{"status":true,"post":{"id":62746,"user_id":3,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":0,"static_post":0,"published_at":"2025-02-28 09:19:00","created_at":"2025-02-28T06:19:00.000000Z","updated_at":"2025-02-28T06:24:00.000000Z","edited_at":"2025-02-28 09:19:00","source_id":null,"post_id":62746,"is_featured":0,"title":"Osmanl\u0131 \u0130stanbul\u2019unda Ramazan","slider_title":"","slider_title_2":"","slider_spot_title":"","slider_spot_title_2":"","home_title":"Osmanl\u0131 \u0130stanbul\u2019unda Ramazan","sub_title":"","category_id":73,"description":"","content":"

Rahmet ve bereket ay\u0131 olarak bilinen Ramazan ay\u0131n\u0131n topluma yans\u0131yan özelliklerinden biri de elbette r\u0131z\u0131kla ve ticaretle ilgili olmas\u0131d\u0131r. Al\u0131\u015fveri\u015flerin, hay\u0131rlar\u0131n, yard\u0131mlar\u0131n, payla\u015fma ve dayan\u0131\u015fmalar\u0131n temelini bereket kavram\u0131n\u0131n te\u015fkil etti\u011fi malumdur.<\/strong><\/p>


<\/p>

Bu zaviyeden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yüzy\u0131llard\u0131r merkez \u015fehir olma özelli\u011fini kaybetmeyen \u0130stanbul; ticaret, sanat ve sosyal hayat\u0131 ile dünya genelinde bir medeniyet öncüsü olmay\u0131 sürdürüyor.<\/p>


<\/p>

Sadece Ramazan ay\u0131nda de\u011fil, insan merkezli medeniyetimizin kodlar\u0131nda yer alan din, dil, \u0131rk konusunda da yüzy\u0131llard\u0131r ayr\u0131m gözetilmemesi, yabanc\u0131lar\u0131n en çok dikkat çektikleri ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor.<\/p>


<\/p>

Örne\u011fin ünlü seyyahlardan Nerval, Müslüman nüfusun gayrimüslimlere kar\u015f\u0131 müsamahas\u0131n\u0131 över ve Ramazan ay\u0131nda bu duygunun çok yukar\u0131larda oldu\u011funu belirtir. <\/p>


<\/p>

Osmanl\u0131 \u0130stanbul’unda Ramazan’\u0131n ilk heyecan\u0131 çar\u015f\u0131larda ba\u015flarm\u0131\u015f. Kapal\u0131çar\u015f\u0131 ba\u015fta olmak üzere di\u011fer bedesten ve arastalardan sonra mahalle esnaf\u0131na kadar al\u0131\u015fveri\u015f yap\u0131lan her yerde, Ramazan’a mahsus hediyeli ve indirimli sat\u0131\u015flar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ihtiyaç sahipleri gözetilir; “Bir elin verdi\u011fini di\u011fer el görmesin” anlay\u0131\u015f\u0131 hâkimmi\u015f.<\/p>


<\/p>

\u0130stanbul’un Ramazan\u0131, di\u011fer \u015fehirlere örnek olmakla beraber örf, adet ve gelenekleri de yaym\u0131\u015ft\u0131r. ‘\u0130stanbul sofras\u0131’ tabiri, Ramazan’dan kalmad\u0131r. Bugün Anadolu’nun pek çok yerinde sahur ve iftarl\u0131klar özenle haz\u0131rlan\u0131r, evlerdeki siniler, bak\u0131r kaplar, tencereler kalaylat\u0131l\u0131r ve sofralar sanki misafir gelecek gibi donat\u0131l\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>


<\/p>

Tabii bu kadar haz\u0131rl\u0131klar\u0131n yerli yerinde yap\u0131labilmesi için devletin de bu aya özel uygulad\u0131\u011f\u0131 hükümler varm\u0131\u015f. Kimse ma\u011fdur olmas\u0131n diye Ramazan ay\u0131 süresince bu\u011fday, un, et, kahve ve \u015feker gibi temel ihtiyaçlar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131na özen gösterilir ve temin edilirmi\u015f.<\/p>


<\/p>

Ramazan bütçesi, Ramazan akçesi yahut Ramazan harcamas\u0131 denilen gelenek, her hanenin dikkat etti\u011fi hususlardanm\u0131\u015f. Her aile kendi bütçesi çerçevesinde al\u0131\u015fveri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 gibi varl\u0131kl\u0131 aileler de akrabalar\u0131 ba\u015fta olmak üzere ihtiyaç sahibi ailelere yard\u0131m eder ve onlar\u0131n Ramazan masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131larlarm\u0131\u015f.<\/p>


<\/p>

Müslüman veya Hristiyan tüccar ve esnaf, birbirlerine Ramazanl\u0131k tatl\u0131 çe\u015fitleri, kandil gecelerinde çörekler ve \u015fekerler ikram ederlermi\u015f. Birbirinden haberdar olma ve birbirlerine kar\u015f\u0131 kom\u015fu haklar\u0131 çerçevesinde ili\u015fkilerini güçlendirirlermi\u015f.<\/p>


<\/p>

Çar\u015f\u0131, pazarda denetimler s\u0131k\u0131 kontrol alt\u0131nda tutulurmu\u015f. Açgözlülere f\u0131rsat verilmez, insanlar\u0131n aldat\u0131lmas\u0131n\u0131n ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z g\u0131da sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n önüne geçilirmi\u015f. Tabii bu izlemeler ve denetimler, padi\u015fah\u0131n bizzat emriyle yap\u0131l\u0131r, Vezir-i azam taraf\u0131ndan özel görevlendirilen yetkililer taraf\u0131ndan takip ve tatbik edilirmi\u015f.<\/p>


<\/p>

Vezir-i azam, haftan\u0131n belli günlerinde kendi kona\u011f\u0131nda görevlendirdi\u011fi kimselerle divan toplant\u0131s\u0131 yapar, toplant\u0131 sonras\u0131 kad\u0131 efendinin nezaretinde, zab\u0131talar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ahi ba\u015flar\u0131n\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 denetim ekibi, muhtesiplerin kontrolleriyle çar\u015f\u0131, pazar denetimler yaparak halka fiyatlar\u0131 ilan ederlermi\u015f.<\/p>


<\/p>

Muhtesiplerin (kamu düzenini korumak ve denetlemekle görevli te\u015fkilat ba\u015fkan\u0131) görev yeri kad\u0131l\u0131k makam\u0131 imi\u015f ve kad\u0131 efendinin emri alt\u0131nda çal\u0131\u015f\u0131rlarm\u0131\u015f. Narha (taban fiyata) uymayan esnaf denetlenir, unlu mamuller, et ve süt ürünleri, bakliyat, meyve ve sebze gibi birçok tüketim maddesinin fiyat\u0131n\u0131, devlet ad\u0131na \u0130stanbul kad\u0131l\u0131\u011f\u0131 belirlermi\u015f.<\/p>


<\/p>

Son bir örnekle yaz\u0131y\u0131 hitama erdirelim<\/strong><\/em><\/p>

Ramazan ay\u0131 içerisinde pi\u015firilecek ekmeklerin Ramazan ba\u015flamadan padi\u015fah taraf\u0131ndan incelendi\u011fi ve test edildi\u011fine dair Osmanl\u0131 ar\u015fivlerindeki belgelerden de söz edelim. Onlardan biri \u015föyledir:<\/p>


<\/p>

De\u011firmenler denetlenir, f\u0131r\u0131nlar\u0131n has un kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131l\u0131r ve pi\u015firilen ekmeklerin numunesi, padi\u015faha arz edilerek oluru al\u0131nd\u0131ktan sonra f\u0131r\u0131nlara müsaade edilir, pi\u015firilmesine izin verilen numunelere dair talimatlar, padi\u015fah taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan Hatt-\u0131 Humayun ile halka duyurulurmu\u015f.<\/span><\/p>

    <\/span><\/p>


<\/p>","slug":"osmanli-istanbulunda-ramazan","tags":"","meta_title":"Osmanl\u0131 \u0130stanbul\u2019unda Ramazan","meta_description":"Rahmet ve bereket ay\u0131 olarak bilinen Ramazan ay\u0131n\u0131n topluma yans\u0131yan \u00f6zelliklerinden biri de elbette r\u0131z\u0131kla ve ticaretle ilgili olmas\u0131d\u0131r. Al\u0131\u015fveri\u015flerin, hay\u0131rlar\u0131n, yard\u0131mlar\u0131n, payla\u015fma ve dayan\u0131\u015fmalar\u0131n temelini bereket kavram\u0131n\u0131n te\u015fkil etti\u011fi malumdur.","meta_keywords":"","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1740690000sIVYgDAuiQDLZO5.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":0,"cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1740723863_1200x675_PLUGX29uhb.webp","user":{"id":3,"name":"H\u00dcSEY\u0130N","surname":"\u00d6ZT\u00dcRK","email":"ada.tokatlioglu@turk.net","slug":"huseyin-ozturk","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600d1camTRk8GL2Xc5.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:11.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":62872,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":62746,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Osmanl\u0131 \u0130stanbul\u2019unda Ramazan","home_title":"Osmanl\u0131 \u0130stanbul\u2019unda Ramazan","sub_title":"","slider_title":"","slider_title_2":"","slider_spot_title":"","slider_spot_title_2":"","subtitleuse":0,"description":"","content":"

Rahmet ve bereket ay\u0131 olarak bilinen Ramazan ay\u0131n\u0131n topluma yans\u0131yan özelliklerinden biri de elbette r\u0131z\u0131kla ve ticaretle ilgili olmas\u0131d\u0131r. Al\u0131\u015fveri\u015flerin, hay\u0131rlar\u0131n, yard\u0131mlar\u0131n, payla\u015fma ve dayan\u0131\u015fmalar\u0131n temelini bereket kavram\u0131n\u0131n te\u015fkil etti\u011fi malumdur.<\/strong><\/p>


<\/p>

Bu zaviyeden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yüzy\u0131llard\u0131r merkez \u015fehir olma özelli\u011fini kaybetmeyen \u0130stanbul; ticaret, sanat ve sosyal hayat\u0131 ile dünya genelinde bir medeniyet öncüsü olmay\u0131 sürdürüyor.<\/p>


<\/p>

Sadece Ramazan ay\u0131nda de\u011fil, insan merkezli medeniyetimizin kodlar\u0131nda yer alan din, dil, \u0131rk konusunda da yüzy\u0131llard\u0131r ayr\u0131m gözetilmemesi, yabanc\u0131lar\u0131n en çok dikkat çektikleri ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor.<\/p>


<\/p>

Örne\u011fin ünlü seyyahlardan Nerval, Müslüman nüfusun gayrimüslimlere kar\u015f\u0131 müsamahas\u0131n\u0131 över ve Ramazan ay\u0131nda bu duygunun çok yukar\u0131larda oldu\u011funu belirtir. <\/p>


<\/p>

Osmanl\u0131 \u0130stanbul’unda Ramazan’\u0131n ilk heyecan\u0131 çar\u015f\u0131larda ba\u015flarm\u0131\u015f. Kapal\u0131çar\u015f\u0131 ba\u015fta olmak üzere di\u011fer bedesten ve arastalardan sonra mahalle esnaf\u0131na kadar al\u0131\u015fveri\u015f yap\u0131lan her yerde, Ramazan’a mahsus hediyeli ve indirimli sat\u0131\u015flar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ihtiyaç sahipleri gözetilir; “Bir elin verdi\u011fini di\u011fer el görmesin” anlay\u0131\u015f\u0131 hâkimmi\u015f.<\/p>


<\/p>

\u0130stanbul’un Ramazan\u0131, di\u011fer \u015fehirlere örnek olmakla beraber örf, adet ve gelenekleri de yaym\u0131\u015ft\u0131r. ‘\u0130stanbul sofras\u0131’ tabiri, Ramazan’dan kalmad\u0131r. Bugün Anadolu’nun pek çok yerinde sahur ve iftarl\u0131klar özenle haz\u0131rlan\u0131r, evlerdeki siniler, bak\u0131r kaplar, tencereler kalaylat\u0131l\u0131r ve sofralar sanki misafir gelecek gibi donat\u0131l\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>


<\/p>

Tabii bu kadar haz\u0131rl\u0131klar\u0131n yerli yerinde yap\u0131labilmesi için devletin de bu aya özel uygulad\u0131\u011f\u0131 hükümler varm\u0131\u015f. Kimse ma\u011fdur olmas\u0131n diye Ramazan ay\u0131 süresince bu\u011fday, un, et, kahve ve \u015feker gibi temel ihtiyaçlar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131na özen gösterilir ve temin edilirmi\u015f.<\/p>


<\/p>

Ramazan bütçesi, Ramazan akçesi yahut Ramazan harcamas\u0131 denilen gelenek, her hanenin dikkat etti\u011fi hususlardanm\u0131\u015f. Her aile kendi bütçesi çerçevesinde al\u0131\u015fveri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 gibi varl\u0131kl\u0131 aileler de akrabalar\u0131 ba\u015fta olmak üzere ihtiyaç sahibi ailelere yard\u0131m eder ve onlar\u0131n Ramazan masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131larlarm\u0131\u015f.<\/p>


<\/p>

Müslüman veya Hristiyan tüccar ve esnaf, birbirlerine Ramazanl\u0131k tatl\u0131 çe\u015fitleri, kandil gecelerinde çörekler ve \u015fekerler ikram ederlermi\u015f. Birbirinden haberdar olma ve birbirlerine kar\u015f\u0131 kom\u015fu haklar\u0131 çerçevesinde ili\u015fkilerini güçlendirirlermi\u015f.<\/p>


<\/p>

Çar\u015f\u0131, pazarda denetimler s\u0131k\u0131 kontrol alt\u0131nda tutulurmu\u015f. Açgözlülere f\u0131rsat verilmez, insanlar\u0131n aldat\u0131lmas\u0131n\u0131n ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z g\u0131da sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n önüne geçilirmi\u015f. Tabii bu izlemeler ve denetimler, padi\u015fah\u0131n bizzat emriyle yap\u0131l\u0131r, Vezir-i azam taraf\u0131ndan özel görevlendirilen yetkililer taraf\u0131ndan takip ve tatbik edilirmi\u015f.<\/p>


<\/p>

Vezir-i azam, haftan\u0131n belli günlerinde kendi kona\u011f\u0131nda görevlendirdi\u011fi kimselerle divan toplant\u0131s\u0131 yapar, toplant\u0131 sonras\u0131 kad\u0131 efendinin nezaretinde, zab\u0131talar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ahi ba\u015flar\u0131n\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 denetim ekibi, muhtesiplerin kontrolleriyle çar\u015f\u0131, pazar denetimler yaparak halka fiyatlar\u0131 ilan ederlermi\u015f.<\/p>


<\/p>

Muhtesiplerin (kamu düzenini korumak ve denetlemekle görevli te\u015fkilat ba\u015fkan\u0131) görev yeri kad\u0131l\u0131k makam\u0131 imi\u015f ve kad\u0131 efendinin emri alt\u0131nda çal\u0131\u015f\u0131rlarm\u0131\u015f. Narha (taban fiyata) uymayan esnaf denetlenir, unlu mamuller, et ve süt ürünleri, bakliyat, meyve ve sebze gibi birçok tüketim maddesinin fiyat\u0131n\u0131, devlet ad\u0131na \u0130stanbul kad\u0131l\u0131\u011f\u0131 belirlermi\u015f.<\/p>


<\/p>

Son bir örnekle yaz\u0131y\u0131 hitama erdirelim<\/strong><\/em><\/p>

Ramazan ay\u0131 içerisinde pi\u015firilecek ekmeklerin Ramazan ba\u015flamadan padi\u015fah taraf\u0131ndan incelendi\u011fi ve test edildi\u011fine dair Osmanl\u0131 ar\u015fivlerindeki belgelerden de söz edelim. Onlardan biri \u015föyledir:<\/p>


<\/p>

De\u011firmenler denetlenir, f\u0131r\u0131nlar\u0131n has un kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131l\u0131r ve pi\u015firilen ekmeklerin numunesi, padi\u015faha arz edilerek oluru al\u0131nd\u0131ktan sonra f\u0131r\u0131nlara müsaade edilir, pi\u015firilmesine izin verilen numunelere dair talimatlar, padi\u015fah taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan Hatt-\u0131 Humayun ile halka duyurulurmu\u015f.<\/span><\/p>

    <\/span><\/p>


<\/p>","slug":"osmanli-istanbulunda-ramazan","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1740690000sIVYgDAuiQDLZO5.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1740690000sIVYgDAuiQDLZO5.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1740723863_310x208_H3w2TI80aW.webp","cropped_416x247":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1740723863_416x247_8FtUdnRbxL.webp","cropped_197x247":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1740723863_197x247_Pt97m1DFcB.webp","cropped_416x600":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1740723863_416x600_9IjFRXLfKl.webp","cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1740723863_1200x675_PLUGX29uhb.webp","tags":"","meta_title":"Osmanl\u0131 \u0130stanbul\u2019unda Ramazan","meta_description":"Rahmet ve bereket ay\u0131 olarak bilinen Ramazan ay\u0131n\u0131n topluma yans\u0131yan \u00f6zelliklerinden biri de elbette r\u0131z\u0131kla ve ticaretle ilgili olmas\u0131d\u0131r. Al\u0131\u015fveri\u015flerin, hay\u0131rlar\u0131n, yard\u0131mlar\u0131n, payla\u015fma ve dayan\u0131\u015fmalar\u0131n temelini bereket kavram\u0131n\u0131n te\u015fkil etti\u011fi malumdur.","meta_keywords":"","view_count":0,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2025-03-15 14:39:23","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}