{"status":true,"post":{"id":19312,"user_id":22,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 13:35:01","created_at":"2018-11-04T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T10:35:01.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":19312,"is_featured":0,"title":"\u00d6rt\u00fcl\u00fc sermaye uygulamas\u0131nda istisna getirilebilir mi?","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

\u00d6rt\u00fcl\u00fc sermaye konusu, y\u0131llard\u0131r en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan konulardan biri olagelmi\u015ftir. Esasen zaman i\u00e7erisinde bu konunun biraz daha geni\u015f bak\u0131lmas\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri net olarak belirlenmesi gereken bir konu oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve buna y\u00f6nelik belirlemeler 2006\u2019da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5520 say\u0131l\u0131 yeni Kurumlar Vergisi Kanunu ile yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>

Eskiden \u00f6rt\u00fcl\u00fc sermaye konusunda net bir \u00f6l\u00e7\u00fc bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, \u00e7o\u011fu zaman \u00f6rt\u00fcl\u00fc sermaye nedeniyle yaz\u0131lan raporlarda \u015firketlerin ma\u011fduriyeti s\u00f6z konusu olmaktayd\u0131. 2006 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Kurumlar Vergisi Kanunu d\u00fczenlemesi s\u0131ras\u0131nda \u00f6rt\u00fcl\u00fc sermaye i\u00e7in de \u015fartlar daha net olarak belirlenmi\u015f oldu. Denildi ki, \u00f6z sermayenin \u00fc\u00e7 kat\u0131n\u0131 a\u015fan tutarda grup i\u00e7i bor\u00e7lanmalarda \u00f6rt\u00fcl\u00fc sermayeden s\u00f6z edilebilecektir. Bu uygulama, hem \u015firketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem de mali idare a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131kl\u0131k ve belirlilik getirmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bir tarihi milat olu\u015fturmu\u015ftur. \u00dcstelik uygulama yap\u0131l\u0131rken; bir \u00f6nceki y\u0131l sonu \u00f6z sermayesi ile takip eden y\u0131ldaki bor\u00e7lanman\u0131n k\u0131yaslamada dikkate al\u0131nmas\u0131 esas\u0131, net olarak belirlenmi\u015f oldu\u011fundan da, objektif bir kriter sa\u011flanm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle uygulaman\u0131n ele\u015ftirilecek bir taraf\u0131 yoktur.<\/span><\/p>

Ancak, 2018 y\u0131l\u0131 A\u011fustos ay\u0131ndan itibaren ba\u015flayan kur ata\u011f\u0131 nedeniyle ekonomimizde ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir dalgalanma d\u00f6nemi ya\u015fan\u0131r hale gelmi\u015ftir. Elbette \u015fu g\u00fcnlerde bu kur ata\u011f\u0131n\u0131n ate\u015fi s\u00f6nmeye y\u00fcz tutmu\u015f ve ekonomide yeniden istikrara kavu\u015fma emareleri g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f olsa da, bir yandan da bu kur ata\u011f\u0131n\u0131n ve beraberinde gelen y\u00fcksek enflasyon ve de faiz oranlar\u0131 ile piyasadaki daralma \u015firketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni bir ihtiyac\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/p>

Kamunun ald\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn tedbirler ve yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalara ra\u011fmen uygulamada \u015firketlerin bankac\u0131l\u0131k sisteminden kayna\u011fa ula\u015fmalar\u0131 normal d\u00f6nemlere g\u00f6re \u00e7ok daha zorluk arz eder durumdad\u0131r. \u00d6zellikle k\u00e2r marj\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu ve bor\u00e7luluk nedeniyle artan kur veya faiz oranlar\u0131 sonucunda \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetmek durumunda olan ve mevcut bor\u00e7lar\u0131 da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u00fczerine \u00e7\u0131kan \u015firketler bak\u0131m\u0131ndan bankac\u0131l\u0131k sisteminden bor\u00e7lanmak hi\u00e7 de kolay de\u011fildir. Hal b\u00f6yle olunca da, grup i\u00e7i fonlaman\u0131n \u00f6nemi bu t\u00fcr d\u00f6nemlerde daha da fazlad\u0131r. Bu durumdaki \u015firketlerin grup i\u00e7i fonlama imkanlar\u0131nda ise kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00f6rt\u00fcl\u00fc sermaye, yani d\u00f6nem ba\u015f\u0131 \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n \u00fc\u00e7 kat\u0131n\u0131 a\u015fan grup i\u00e7i bor\u00e7lanma ile kar\u015f\u0131la\u015fma durumu s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r. \u015eirket bir yandan bankac\u0131l\u0131k sisteminden bor\u00e7lanmazken, di\u011fer yandan grup i\u00e7i kaynak temin etti\u011finde de bu kaynak i\u00e7in mevzuat gere\u011fi uygulanmas\u0131 gereken faiz veya aidatlar\u0131 gider yazamaz hale gelmektedir. Bu durumda \u015firketin mali yap\u0131s\u0131 daha k\u00f6t\u00fcle\u015fen bir konuma gelmektedir.<\/span><\/p>

YAPILMASI GEREKEN<\/strong><\/span><\/p>

Konuyu ana hatlar\u0131 ile bu \u015fekilde ortaya koymu\u015f olduk. S\u00f6z\u00fc daha fazla uzatmadan \u00f6nerimize gelelim: Her ne kadar 2006 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle objektif kriter haline gelen ve uluslararas\u0131 standartlara da uygun olan, \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n \u00fc\u00e7 kat\u0131n\u0131 a\u015fan bor\u00e7lanmalarda \u00f6rt\u00fcl\u00fc sermayeden s\u00f6z edilebilir, h\u00fckm\u00fc Yasada yer almakta ise de bunun ge\u00e7ici olarak, yani ekonomideki dalgalanman\u0131n tamamen ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 ve normalle\u015fmenin \u00e7ok net ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 makul bir s\u00fcreye kadar ertelenmesi yararl\u0131 olacakt\u0131r. Yap\u0131lmas\u0131 gereken, bir yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile bu i\u015f i\u00e7in uygun bir zaman olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz iki y\u0131ll\u0131k bir d\u00f6nem i\u00e7in grup \u015firketlerden \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 kat\u0131n\u0131 a\u015fan tutardaki bor\u00e7lanmalarda \u00f6rt\u00fcl\u00fc sermaye kural\u0131 ve h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaz denilmesidir. <\/span><\/p>

D\u00f6viz kurundaki dalgalanmalar\u0131n ilk ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde kur art\u0131\u015f\u0131 nedeniyle Ticaret Kanunu a\u00e7\u0131s\u0131ndan teknik iflas durumuna d\u00fc\u015fen \u015firketler i\u00e7in teknik iflas h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmayaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik d\u00fczenleme gibi, \u00f6rt\u00fcl\u00fc sermaye h\u00fck\u00fcmleri de uygulanmayacak denilmesi daha \u00f6nce yap\u0131lan d\u00fczenlemenin vergisel taraftan da sa\u011flanmas\u0131 olacakt\u0131r. <\/span><\/p>

YIL SONUNA KADAR UZATILAN D\u00dcZENLEMELER<\/strong><\/span><\/p>

Bu arada ekim ay\u0131 sonu itibari ile s\u00fcresi dolan imar aff\u0131 s\u00fcresinin Yay\u0131nlanan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesi ile y\u0131l sonuna kadar uzat\u0131lmas\u0131, arkas\u0131ndan da Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131nca;<\/span><\/p>