra 2023 y\u0131l\u0131 mart ay\u0131nda, 158 farkl\u0131 \u00fclkeden 25 bin \u00f6\u011frenciye lisans, y\u00fcksek lisans ve doktora seviyesinde e\u011fitim veriyor. Dahas\u0131 Kongolu devlet adam\u0131n\u0131n ad\u0131 tekrar ilave edilerek, Patrice Emery Lumumba Rus Halklar\u0131n Dostlu\u011fu \u00dcniversitesi \u015feklinde eski kimli\u011fini ald\u0131.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> S\u0130YAS\u0130 \u00c7IKARLAR<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Rusya\u2019n\u0131n Afrika\u2019daki \u00e7\u0131karlar\u0131, \u00f6ncelikli olarak siyasi alanlarda yeniden yo\u011funla\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Ticaret hacmi y\u0131ll\u0131k 15 milyar ile 25 milyar dolar aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6steriyor. 2022\u2019de 2 trilyon 240 milyar dolarl\u0131k GSY\u0130H\u2019si ile d\u00fcnyada 8. s\u0131radaki Rusya\u2019n\u0131n t\u00fcm Afrika \u00fclkeleri ile ticareti, Brezilya veya \u0130spanya\u2019n\u0131nkine e\u015fde\u011fer bir seviyede. 2023 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla da y\u00fczde 5.5 gibi olduk\u00e7a y\u00fcksek bir ekonomik daralma ya\u015f\u0131yor. Afrika\u2019daki do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m\u0131 ise bu k\u0131tada hen\u00fcz y\u00fczde 1 seviyesinde. Daha ziyade ticari mallar\u0131 bu k\u0131ta \u00fclkelerine ihracat merkezli ve ithalat\u0131ndan 7 kat fazla. Bunun da 3.3 milyar dolar de\u011fere sahip y\u00fczde 95\u2019ini bu\u011fday olu\u015fturuyor. Ancak bu bu\u011fday\u0131n da y\u00fczde 80\u2019i M\u0131s\u0131r ile Kuzey Afrika \u00fclkelerinden Cezayir, Libya, Tunus, Nijerya, Etiyopya, Sudan ve G\u00fcney Afrika\u2019ya ihra\u00e7 edildi. Ukrayna sava\u015f\u0131nda uluslararas\u0131 siyasette kendisini destekleyen Afrika \u00fclkelerine meccanen bu\u011fday verece\u011fini taahh\u00fct ederken, tarafs\u0131z kalan veya kar\u015f\u0131 tav\u0131r sergileyenlere \u00fccretle dahi g\u00f6ndermeme karar\u0131 ise Afrikal\u0131lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lama olarak alg\u0131land\u0131. Haliyle bu t\u00fcr tav\u0131rla rakipleri ile aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kapamas\u0131 zor g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> Z\u0130RVE D\u0130PLOMAS\u0130LER\u0130<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika \u00fclkeleri ile Avrupa Birli\u011fi, Fransa, Japonya, \u00c7in, Hindistan ve T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerin 2000\u2019li y\u0131llarda ba\u015flatt\u0131klar\u0131 ve devlet ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n yo\u011fun ilgi g\u00f6sterdi\u011fi zirve diplomasisinde Rusya, sadece iki bulu\u015fmadan ilkini 2019 y\u0131l\u0131nda So\u00e7i\u2019de yapabildi. Buna 43 Afrika devlet ba\u015fkan\u0131 kat\u0131ld\u0131. O d\u00f6nemde Putin, muhatab\u0131 Afrikal\u0131 devlet adamlar\u0131na ikili ticari ili\u015fkilerini 5 y\u0131l i\u00e7inde, yani 2024\u2019te iki kat\u0131na \u00e7\u0131karacaklar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde beyanda bulundu. Ancak \u00f6nce Covid-19 ve ard\u0131ndan 2022 \u015eubat ay\u0131nda ba\u015flayan Ukrayna sava\u015f\u0131 ile kendi i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ekonomik buhranlar sonucu ekonomisinde y\u00fczde 30\u2019lara kadar d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler ya\u015fad\u0131. \u0130kincisi Saint-Petesburg\u2019da Temmuz 2023\u2019teki zirveye ise sadece 17 Afrikal\u0131 lider kat\u0131ld\u0131 ve \u00f6zellikle darbeyle iktidara gelen askerlerle se\u00e7imle g\u00f6reve gelen devlet adamlar\u0131 ayn\u0131 foto\u011fraf karelerinde yer almak istemedi. Afrika silah pazar\u0131n\u0131n y\u00fczde 44\u2019l\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 temin eden Rusya, bunun y\u00fczde 94\u2019\u00fcn\u00fc M\u0131s\u0131r, Cezayir ve Angola gibi \u00fclkelerle ger\u00e7ekle\u015ftirdi. K\u0131ta genelinde de her ge\u00e7en sene etkinli\u011fini art\u0131rmay\u0131 hedefliyor. Cezayir\u2019in 5 milyar dolarl\u0131k borcunu silerken bir\u00e7o\u011funa ait olanlar\u0131 ise azaltt\u0131. Rusya, Rosatom \u015firketi ile aralar\u0131nda Etiyopya, Ruanda ve Zambiya dahil 14 farkl\u0131 k\u0131ta \u00fclkesiyle \u00f6zellikle n\u00fckleer enerji dahil bir\u00e7ok alan\u0131 kapsayan anla\u015fmalar yapt\u0131.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> AFR\u0130KA\u2019DA ALGILANI\u015e<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Yak\u0131n \u00e7evresinde gittik\u00e7e gerginle\u015fen ili\u015fkileri i\u00e7in Rusya, uzak hedefler belirledi. Bunun i\u00e7in de D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde Ortado\u011fu ve Afrika\u2019dan sorumlu bir bakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 g\u00f6revlendirdi. K\u0131tada Sovyetlerin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131yla devaml\u0131 daralan diplomatik temsilciliklerini son 10 y\u0131lda art\u0131rd\u0131. Ancak Moskova\u2019da rejime muhalif baz\u0131 y\u00f6neticilerin gizemli \u00f6l\u00fcmleri, Wagner\u2019in kurucusu Yevgeny Prigozhin\u2019in u\u00e7ak kazas\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi ve \u00f6zellikle Ukrayna sava\u015f\u0131 sonras\u0131 Rusya\u2019n\u0131n yeni akt\u00f6r olarak geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, bu co\u011frafyada bir anda beklemedi\u011fi tepkilerle kar\u015f\u0131land\u0131. \u00d6zellikle Karadeniz Tah\u0131l Koridoru Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan \u00e7ekilmesinin en b\u00fcy\u00fck zarar\u0131n\u0131 Afrikal\u0131lar\u0131n \u00e7ekmesinin, Mali, Burkina Faso ve Nijer\u2019deki askeri darbelerin arkas\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu m\u00fcspet havay\u0131 da tersine etkileyece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Dahas\u0131 Wagner\u2019in bulundu\u011fu her \u00fclkede giderlerinin onlar taraf\u0131ndan \u00f6dendi\u011fine dair bilgiler de a\u015f\u0131r\u0131 tepki \u00e7ekiyor. Ruslar\u0131n tavr\u0131 Afrikal\u0131lara yard\u0131m de\u011fil, alenen bir t\u00fcr s\u00f6m\u00fcrgecilik tarz\u0131 olarak alg\u0131lan\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> DARBELER GE\u00c7\u0130D\u0130\u00a0<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> K\u0131tadaki alt\u0131n, elmas ve uranyum gibi k\u0131ymetli madenlerin imtiyazlar\u0131n\u0131n ba\u015fta Orta Afrika Cumhuriyeti olmak \u00fczere Sudan, Mali ve Libya gibi \u00fclkelerde Wagner \u00fczerinden elde edildi\u011fine dair ciddi iddialar var. Yak\u0131n gelecekte bunlar\u0131n Afrika\u2019da bir\u00e7ok b\u00f6lgenin fiilen ilhak\u0131 anlam\u0131na gelebilece\u011finden endi\u015feleniliyor. Demokrasinin b\u00fcy\u00fck bir beklentiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc k\u0131tada; 2012 y\u0131l\u0131nda Mali\u2019de ba\u015flayan, 2013\u2019te M\u0131s\u0131r\u2019da, 2019\u2019da Sudan\u2019da, 2020\u2019de tekrar Mali\u2019de, 2021\u2019de Burkina Faso\u2019da, 2022\u2019de Gine\u2019de ve en son 2023 y\u0131l\u0131nda \u00f6nce Nijer, ard\u0131ndan Gabon\u2019da ya\u015fanan antidemokratik darbelerin ard\u0131nda bir \u015fekilde Rusya\u2019n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131na dair haberler bazen abart\u0131l\u0131 bulunsa bile genelde bunlar\u0131 hakl\u0131 \u00e7\u0131karan geli\u015fmeler de uluslararas\u0131 kamuoyunun g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fiyor. Sovyetler zaman\u0131nda da kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00fcnyada t\u00fcm devrim hareketlerini destekliyordu. Sovyet d\u00f6neminde iktidardaki y\u00f6netimlerle i\u015fbirli\u011fi yollar\u0131n\u0131n aranmas\u0131, diplomatlar yan\u0131nda \u00fclkelere \u00e7ok say\u0131da gizli servis g\u00f6revlileri yerle\u015ftirmeleri ile mukayese edildi\u011finde asl\u0131nda 21. y\u00fczy\u0131lda da benzerlerini takip etti\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor.\u00a0<\/span><\/span>\u015eayet mevcut d\u00fczenler kendisine mesafeli ise orada birlikte hareket edebilece\u011fi y\u00f6netimlerin iktidara silahl\u0131 da olsa gelmelerinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7arak siyasi hedefini ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne al\u0131yor. \u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> TEMEL AMA\u00c7<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Rusya, Afrika\u2019da do\u011frudan bir d\u00fc\u015fman belirleyip onunla m\u00fccadele etmek yerine orada varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131racak bir yerle\u015fme hamlesi y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Temel amac\u0131, uluslararas\u0131 camiada Afrikal\u0131 devletlerin deste\u011fini almaktan ibaret. Ger\u00e7i Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019de 2022 y\u0131l\u0131 mart ay\u0131nda Ukrayna sava\u015f\u0131nda kendisine kar\u015f\u0131 karar al\u0131nmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda Afrika\u2019dan Eritre d\u0131\u015f\u0131nda Rusya\u2019ya a\u00e7\u0131ktan destek veren \u00fclke \u00e7\u0131kmad\u0131. Ama Cezayir, Mali, M\u0131s\u0131r ve Senegal gibi 15 kadar \u00fclke \u00e7ekimser kalarak Ruslar\u0131n Afrika\u2019da artan etkinli\u011finin bir i\u015fareti olarak alg\u0131land\u0131. Rusya\u2019n\u0131n kendisine yak\u0131nla\u015ft\u0131rmak istedi\u011fi \u00fclkeler aras\u0131nda Etiyopya olup Tigray toplumu ile i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda Bat\u0131l\u0131 devletler gibi davranmad\u0131 ve yak\u0131n ili\u015fkisini korudu. Hatta Ukrayna sava\u015f\u0131nda Moskova ile ayn\u0131 fikirde de\u011fildi. Yine de \u00f6zellikle madencilikte ili\u015fkileri ileri seviyede olan G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti yan\u0131nda Nijerya, Senegal, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Uganda ile yak\u0131n gelecekte daha fazla ili\u015fki a\u011flar\u0131n\u0131 geni\u015fletmesi bekleniyor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> SARSILAN ETK\u0130NL\u0130K<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Kuzey Afrika \u00fclkeleri ve M\u0131s\u0131r dahil Rusya\u2019n\u0131n t\u00fcm k\u0131tadaki faaliyetlerinde bir de G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Sadece bu s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki \u00fclke ile toplam y\u00fczde 90\u2019\u0131n \u00fczerinde etkinlik kurmas\u0131 \u00f6nemseniyor. Son zamanlarda Sahel \u00fclkelerindeki darbelerle ili\u015fkilendirilse de k\u0131sa vadede buralarda askeri ve g\u00fcvenlik anlam\u0131nda kurdu\u011fu temaslar\u0131 bir s\u00fcre sonra s\u0131n\u0131rl\u0131 kalacak. K\u0131z\u0131ldeniz\u2019de 2019 y\u0131l\u0131nda \u00fcs kurma giri\u015fimleri ise \u00f6zellikle Darfur\u2019da Wagner\u2019in varl\u0131\u011f\u0131, H\u0131zl\u0131 Destek Kuvvetlerini idare eden Hemedti lakapl\u0131 Muhammed Hamdan Daglo ile alt\u0131n madenlerinin imtiyaz\u0131 konusundaki \u00e7\u0131kar ili\u015fkileri ve Hartum\u2019un 15 Nisan 20223\u2019te ba\u015flayan ya\u011fmalanmas\u0131, Moskova\u2019n\u0131n b\u00f6lgedeki etkinli\u011fini ciddi anlamda sarst\u0131.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> WAGNER \u0130LE SAHADA ETK\u0130NLE\u015eT\u0130<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi\u2019nin 1991\u2019de fiilen \u00e7\u00f6kmesiyle birlikte kurulan Rusya Federasyonu, Afrika ile temaslar\u0131n\u0131 olabildi\u011fi kadar azaltma yoluna giderek bir anlamda bu devasa co\u011frafyay\u0131 terk etti. Bunun ne kadar s\u00fcrece\u011fi merak edilirken, 2016\u2019da Suriye\u2019de kurdu\u011fu etkinli\u011fin verdi\u011fi hevesle 26 y\u0131ll\u0131k bir aran\u0131n ard\u0131ndan 2017\u2019de kendisine uluslararas\u0131 camiada \u00f6zellikle siyasi anlamda kolayca g\u00fc\u00e7 dev\u015firmek \u00fczere bu k\u0131ta \u00fclkelerine y\u00f6neldi. Afrika genelinde yeni kurulan devletleri kendi saf\u0131na \u00e7ekmek i\u00e7in 1960-1990 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda cirit att\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyaya 20 y\u0131ll\u0131k bir aradan sonra geri d\u00f6nmek zorunda kald\u0131. 2010\u2019lu y\u0131llarda k\u0131tadaki en etkili 5 d\u0131\u015f akt\u00f6r aras\u0131nda \u00c7in, Hindistan, Brezilya ve T\u00fcrkiye gibi \u00fclkeler g\u00f6sterilirken, bu halkaya en son Rusya da dahil oldu. Bunda Wagner adl\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fclerden m\u00fcte\u015fekkil silahl\u0131 yap\u0131n\u0131n etkisi yads\u0131namaz bir ger\u00e7ek. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu yap\u0131n\u0131n \u00f6zellikleri merak edilirken aradan ge\u00e7en 10 sene i\u00e7inde \u00e7o\u011funlu\u011fu Afrika\u2019da olan 30 civar\u0131nda \u00fclkede az veya \u00e7ok etkinlik sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ad\u0131m ad\u0131m takip edildi.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> AFR\u0130KA\u2019DA GER\u0130DE KALAN<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrikal\u0131lar; ne s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi ne de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sonras\u0131ndaki d\u0131\u015f etkilere s\u0131n\u0131rs\u0131z \u015fekilde \u00fclkelerini a\u00e7ma safhas\u0131n\u0131 geride b\u0131rakt\u0131lar. Her ne kadar tespit edilen ve \u00e7o\u011funlu\u011fu Wagner arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lan dezenformasyonlar ile askeri darbeler ve onlar\u0131 destekleyen belli halk kitleleri varsa da bunlar yak\u0131n gelecekte Fransa gibi \u00fclkelerden demokratikle\u015fme yolunda alamad\u0131klar\u0131 deste\u011fi Rusya\u2019dan da almalar\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131n\u0131 fark edecekler. Zira \u00fclkelerin i\u00e7 siyasetini y\u00f6nlendirme, se\u00e7imlere m\u00fcdahale, \u2018benim diktat\u00f6r\u00fcm iyidir\u2019 mant\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 yakla\u015f\u0131mlar, \u00f6ld\u00fcrme, i\u015fkence, tecav\u00fcz ve benzeri insan haklar\u0131 ihlalleri, bask\u0131c\u0131 rejimlere destek, k\u0131tada neredeyse ula\u015fabildikleri herkesi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz silahland\u0131rma gibi s\u00fcre\u00e7ler, son 60 y\u0131lda \u00e7ok defa denendi ve sadece b\u00fcy\u00fck ac\u0131lara, hatta y\u0131k\u0131mlara sebep oldu.<\/span><\/p>","slug":"rusyanin-afrikaya-yerlesme-stratejisi","tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1697403600tvjLuCvyL0xROhi.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":2174,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":44575,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":44449,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Rusya\u2019n\u0131n Afrika\u2019ya yerle\u015fme stratejisi","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"PROF. DR. AHMET KAVAS","content":" Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi\u2019nin fiilen \u00e7\u00f6kmesiyle birlikte kurulan Rusya Federasyonu, Afrika ile temaslar\u0131n\u0131 olabildi\u011fi kadar azaltma yoluna giderek bir anlamda bu devasa co\u011frafyay\u0131 terk etmi\u015fti. Son y\u0131llarda ise Rusya sahaya tekrar d\u00f6nd\u00fc. K\u0131taya yerle\u015fme hamlesi y\u00fcr\u00fcten Rusya\u2019n\u0131n temel amac\u0131 da uluslararas\u0131 camiada Afrikal\u0131 devletlerin deste\u011fini almaktan ibaret.<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Rusya Federasyonu, 2010 \u00f6ncesinde Afrika\u2019daki etkinli\u011fini bir\u00e7ok sahada s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015f, hatta bir k\u0131sm\u0131na son vermi\u015fti. 10\u2019dan fazla diplomatik temsilcili\u011finin, k\u00fclt\u00fcr enstit\u00fclerinin say\u0131lar\u0131n\u0131 birka\u00e7 ay i\u00e7inde azaltt\u0131\u011f\u0131 gibi baz\u0131 h\u00fck\u00fcmetlere ve gerillac\u0131 olu\u015fumlara askeri yard\u0131mlar\u0131n\u0131 durdurdu. Afrikal\u0131 \u00f6\u011frencilere verilen e\u011fitim ve mesleki formasyonlar durduruldu. Hatta Moskova\u2019da 1960 y\u0131l\u0131nda Halklar\u0131n Dostlu\u011fu \u00dcniversitesi ad\u0131yla kurulan ve 1961 y\u0131l\u0131nda Kongo Demokratik Cumhuriyeti eski Ba\u015fbakan\u0131 Patrice Lumumba ad\u0131n\u0131n eklendi\u011fi bu kurum, 1992 y\u0131l\u0131na kadar bu isimle tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Sovyetler y\u0131k\u0131l\u0131r y\u0131k\u0131lmaz ad\u0131 Rus Halklar\u0131n Dostlu\u011fu \u00dcniversitesi oldu. 31 y\u0131l aradan sonra 2023 y\u0131l\u0131 mart ay\u0131nda, 158 farkl\u0131 \u00fclkeden 25 bin \u00f6\u011frenciye lisans, y\u00fcksek lisans ve doktora seviyesinde e\u011fitim veriyor. Dahas\u0131 Kongolu devlet adam\u0131n\u0131n ad\u0131 tekrar ilave edilerek, Patrice Emery Lumumba Rus Halklar\u0131n Dostlu\u011fu \u00dcniversitesi \u015feklinde eski kimli\u011fini ald\u0131.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> S\u0130YAS\u0130 \u00c7IKARLAR<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Rusya\u2019n\u0131n Afrika\u2019daki \u00e7\u0131karlar\u0131, \u00f6ncelikli olarak siyasi alanlarda yeniden yo\u011funla\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Ticaret hacmi y\u0131ll\u0131k 15 milyar ile 25 milyar dolar aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6steriyor. 2022\u2019de 2 trilyon 240 milyar dolarl\u0131k GSY\u0130H\u2019si ile d\u00fcnyada 8. s\u0131radaki Rusya\u2019n\u0131n t\u00fcm Afrika \u00fclkeleri ile ticareti, Brezilya veya \u0130spanya\u2019n\u0131nkine e\u015fde\u011fer bir seviyede. 2023 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla da y\u00fczde 5.5 gibi olduk\u00e7a y\u00fcksek bir ekonomik daralma ya\u015f\u0131yor. Afrika\u2019daki do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m\u0131 ise bu k\u0131tada hen\u00fcz y\u00fczde 1 seviyesinde. Daha ziyade ticari mallar\u0131 bu k\u0131ta \u00fclkelerine ihracat merkezli ve ithalat\u0131ndan 7 kat fazla. Bunun da 3.3 milyar dolar de\u011fere sahip y\u00fczde 95\u2019ini bu\u011fday olu\u015fturuyor. Ancak bu bu\u011fday\u0131n da y\u00fczde 80\u2019i M\u0131s\u0131r ile Kuzey Afrika \u00fclkelerinden Cezayir, Libya, Tunus, Nijerya, Etiyopya, Sudan ve G\u00fcney Afrika\u2019ya ihra\u00e7 edildi. Ukrayna sava\u015f\u0131nda uluslararas\u0131 siyasette kendisini destekleyen Afrika \u00fclkelerine meccanen bu\u011fday verece\u011fini taahh\u00fct ederken, tarafs\u0131z kalan veya kar\u015f\u0131 tav\u0131r sergileyenlere \u00fccretle dahi g\u00f6ndermeme karar\u0131 ise Afrikal\u0131lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lama olarak alg\u0131land\u0131. Haliyle bu t\u00fcr tav\u0131rla rakipleri ile aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kapamas\u0131 zor g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> Z\u0130RVE D\u0130PLOMAS\u0130LER\u0130<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika \u00fclkeleri ile Avrupa Birli\u011fi, Fransa, Japonya, \u00c7in, Hindistan ve T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerin 2000\u2019li y\u0131llarda ba\u015flatt\u0131klar\u0131 ve devlet ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n yo\u011fun ilgi g\u00f6sterdi\u011fi zirve diplomasisinde Rusya, sadece iki bulu\u015fmadan ilkini 2019 y\u0131l\u0131nda So\u00e7i\u2019de yapabildi. Buna 43 Afrika devlet ba\u015fkan\u0131 kat\u0131ld\u0131. O d\u00f6nemde Putin, muhatab\u0131 Afrikal\u0131 devlet adamlar\u0131na ikili ticari ili\u015fkilerini 5 y\u0131l i\u00e7inde, yani 2024\u2019te iki kat\u0131na \u00e7\u0131karacaklar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde beyanda bulundu. Ancak \u00f6nce Covid-19 ve ard\u0131ndan 2022 \u015eubat ay\u0131nda ba\u015flayan Ukrayna sava\u015f\u0131 ile kendi i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ekonomik buhranlar sonucu ekonomisinde y\u00fczde 30\u2019lara kadar d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler ya\u015fad\u0131. \u0130kincisi Saint-Petesburg\u2019da Temmuz 2023\u2019teki zirveye ise sadece 17 Afrikal\u0131 lider kat\u0131ld\u0131 ve \u00f6zellikle darbeyle iktidara gelen askerlerle se\u00e7imle g\u00f6reve gelen devlet adamlar\u0131 ayn\u0131 foto\u011fraf karelerinde yer almak istemedi. Afrika silah pazar\u0131n\u0131n y\u00fczde 44\u2019l\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 temin eden Rusya, bunun y\u00fczde 94\u2019\u00fcn\u00fc M\u0131s\u0131r, Cezayir ve Angola gibi \u00fclkelerle ger\u00e7ekle\u015ftirdi. K\u0131ta genelinde de her ge\u00e7en sene etkinli\u011fini art\u0131rmay\u0131 hedefliyor. Cezayir\u2019in 5 milyar dolarl\u0131k borcunu silerken bir\u00e7o\u011funa ait olanlar\u0131 ise azaltt\u0131. Rusya, Rosatom \u015firketi ile aralar\u0131nda Etiyopya, Ruanda ve Zambiya dahil 14 farkl\u0131 k\u0131ta \u00fclkesiyle \u00f6zellikle n\u00fckleer enerji dahil bir\u00e7ok alan\u0131 kapsayan anla\u015fmalar yapt\u0131.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> AFR\u0130KA\u2019DA ALGILANI\u015e<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Yak\u0131n \u00e7evresinde gittik\u00e7e gerginle\u015fen ili\u015fkileri i\u00e7in Rusya, uzak hedefler belirledi. Bunun i\u00e7in de D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde Ortado\u011fu ve Afrika\u2019dan sorumlu bir bakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 g\u00f6revlendirdi. K\u0131tada Sovyetlerin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131yla devaml\u0131 daralan diplomatik temsilciliklerini son 10 y\u0131lda art\u0131rd\u0131. Ancak Moskova\u2019da rejime muhalif baz\u0131 y\u00f6neticilerin gizemli \u00f6l\u00fcmleri, Wagner\u2019in kurucusu Yevgeny Prigozhin\u2019in u\u00e7ak kazas\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi ve \u00f6zellikle Ukrayna sava\u015f\u0131 sonras\u0131 Rusya\u2019n\u0131n yeni akt\u00f6r olarak geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, bu co\u011frafyada bir anda beklemedi\u011fi tepkilerle kar\u015f\u0131land\u0131. \u00d6zellikle Karadeniz Tah\u0131l Koridoru Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan \u00e7ekilmesinin en b\u00fcy\u00fck zarar\u0131n\u0131 Afrikal\u0131lar\u0131n \u00e7ekmesinin, Mali, Burkina Faso ve Nijer\u2019deki askeri darbelerin arkas\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu m\u00fcspet havay\u0131 da tersine etkileyece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Dahas\u0131 Wagner\u2019in bulundu\u011fu her \u00fclkede giderlerinin onlar taraf\u0131ndan \u00f6dendi\u011fine dair bilgiler de a\u015f\u0131r\u0131 tepki \u00e7ekiyor. Ruslar\u0131n tavr\u0131 Afrikal\u0131lara yard\u0131m de\u011fil, alenen bir t\u00fcr s\u00f6m\u00fcrgecilik tarz\u0131 olarak alg\u0131lan\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> DARBELER GE\u00c7\u0130D\u0130\u00a0<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> K\u0131tadaki alt\u0131n, elmas ve uranyum gibi k\u0131ymetli madenlerin imtiyazlar\u0131n\u0131n ba\u015fta Orta Afrika Cumhuriyeti olmak \u00fczere Sudan, Mali ve Libya gibi \u00fclkelerde Wagner \u00fczerinden elde edildi\u011fine dair ciddi iddialar var. Yak\u0131n gelecekte bunlar\u0131n Afrika\u2019da bir\u00e7ok b\u00f6lgenin fiilen ilhak\u0131 anlam\u0131na gelebilece\u011finden endi\u015feleniliyor. Demokrasinin b\u00fcy\u00fck bir beklentiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc k\u0131tada; 2012 y\u0131l\u0131nda Mali\u2019de ba\u015flayan, 2013\u2019te M\u0131s\u0131r\u2019da, 2019\u2019da Sudan\u2019da, 2020\u2019de tekrar Mali\u2019de, 2021\u2019de Burkina Faso\u2019da, 2022\u2019de Gine\u2019de ve en son 2023 y\u0131l\u0131nda \u00f6nce Nijer, ard\u0131ndan Gabon\u2019da ya\u015fanan antidemokratik darbelerin ard\u0131nda bir \u015fekilde Rusya\u2019n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131na dair haberler bazen abart\u0131l\u0131 bulunsa bile genelde bunlar\u0131 hakl\u0131 \u00e7\u0131karan geli\u015fmeler de uluslararas\u0131 kamuoyunun g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fiyor. Sovyetler zaman\u0131nda da kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00fcnyada t\u00fcm devrim hareketlerini destekliyordu. Sovyet d\u00f6neminde iktidardaki y\u00f6netimlerle i\u015fbirli\u011fi yollar\u0131n\u0131n aranmas\u0131, diplomatlar yan\u0131nda \u00fclkelere \u00e7ok say\u0131da gizli servis g\u00f6revlileri yerle\u015ftirmeleri ile mukayese edildi\u011finde asl\u0131nda 21. y\u00fczy\u0131lda da benzerlerini takip etti\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor.\u00a0<\/span><\/span>\u015eayet mevcut d\u00fczenler kendisine mesafeli ise orada birlikte hareket edebilece\u011fi y\u00f6netimlerin iktidara silahl\u0131 da olsa gelmelerinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7arak siyasi hedefini ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne al\u0131yor. \u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> TEMEL AMA\u00c7<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Rusya, Afrika\u2019da do\u011frudan bir d\u00fc\u015fman belirleyip onunla m\u00fccadele etmek yerine orada varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131racak bir yerle\u015fme hamlesi y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Temel amac\u0131, uluslararas\u0131 camiada Afrikal\u0131 devletlerin deste\u011fini almaktan ibaret. Ger\u00e7i Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019de 2022 y\u0131l\u0131 mart ay\u0131nda Ukrayna sava\u015f\u0131nda kendisine kar\u015f\u0131 karar al\u0131nmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda Afrika\u2019dan Eritre d\u0131\u015f\u0131nda Rusya\u2019ya a\u00e7\u0131ktan destek veren \u00fclke \u00e7\u0131kmad\u0131. Ama Cezayir, Mali, M\u0131s\u0131r ve Senegal gibi 15 kadar \u00fclke \u00e7ekimser kalarak Ruslar\u0131n Afrika\u2019da artan etkinli\u011finin bir i\u015fareti olarak alg\u0131land\u0131. Rusya\u2019n\u0131n kendisine yak\u0131nla\u015ft\u0131rmak istedi\u011fi \u00fclkeler aras\u0131nda Etiyopya olup Tigray toplumu ile i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda Bat\u0131l\u0131 devletler gibi davranmad\u0131 ve yak\u0131n ili\u015fkisini korudu. Hatta Ukrayna sava\u015f\u0131nda Moskova ile ayn\u0131 fikirde de\u011fildi. Yine de \u00f6zellikle madencilikte ili\u015fkileri ileri seviyede olan G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti yan\u0131nda Nijerya, Senegal, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Uganda ile yak\u0131n gelecekte daha fazla ili\u015fki a\u011flar\u0131n\u0131 geni\u015fletmesi bekleniyor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> SARSILAN ETK\u0130NL\u0130K<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Kuzey Afrika \u00fclkeleri ve M\u0131s\u0131r dahil Rusya\u2019n\u0131n t\u00fcm k\u0131tadaki faaliyetlerinde bir de G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Sadece bu s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki \u00fclke ile toplam y\u00fczde 90\u2019\u0131n \u00fczerinde etkinlik kurmas\u0131 \u00f6nemseniyor. Son zamanlarda Sahel \u00fclkelerindeki darbelerle ili\u015fkilendirilse de k\u0131sa vadede buralarda askeri ve g\u00fcvenlik anlam\u0131nda kurdu\u011fu temaslar\u0131 bir s\u00fcre sonra s\u0131n\u0131rl\u0131 kalacak. K\u0131z\u0131ldeniz\u2019de 2019 y\u0131l\u0131nda \u00fcs kurma giri\u015fimleri ise \u00f6zellikle Darfur\u2019da Wagner\u2019in varl\u0131\u011f\u0131, H\u0131zl\u0131 Destek Kuvvetlerini idare eden Hemedti lakapl\u0131 Muhammed Hamdan Daglo ile alt\u0131n madenlerinin imtiyaz\u0131 konusundaki \u00e7\u0131kar ili\u015fkileri ve Hartum\u2019un 15 Nisan 20223\u2019te ba\u015flayan ya\u011fmalanmas\u0131, Moskova\u2019n\u0131n b\u00f6lgedeki etkinli\u011fini ciddi anlamda sarst\u0131.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> WAGNER \u0130LE SAHADA ETK\u0130NLE\u015eT\u0130<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi\u2019nin 1991\u2019de fiilen \u00e7\u00f6kmesiyle birlikte kurulan Rusya Federasyonu, Afrika ile temaslar\u0131n\u0131 olabildi\u011fi kadar azaltma yoluna giderek bir anlamda bu devasa co\u011frafyay\u0131 terk etti. Bunun ne kadar s\u00fcrece\u011fi merak edilirken, 2016\u2019da Suriye\u2019de kurdu\u011fu etkinli\u011fin verdi\u011fi hevesle 26 y\u0131ll\u0131k bir aran\u0131n ard\u0131ndan 2017\u2019de kendisine uluslararas\u0131 camiada \u00f6zellikle siyasi anlamda kolayca g\u00fc\u00e7 dev\u015firmek \u00fczere bu k\u0131ta \u00fclkelerine y\u00f6neldi. Afrika genelinde yeni kurulan devletleri kendi saf\u0131na \u00e7ekmek i\u00e7in 1960-1990 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda cirit att\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyaya 20 y\u0131ll\u0131k bir aradan sonra geri d\u00f6nmek zorunda kald\u0131. 2010\u2019lu y\u0131llarda k\u0131tadaki en etkili 5 d\u0131\u015f akt\u00f6r aras\u0131nda \u00c7in, Hindistan, Brezilya ve T\u00fcrkiye gibi \u00fclkeler g\u00f6sterilirken, bu halkaya en son Rusya da dahil oldu. Bunda Wagner adl\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fclerden m\u00fcte\u015fekkil silahl\u0131 yap\u0131n\u0131n etkisi yads\u0131namaz bir ger\u00e7ek. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu yap\u0131n\u0131n \u00f6zellikleri merak edilirken aradan ge\u00e7en 10 sene i\u00e7inde \u00e7o\u011funlu\u011fu Afrika\u2019da olan 30 civar\u0131nda \u00fclkede az veya \u00e7ok etkinlik sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ad\u0131m ad\u0131m takip edildi.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> AFR\u0130KA\u2019DA GER\u0130DE KALAN<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrikal\u0131lar; ne s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi ne de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sonras\u0131ndaki d\u0131\u015f etkilere s\u0131n\u0131rs\u0131z \u015fekilde \u00fclkelerini a\u00e7ma safhas\u0131n\u0131 geride b\u0131rakt\u0131lar. Her ne kadar tespit edilen ve \u00e7o\u011funlu\u011fu Wagner arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lan dezenformasyonlar ile askeri darbeler ve onlar\u0131 destekleyen belli halk kitleleri varsa da bunlar yak\u0131n gelecekte Fransa gibi \u00fclkelerden demokratikle\u015fme yolunda alamad\u0131klar\u0131 deste\u011fi Rusya\u2019dan da almalar\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131n\u0131 fark edecekler. Zira \u00fclkelerin i\u00e7 siyasetini y\u00f6nlendirme, se\u00e7imlere m\u00fcdahale, \u2018benim diktat\u00f6r\u00fcm iyidir\u2019 mant\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 yakla\u015f\u0131mlar, \u00f6ld\u00fcrme, i\u015fkence, tecav\u00fcz ve benzeri insan haklar\u0131 ihlalleri, bask\u0131c\u0131 rejimlere destek, k\u0131tada neredeyse ula\u015fabildikleri herkesi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz silahland\u0131rma gibi s\u00fcre\u00e7ler, son 60 y\u0131lda \u00e7ok defa denendi ve sadece b\u00fcy\u00fck ac\u0131lara, hatta y\u0131k\u0131mlara sebep oldu.<\/span><\/p>","slug":"rusyanin-afrikaya-yerlesme-stratejisi","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1697403600tvjLuCvyL0xROhi.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1697403600tvjLuCvyL0xROhi.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"view_count":2174,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}
<\/p>