{"status":true,"post":{"id":69742,"user_id":9,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":0,"static_post":0,"published_at":"2025-06-27 09:10:00","created_at":"2025-06-27T06:10:00.000000Z","updated_at":"2025-06-27T06:10:00.000000Z","edited_at":"2025-06-27 09:10:00","source_id":null,"post_id":69742,"is_featured":0,"title":"K\u00fcresel ekonomi jeopolitik risklerin cenderesinde","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":"K\u00fcresel ekonomi jeopolitik risklerin cenderesinde","sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"

\u0130srail'in \u0130ran'a kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lara ABD'nin do\u011frudan askeri destek sa\u011flamas\u0131yla Ortado\u011fu'daki jeopolitik gerginlikler farkl\u0131 bir boyuta ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ya\u015fanan geli\u015fmelere ili\u015fkin iki farkl\u0131 senaryo konu\u015fuluyordu. Birinci senaryoda ABD, \u0130ran'a sald\u0131r\u0131 yapmadan \u00f6nce 'arka kap\u0131 diplomasisi' ile Tahran y\u00f6netimine durumu bildirdi\u011fi ve onlar\u0131n da n\u00fckleer tesislere y\u00f6nelik gerekli \u00f6nlemleri ald\u0131\u011f\u0131 bir kurgu var. Bu senaryoda, Trump y\u00f6netimi bir taraftan da \u0130srail\u2019in \u0130ran'a kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn gelmi\u015f gibi bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131yordu.<\/strong><\/p>


<\/p>

\u0130kinci senaryo ise \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n t\u0131rmanmas\u0131 \u00fczerine kuruluydu. Taraflar 'ok yaydan \u00e7\u0131kt\u0131 bir kere' anlay\u0131\u015f\u0131yla gerilimi daha da yukar\u0131 \u00e7ekecek askeri hamleler yapabilir. Bu durum Ortado\u011fu'yu, t\u0131pk\u0131 Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 gibi uzun zamana yay\u0131lacak ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez sonu\u00e7lara gebe bir \u00e7at\u0131\u015fmaya savurabilir.<\/p>


<\/p>

Bu senaryolar konu\u015fulurken ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump, sal\u0131 g\u00fcn\u00fc \u0130srail ile \u0130ran aras\u0131nda ate\u015fkesin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu. Bu sat\u0131rlar\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 saatlerde baz\u0131 \u00e7eli\u015fkili a\u00e7\u0131klamalar ve eylemler gelse de ate\u015fkes ihtimalinin y\u00fckseldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Eldeki veriler, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n bir noktas\u0131ndan itibaren arka kap\u0131 diplomasisinin devreye girerek olay\u0131n dan\u0131\u015f\u0131kl\u0131 d\u00f6v\u00fc\u015fe evrildi\u011fini ima ediyor. Yani birinci senaryoya i\u015faret ediyor. Sonu\u00e7 olarak, her \u00fc\u00e7 taraf da kendi kamuoyuna sunabilece\u011fi arg\u00fcmanlar\u0131 elde etmi\u015f durumda:\u00a0<\/p>


<\/p>

* \u0130srail: \u0130ran'\u0131n n\u00fckleer silah geli\u015ftirme kapasitesi geriledi.<\/p>


<\/p>

* \u0130ran: Demir Kubbe delindi, ABD \u00fcss\u00fc bombaland\u0131 ve n\u00fckleer tesisler i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nden \u00f6nlemler al\u0131nd\u0131.<\/p>


<\/p>

* ABD: Olaya Amerikan g\u00fc\u00e7leri dahil oldu ve ate\u015fkes sa\u011fland\u0131.\u00a0<\/p>


<\/p>

EKONOM\u0130YE OLASI YANSIMALAR<\/strong><\/p>

Konunun biraz da ekonomik yans\u0131malar\u0131na bakal\u0131m. E\u011fer ate\u015fkes ger\u00e7ekten devreye girer ve \u00e7at\u0131\u015fmalar bir \u015fekilde yeniden alevlenmezse, petrol fiyatlar\u0131nda ya\u015fanan art\u0131\u015f\u0131n enflasyon \u00fczerindeki etkisi ge\u00e7ici olur. Petrol fiyatlar\u0131 zamanla 60 dolara do\u011fru gerileyebilir. Bu senaryo, halihaz\u0131rda y\u00fcksek bir enflasyonla m\u00fccadele eden T\u00fcrkiye i\u00e7in olduk\u00e7a rahatlat\u0131c\u0131 olur. Temmuz ay\u0131nda Merkez Bankas\u0131'n\u0131n politika faizini d\u00fc\u015f\u00fcrmesi i\u00e7in alan a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>


<\/p>

Birinci senaryonun ger\u00e7ekle\u015fme ihtimalini, k\u00f6t\u00fcn\u00fcn iyisi olarak tan\u0131mlayabiliriz. Zira bu gerilimin ekonomik etkileri ge\u00e7ici olsa da mevcut k\u00fcresel sistemin bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131 sa\u011flamada d\u00fcnyan\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131man\u0131n \u00e7ok uza\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc daha tehlikeli bir vakayla bir kez daha g\u00f6rm\u00fc\u015f olduk.<\/p>


<\/p>

Son 35 y\u0131lda jeopolitik belirsizliklerin bu denli artt\u0131\u011f\u0131 4-5 olay sayabiliriz. Gerilimin yeniden artmas\u0131 ise b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6lgesel \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n (ikinci senaryo) yan\u0131 s\u0131ra d\u00fcnya genelinde iktisadi a\u00e7\u0131dan stagflasyon riskini de beraberinde getirebilir. Bu da k\u00fcresel b\u00fcy\u00fcmenin yava\u015flamas\u0131, uluslararas\u0131 ticaretteki\u00a0korumac\u0131 politikalar\u0131n artmas\u0131 ve enflasyonun yeniden y\u00f6n\u00fcn\u00fc yukar\u0131 \u00e7evirmesi anlam\u0131na gelir. Bu senaryonun do\u011furabilece\u011fi b\u00fcy\u00fck ekonomik maliyetler, ilerleyen d\u00f6nemde daha b\u00fcy\u00fck jeopolitik gerginliklere zemin haz\u0131rlayabilir.\u00a0<\/span><\/p>


<\/p>

S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, \u015fu an bir sulh sa\u011flanm\u0131\u015f gibi dursa da jeopolitik belirsizlikler h\u00e2len y\u00fcksek. Bu nedenle i\u00e7eride kendi finansal risklerimizi ve ekonomik k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 en aza indirecek k\u0131sa ve uzun vadeli politikalara her zamankinden daha fazla \u00f6nem vererek yola devam etmeliyiz.\u00a0<\/p>


<\/p>","slug":"kuresel-ekonomi-jeopolitik-risklerin-cenderesinde","tags":null,"meta_title":"K\u00fcresel ekonomi jeopolitik risklerin cenderesinde","meta_description":"\u0130srail'in \u0130ran'a kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lara ABD'nin do\u011frudan askeri destek sa\u011flamas\u0131yla Ortado\u011fu'daki jeopolitik gerginlikler farkl\u0131 bir boyuta ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ya\u015fanan geli\u015fmelere ili\u015fkin iki farkl\u0131 senaryo konu\u015fuluyordu. Birinci senaryoda ABD, \u0130ran'a sald\u0131r\u0131 yapmadan \u00f6nce 'arka kap\u0131 diplomasisi' ile Tahran y\u00f6netimine durumu bildirdi\u011fi ve onlar\u0131n da n\u00fckleer tesislere y\u00f6nelik gerekli \u00f6nlemleri ald\u0131\u011f\u0131 bir kurgu var. Bu senaryoda, Trump y\u00f6netimi bir taraftan da \u0130srail\u2019in \u0130ran'a kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn gelmi\u015f gibi bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131yordu.","meta_keywords":null,"news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1750971600aWs0xnxahRQXtMW.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":0,"cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/haber\/1200x675\/kuresel-ekonomi-jeopolitik-risklerin-cenderesinde_1200x675_Uxhz4joiwN.webp","user":{"id":9,"name":"NURULLAH","surname":"G\u00dcR","email":"nurullah.gur@marmara.edu.tr","slug":"prof-dr-nurullah-gur","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600zm0eg4EVw1c01iN.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":69874,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":69742,"locale":"tr","category_id":73,"title":"K\u00fcresel ekonomi jeopolitik risklerin cenderesinde","home_title":"K\u00fcresel ekonomi jeopolitik risklerin cenderesinde","sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"

\u0130srail'in \u0130ran'a kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lara ABD'nin do\u011frudan askeri destek sa\u011flamas\u0131yla Ortado\u011fu'daki jeopolitik gerginlikler farkl\u0131 bir boyuta ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ya\u015fanan geli\u015fmelere ili\u015fkin iki farkl\u0131 senaryo konu\u015fuluyordu. Birinci senaryoda ABD, \u0130ran'a sald\u0131r\u0131 yapmadan \u00f6nce 'arka kap\u0131 diplomasisi' ile Tahran y\u00f6netimine durumu bildirdi\u011fi ve onlar\u0131n da n\u00fckleer tesislere y\u00f6nelik gerekli \u00f6nlemleri ald\u0131\u011f\u0131 bir kurgu var. Bu senaryoda, Trump y\u00f6netimi bir taraftan da \u0130srail\u2019in \u0130ran'a kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn gelmi\u015f gibi bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131yordu.<\/strong><\/p>


<\/p>

\u0130kinci senaryo ise \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n t\u0131rmanmas\u0131 \u00fczerine kuruluydu. Taraflar 'ok yaydan \u00e7\u0131kt\u0131 bir kere' anlay\u0131\u015f\u0131yla gerilimi daha da yukar\u0131 \u00e7ekecek askeri hamleler yapabilir. Bu durum Ortado\u011fu'yu, t\u0131pk\u0131 Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 gibi uzun zamana yay\u0131lacak ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez sonu\u00e7lara gebe bir \u00e7at\u0131\u015fmaya savurabilir.<\/p>


<\/p>

Bu senaryolar konu\u015fulurken ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump, sal\u0131 g\u00fcn\u00fc \u0130srail ile \u0130ran aras\u0131nda ate\u015fkesin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu. Bu sat\u0131rlar\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 saatlerde baz\u0131 \u00e7eli\u015fkili a\u00e7\u0131klamalar ve eylemler gelse de ate\u015fkes ihtimalinin y\u00fckseldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Eldeki veriler, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n bir noktas\u0131ndan itibaren arka kap\u0131 diplomasisinin devreye girerek olay\u0131n dan\u0131\u015f\u0131kl\u0131 d\u00f6v\u00fc\u015fe evrildi\u011fini ima ediyor. Yani birinci senaryoya i\u015faret ediyor. Sonu\u00e7 olarak, her \u00fc\u00e7 taraf da kendi kamuoyuna sunabilece\u011fi arg\u00fcmanlar\u0131 elde etmi\u015f durumda:\u00a0<\/p>


<\/p>

* \u0130srail: \u0130ran'\u0131n n\u00fckleer silah geli\u015ftirme kapasitesi geriledi.<\/p>


<\/p>

* \u0130ran: Demir Kubbe delindi, ABD \u00fcss\u00fc bombaland\u0131 ve n\u00fckleer tesisler i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nden \u00f6nlemler al\u0131nd\u0131.<\/p>


<\/p>

* ABD: Olaya Amerikan g\u00fc\u00e7leri dahil oldu ve ate\u015fkes sa\u011fland\u0131.\u00a0<\/p>


<\/p>

EKONOM\u0130YE OLASI YANSIMALAR<\/strong><\/p>

Konunun biraz da ekonomik yans\u0131malar\u0131na bakal\u0131m. E\u011fer ate\u015fkes ger\u00e7ekten devreye girer ve \u00e7at\u0131\u015fmalar bir \u015fekilde yeniden alevlenmezse, petrol fiyatlar\u0131nda ya\u015fanan art\u0131\u015f\u0131n enflasyon \u00fczerindeki etkisi ge\u00e7ici olur. Petrol fiyatlar\u0131 zamanla 60 dolara do\u011fru gerileyebilir. Bu senaryo, halihaz\u0131rda y\u00fcksek bir enflasyonla m\u00fccadele eden T\u00fcrkiye i\u00e7in olduk\u00e7a rahatlat\u0131c\u0131 olur. Temmuz ay\u0131nda Merkez Bankas\u0131'n\u0131n politika faizini d\u00fc\u015f\u00fcrmesi i\u00e7in alan a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>


<\/p>

Birinci senaryonun ger\u00e7ekle\u015fme ihtimalini, k\u00f6t\u00fcn\u00fcn iyisi olarak tan\u0131mlayabiliriz. Zira bu gerilimin ekonomik etkileri ge\u00e7ici olsa da mevcut k\u00fcresel sistemin bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131 sa\u011flamada d\u00fcnyan\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131man\u0131n \u00e7ok uza\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc daha tehlikeli bir vakayla bir kez daha g\u00f6rm\u00fc\u015f olduk.<\/p>


<\/p>

Son 35 y\u0131lda jeopolitik belirsizliklerin bu denli artt\u0131\u011f\u0131 4-5 olay sayabiliriz. Gerilimin yeniden artmas\u0131 ise b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6lgesel \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n (ikinci senaryo) yan\u0131 s\u0131ra d\u00fcnya genelinde iktisadi a\u00e7\u0131dan stagflasyon riskini de beraberinde getirebilir. Bu da k\u00fcresel b\u00fcy\u00fcmenin yava\u015flamas\u0131, uluslararas\u0131 ticaretteki\u00a0korumac\u0131 politikalar\u0131n artmas\u0131 ve enflasyonun yeniden y\u00f6n\u00fcn\u00fc yukar\u0131 \u00e7evirmesi anlam\u0131na gelir. Bu senaryonun do\u011furabilece\u011fi b\u00fcy\u00fck ekonomik maliyetler, ilerleyen d\u00f6nemde daha b\u00fcy\u00fck jeopolitik gerginliklere zemin haz\u0131rlayabilir.\u00a0<\/span><\/p>


<\/p>

S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, \u015fu an bir sulh sa\u011flanm\u0131\u015f gibi dursa da jeopolitik belirsizlikler h\u00e2len y\u00fcksek. Bu nedenle i\u00e7eride kendi finansal risklerimizi ve ekonomik k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 en aza indirecek k\u0131sa ve uzun vadeli politikalara her zamankinden daha fazla \u00f6nem vererek yola devam etmeliyiz.\u00a0<\/p>


<\/p>","slug":"kuresel-ekonomi-jeopolitik-risklerin-cenderesinde","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1750971600aWs0xnxahRQXtMW.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1750971600aWs0xnxahRQXtMW.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":"\/front\/uploads\/haber\/638x552\/kuresel-ekonomi-jeopolitik-risklerin-cenderesinde_638x552_vdIrtgUf2U.webp","cropped_310x208":"\/front\/uploads\/haber\/310x208\/kuresel-ekonomi-jeopolitik-risklerin-cenderesinde_310x208_pdSvjZkuDf.webp","cropped_416x247":"\/front\/uploads\/haber\/416x247\/kuresel-ekonomi-jeopolitik-risklerin-cenderesinde_416x247_6sPJSlDcLA.webp","cropped_197x247":"\/front\/uploads\/haber\/197x247\/kuresel-ekonomi-jeopolitik-risklerin-cenderesinde_197x247_TzKLP4rUHN.webp","cropped_416x600":"\/front\/uploads\/haber\/416x600\/kuresel-ekonomi-jeopolitik-risklerin-cenderesinde_416x600_OMB98hcddl.webp","cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/haber\/1200x675\/kuresel-ekonomi-jeopolitik-risklerin-cenderesinde_1200x675_Uxhz4joiwN.webp","tags":null,"meta_title":"K\u00fcresel ekonomi jeopolitik risklerin cenderesinde","meta_description":"\u0130srail'in \u0130ran'a kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lara ABD'nin do\u011frudan askeri destek sa\u011flamas\u0131yla Ortado\u011fu'daki jeopolitik gerginlikler farkl\u0131 bir boyuta ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ya\u015fanan geli\u015fmelere ili\u015fkin iki farkl\u0131 senaryo konu\u015fuluyordu. Birinci senaryoda ABD, \u0130ran'a sald\u0131r\u0131 yapmadan \u00f6nce 'arka kap\u0131 diplomasisi' ile Tahran y\u00f6netimine durumu bildirdi\u011fi ve onlar\u0131n da n\u00fckleer tesislere y\u00f6nelik gerekli \u00f6nlemleri ald\u0131\u011f\u0131 bir kurgu var. Bu senaryoda, Trump y\u00f6netimi bir taraftan da \u0130srail\u2019in \u0130ran'a kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn gelmi\u015f gibi bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131yordu.","meta_keywords":null,"view_count":0,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":"\/front\/uploads\/haber\/358x214\/kuresel-ekonomi-jeopolitik-risklerin-cenderesinde_358x214_pJJ4XzsR5Q.webp","cropped_842x474":"\/front\/uploads\/haber\/842x474\/kuresel-ekonomi-jeopolitik-risklerin-cenderesinde_842x474_A4ARNgztsf.webp"}]}}