{"status":true,"post":{"id":32168,"user_id":9,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 20:58:23","created_at":"2022-03-31T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T17:58:23.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":32168,"is_featured":0,"title":"K\u00fcreselle\u015fmeye g\u00fcncelleme gelmeli","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Moskova\u2019da a\u00e7\u0131lan Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin ilk McDonald\u2019s\u2019\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde olu\u015fan izdiham\u0131 \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftiren foto\u011fraf, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n en simgesel karelerinden biridir. K\u00fcreselle\u015fmenin d\u00fcnyan\u0131n her yerini bir sarma\u015f\u0131k gibi nas\u0131l sar\u0131p sarmalad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. K\u00fcreselle\u015fme, o g\u00fcnlerden bug\u00fcne ticareti ve uluslararas\u0131 sermaye ak\u0131mlar\u0131n\u0131 h\u0131zla artt\u0131rd\u0131. Ekonomik refah artt\u0131; ancak bir taraftan da adaletsizlik, e\u015fitsizlik ve ho\u015fnutsuzluk da ba\u015f g\u00f6sterdi. Neoliberal politikalar\u0131n \u015fekillendirdi\u011fi k\u00fcreselle\u015fme dalgas\u0131 <\/span><span class=\"large\">iyi y\u00f6netilemedi. Defolar, 2000\u2019lerle birlikte tek tek ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> 2008\u2019deki k\u00fcresel kriz, finans piyasalar\u0131n\u0131n ne denli ba\u015f\u0131 bo\u015f b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu finansal d\u00fczensizli\u011fin ne kadar b\u00fcy\u00fck bir ekonomik y\u0131k\u0131m do\u011furabilece\u011fini g\u00f6sterdi. \u0130ngilizlerin AB\u2019den ayr\u0131lma karar\u0131 almas\u0131, Donald Trump\u2019\u0131n ABD Ba\u015fkan\u0131 olmas\u0131 ve Avrupa\u2019da pop\u00fclist partilerin oy oranlar\u0131n\u0131 katlayarak art\u0131rmalar\u0131 gibi vakalar, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde bile k\u00fcreselle\u015fmenin nimetlerinden faydalananlar ile faydalanamayanlar aras\u0131nda olu\u015fan yar\u0131\u011f\u0131n ne denli sars\u0131c\u0131 siyasi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n olabilece\u011fine dair uyar\u0131 sinyalleri verdi. Trump\u2019\u0131n fitilini ate\u015fledi\u011fi ticaret sava\u015flar\u0131, uluslararas\u0131 ekonomik kurallar\u0131n ve normlar\u0131n ne kadar zay\u0131f, adaletsiz ve \u00e7arp\u0131k oldu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131. Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ise tedarik zincirleri yoluyla k\u00fcresel \u00fcretimin belli bir b\u00f6lgede yo\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131n ara mal\u0131 tedarikini bir anda nas\u0131l kitleyebilece\u011fini ve \u00fclkeler aras\u0131nda var oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen i\u015fbirli\u011fi ve dayan\u0131\u015fman\u0131n pamuk ipli\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu haf\u0131zalara kaz\u0131d\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>KAYGAN VE KIRILGAN ZEM\u0130N<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgal giri\u015fimi, son 15 y\u0131lda k\u00fcreselle\u015fmeyi zay\u0131flatan hadiselere bir yenisini daha ekledi. Rusya, II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 Avrupa\u2019da in\u015fa edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bar\u0131\u015f ortam\u0131n\u0131 (Balkanlar\u2019daki i\u00e7 sava\u015f\u0131 ve Bosna\u2019da ya\u015fanan soyk\u0131r\u0131m\u0131 ayr\u0131ca not etmek ve konu\u015fmak laz\u0131m) yerle bir etti. Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler bu \u015fok edici geli\u015fmeye giderek artan yapt\u0131r\u0131mlarla kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. Rusya, k\u00fcresel bankac\u0131l\u0131k sisteminin atardamar\u0131 diye tabir edebilece\u011fimiz SWIFT sisteminden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Rusya\u2019n\u0131n y\u0131llard\u0131r biriktirdi\u011fi d\u00f6viz rezervlerine eri\u015fimi bir anda koptu. Bir\u00e7ok geli\u015fmi\u015f \u00fclke, kendi \u015firketlerinin kritik ara mallar\u0131n\u0131 Rusya\u2019ya satmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Rusya\u2019ya milyarlarca dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m yapan \u00e7okuluslu \u015firketler, bir \u00e7\u0131rp\u0131da \u00fclkedeki operasyonlar\u0131na son verdiler. Rusya, kelimenin tam anlam\u0131yla ekonomik abluka alt\u0131na al\u0131nd\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> B\u00fct\u00fcn bu ya\u015fananlar geli\u015fmekte olan \u00fclkelere (\u00f6zellikle de jeopolitik olarak stratejik konumda olanlara); \u00e7okuluslu \u015firketlere, k\u00fcresel sermayeye ve d\u00f6viz rezervlerine \u00e7ok da fazla bel ba\u011flanamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve zeminin olduk\u00e7a kaygan ve k\u0131r\u0131lgan olabilece\u011fini g\u00f6sterdi. Bunlar bir taraftan da k\u00fcresel finans kurumlar\u0131na ve \u00e7okuluslu \u015firketlere yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131n\u0131 verirken, daha dikkatli olmalar\u0131 gerekti\u011fine dair bir uyar\u0131 oldu. Bu sava\u015f\u0131n k\u00fcresel ekonomik sistem \u00fczerinde daha derin etkiler b\u0131rakmas\u0131 olas\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>YIKILMASI \u0130NSANLI\u011eIN LEH\u0130NE M\u0130?<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Bildi\u011fimiz ve deneyimledi\u011fimiz k\u00fcreselle\u015fme art\u0131k \u00e7at\u0131rd\u0131yor. Y\u0131k\u0131lmas\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n lehine mi? Hay\u0131r, de\u011fil. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, salg\u0131n hastal\u0131klar, enflasyon, yoksulluk gibi bir\u00e7ok k\u00fcresel soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak ve refah art\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131lmak i\u00e7in k\u00fcreselle\u015fmeye ihtiyac\u0131m\u0131z var. Ancak, \u015fu anda var olan versiyonuna de\u011fil. K\u00fcreselle\u015fme o y\u00fczden tuzla buz olmamal\u0131; ancak b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcncellemeden ge\u00e7meli. K\u00fcreselle\u015fmenin a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 t\u00f6rp\u00fclenmeli, k\u00fcresel sistemin y\u00f6neti\u015fimi bir elin parma\u011f\u0131 kadar say\u0131daki \u00fclkeden al\u0131n\u0131p daha kapsay\u0131c\u0131 hale getirilmeli, uluslararas\u0131 kurallar ve normlar g\u00f6zden ge\u00e7irilmeli ve e\u015fitsizlikleri azaltmak i\u00e7in d\u00fcnya kaynaklar\u0131n\u0131 daha adil da\u011f\u0131t\u0131labilecek ekonomik mekanizmalar geli\u015ftirilmeli.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"kuresellesmeye-guncelleme-gelmeli","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"K\u00fcreselle\u015fmeye g\u00fcncelleme gelmeli","meta_description":"DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1098,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":9,"name":"NURULLAH","surname":"G\u00dcR","email":"nurullah.gur@marmara.edu.tr","slug":"prof-dr-nurullah-gur","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600zm0eg4EVw1c01iN.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":32267,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":32168,"locale":"tr","category_id":73,"title":"K\u00fcreselle\u015fmeye g\u00fcncelleme gelmeli","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Moskova\u2019da a\u00e7\u0131lan Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin ilk McDonald\u2019s\u2019\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde olu\u015fan izdiham\u0131 \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftiren foto\u011fraf, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n en simgesel karelerinden biridir. K\u00fcreselle\u015fmenin d\u00fcnyan\u0131n her yerini bir sarma\u015f\u0131k gibi nas\u0131l sar\u0131p sarmalad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. K\u00fcreselle\u015fme, o g\u00fcnlerden bug\u00fcne ticareti ve uluslararas\u0131 sermaye ak\u0131mlar\u0131n\u0131 h\u0131zla artt\u0131rd\u0131. Ekonomik refah artt\u0131; ancak bir taraftan da adaletsizlik, e\u015fitsizlik ve ho\u015fnutsuzluk da ba\u015f g\u00f6sterdi. Neoliberal politikalar\u0131n \u015fekillendirdi\u011fi k\u00fcreselle\u015fme dalgas\u0131 <\/span><span class=\"large\">iyi y\u00f6netilemedi. Defolar, 2000\u2019lerle birlikte tek tek ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> 2008\u2019deki k\u00fcresel kriz, finans piyasalar\u0131n\u0131n ne denli ba\u015f\u0131 bo\u015f b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu finansal d\u00fczensizli\u011fin ne kadar b\u00fcy\u00fck bir ekonomik y\u0131k\u0131m do\u011furabilece\u011fini g\u00f6sterdi. \u0130ngilizlerin AB\u2019den ayr\u0131lma karar\u0131 almas\u0131, Donald Trump\u2019\u0131n ABD Ba\u015fkan\u0131 olmas\u0131 ve Avrupa\u2019da pop\u00fclist partilerin oy oranlar\u0131n\u0131 katlayarak art\u0131rmalar\u0131 gibi vakalar, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde bile k\u00fcreselle\u015fmenin nimetlerinden faydalananlar ile faydalanamayanlar aras\u0131nda olu\u015fan yar\u0131\u011f\u0131n ne denli sars\u0131c\u0131 siyasi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n olabilece\u011fine dair uyar\u0131 sinyalleri verdi. Trump\u2019\u0131n fitilini ate\u015fledi\u011fi ticaret sava\u015flar\u0131, uluslararas\u0131 ekonomik kurallar\u0131n ve normlar\u0131n ne kadar zay\u0131f, adaletsiz ve \u00e7arp\u0131k oldu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131. Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ise tedarik zincirleri yoluyla k\u00fcresel \u00fcretimin belli bir b\u00f6lgede yo\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131n ara mal\u0131 tedarikini bir anda nas\u0131l kitleyebilece\u011fini ve \u00fclkeler aras\u0131nda var oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen i\u015fbirli\u011fi ve dayan\u0131\u015fman\u0131n pamuk ipli\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu haf\u0131zalara kaz\u0131d\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>KAYGAN VE KIRILGAN ZEM\u0130N<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgal giri\u015fimi, son 15 y\u0131lda k\u00fcreselle\u015fmeyi zay\u0131flatan hadiselere bir yenisini daha ekledi. Rusya, II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 Avrupa\u2019da in\u015fa edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bar\u0131\u015f ortam\u0131n\u0131 (Balkanlar\u2019daki i\u00e7 sava\u015f\u0131 ve Bosna\u2019da ya\u015fanan soyk\u0131r\u0131m\u0131 ayr\u0131ca not etmek ve konu\u015fmak laz\u0131m) yerle bir etti. Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler bu \u015fok edici geli\u015fmeye giderek artan yapt\u0131r\u0131mlarla kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. Rusya, k\u00fcresel bankac\u0131l\u0131k sisteminin atardamar\u0131 diye tabir edebilece\u011fimiz SWIFT sisteminden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Rusya\u2019n\u0131n y\u0131llard\u0131r biriktirdi\u011fi d\u00f6viz rezervlerine eri\u015fimi bir anda koptu. Bir\u00e7ok geli\u015fmi\u015f \u00fclke, kendi \u015firketlerinin kritik ara mallar\u0131n\u0131 Rusya\u2019ya satmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Rusya\u2019ya milyarlarca dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m yapan \u00e7okuluslu \u015firketler, bir \u00e7\u0131rp\u0131da \u00fclkedeki operasyonlar\u0131na son verdiler. Rusya, kelimenin tam anlam\u0131yla ekonomik abluka alt\u0131na al\u0131nd\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> B\u00fct\u00fcn bu ya\u015fananlar geli\u015fmekte olan \u00fclkelere (\u00f6zellikle de jeopolitik olarak stratejik konumda olanlara); \u00e7okuluslu \u015firketlere, k\u00fcresel sermayeye ve d\u00f6viz rezervlerine \u00e7ok da fazla bel ba\u011flanamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve zeminin olduk\u00e7a kaygan ve k\u0131r\u0131lgan olabilece\u011fini g\u00f6sterdi. Bunlar bir taraftan da k\u00fcresel finans kurumlar\u0131na ve \u00e7okuluslu \u015firketlere yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131n\u0131 verirken, daha dikkatli olmalar\u0131 gerekti\u011fine dair bir uyar\u0131 oldu. Bu sava\u015f\u0131n k\u00fcresel ekonomik sistem \u00fczerinde daha derin etkiler b\u0131rakmas\u0131 olas\u0131. <\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>YIKILMASI \u0130NSANLI\u011eIN LEH\u0130NE M\u0130?<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Bildi\u011fimiz ve deneyimledi\u011fimiz k\u00fcreselle\u015fme art\u0131k \u00e7at\u0131rd\u0131yor. Y\u0131k\u0131lmas\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n lehine mi? Hay\u0131r, de\u011fil. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, salg\u0131n hastal\u0131klar, enflasyon, yoksulluk gibi bir\u00e7ok k\u00fcresel soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak ve refah art\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131lmak i\u00e7in k\u00fcreselle\u015fmeye ihtiyac\u0131m\u0131z var. Ancak, \u015fu anda var olan versiyonuna de\u011fil. K\u00fcreselle\u015fme o y\u00fczden tuzla buz olmamal\u0131; ancak b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcncellemeden ge\u00e7meli. K\u00fcreselle\u015fmenin a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 t\u00f6rp\u00fclenmeli, k\u00fcresel sistemin y\u00f6neti\u015fimi bir elin parma\u011f\u0131 kadar say\u0131daki \u00fclkeden al\u0131n\u0131p daha kapsay\u0131c\u0131 hale getirilmeli, uluslararas\u0131 kurallar ve normlar g\u00f6zden ge\u00e7irilmeli ve e\u015fitsizlikleri azaltmak i\u00e7in d\u00fcnya kaynaklar\u0131n\u0131 daha adil da\u011f\u0131t\u0131labilecek ekonomik mekanizmalar geli\u015ftirilmeli.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"kuresellesmeye-guncelleme-gelmeli","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"K\u00fcreselle\u015fmeye g\u00fcncelleme gelmeli","meta_description":"DO\u00c7. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1098,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}