{"status":true,"post":{"id":20006,"user_id":5,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 13:42:16","created_at":"2019-03-10T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T10:42:16.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":20006,"is_featured":0,"title":"Kolay bilmekten ba\u015f\u0131m\u0131za gelen tehlikeler","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p><span class=\"large\">Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011fda bilgiye kolay ula\u015fman\u0131n zorluklar\u0131n\u0131 da ya\u015f\u0131yoruz desek yanl\u0131\u015f say\u0131lmaz. Bilgiye kolay ula\u015fman\u0131n elbette ki bir\u00e7ok yarar\u0131 var da zorluklar\u0131n\u0131n nas\u0131l oldu\u011fu izahat gerektirir elbet. D\u00fcnyay\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u00f6ye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir b\u00fct\u00fcn olarak her t\u00fcrl\u00fc teknoloji sayesinde her \u015feyi an\u0131nda bilir hale geldik. Buraya kadar \u00e7ok g\u00fczel, fakat bundan sonras\u0131nda ciddi problemler var. D\u00fcnyan\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fclmesi ile birlikte her alanda ve meslekte uzmanla\u015fma da ald\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 gidiyor. Yani, bilgimiz olan alan geli\u015ftik\u00e7e uzmanl\u0131k inan\u0131lmaz ayr\u0131nt\u0131ya gidiyor. Bunun da bir sonu yok. Fakat gelece\u011fe y\u00f6nelik bir\u00e7ok problem do\u011furaca\u011f\u0131 kesin. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u015eimdilik as\u0131l problem uzmanl\u0131kta de\u011fil uzman olanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fan\u0131yor. Zira en az\u0131ndan uzmanl\u0131k dedi\u011fimiz kazan\u0131m; bir e\u011fitimle ba\u015flayan, pratik tecr\u00fcbe ile geli\u015fen bir s\u00fcreci ifade eder. Yani bilginin ve buna ili\u015fkin tecr\u00fcbenin; e\u011fitilerek, ya\u015fan\u0131larak ve hazmedilerek edinildi\u011fi bir kazan\u0131m oldu\u011fundan negatif taraflar\u0131 fazla olmaz. As\u0131l tehlike; uzman olmayanlar\u0131n piyasada ve daha \u00e7ok dijital ortamda dola\u015fan bilgiler ile tabiri caizse amel etmeleridir. Misal vermek gerekirse; hasta oldunuz, arama motorlar\u0131ndan hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131z ile ilgili bilgi ald\u0131n\u0131z ve bununla amel ettiniz. Var m\u0131 bu t\u00fcrden \u00f6rnekler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde? Evet var. Hem de ismi ile me\u015fhur olmu\u015f bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Latincesi; Cyberchondria, T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirirsek; siberkondri. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bunun bir hastal\u0131k oldu\u011fu bile s\u00f6yleniyor. Hakk\u0131nda ve ne oldu\u011funa y\u00f6nelik dedikodulara k\u0131saca bir g\u00f6z atal\u0131m:<\/span><\/p>  <ul>   <li><span class=\"large\">Hastal\u0131k hastas\u0131 olma durumunun sanal ortama ta\u015f\u0131nmas\u0131 denebilir.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda internetten tarama yap\u0131p yanl\u0131\u015f te\u015fhislerde bulunma ve gereksiz endi\u015fe yaratma eylemi olarak ifade edilebilir.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Doktor fobisi olan insanlarda daha \u015fiddetli g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ki\u015fi, v\u00fccudunda hissetti\u011fi b\u00fct\u00fcn \u015fikayetleri arama motorunda da arat\u0131r, genellikle hepsinin bile\u015fimiyle ciddi bir hastal\u0131\u011fa ula\u015f\u0131l\u0131r.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 nedenlerini internetten ara\u015ft\u0131r\u0131p, ihtimaller aras\u0131ndan en d\u00fc\u015f\u00fck ve en \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olan t\u00fcm\u00f6r vakas\u0131n\u0131 se\u00e7ip ki\u015finin kendini evhama s\u00fcr\u00fcklemesi hali denebilir.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Bir\u00e7ok insan internet \u00fczerinden edindi\u011fi bilgiler dahilinde hastal\u0131k sahibi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek a\u011f\u0131r depresyonlara girmektedir. \u00c7a\u011f\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlanan internet \u00fczerinde hastal\u0131k arama, di\u011fer ad\u0131yla \u201csiberkondri\u201d 100 ki\u015fi i\u00e7inde en az be\u015f ki\u015fide g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Depresyona girme riskleri olduk\u00e7a y\u00fcksek olan bu hastal\u0131k, herkesin korkulu r\u00fcyas\u0131 haline gelebilir. Uzmanlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sonucu d\u00fcnya n\u00fcfusunun \u00fc\u00e7te biri olmak \u00fczere bir\u00e7ok ki\u015finin internet \u00fczerinden hastal\u0131k arayarak kendine a\u011f\u0131r te\u015fhisler koydu\u011funu ve bunun yan\u0131 s\u0131ra depresyona girdiklerini y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015fler bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Neredeyse hemen hemen bir\u00e7o\u011fu internet \u00fczerinden hastal\u0131k ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yaparak ge\u00e7irdiklerini ve ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131na-beyin t\u00fcm\u00f6r\u00fc, ufak kalp \u00e7arp\u0131nt\u0131s\u0131-kalp hastal\u0131\u011f\u0131, ate\u015fin \u00e7\u0131kmas\u0131-bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek pani\u011fe kap\u0131l\u0131yorlar. <\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Siberkondri, bedensel duyumlar\u0131n farkl\u0131 yorumlanmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan korku ve endi\u015fe olarak tan\u0131mlanan hipokondri kavram\u0131n\u0131n \u00e7evrimi\u00e7i ortamlara yans\u0131m\u0131\u015f hali olarak g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Bireyler \u00e7evrimi\u00e7i ortamlarda sa\u011fl\u0131k bilgilerine kolayca eri\u015febilir hale gelmektedirler. Ancak belirtileri yanl\u0131\u015f yorumlayarak veya yanl\u0131\u015f bilgilere eri\u015ferek sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da olumsuz etkileyebilmektedir. <\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Siberkondri \u015eiddeti \u00d6l\u00e7e\u011fi\u2019 ad\u0131 alt\u0131nda bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarda bir teknik olarak kullan\u0131lan bir \u00f6l\u00e7ek bile geli\u015ftirilmi\u015ftir. <\/span><\/li>  <\/ul>  <p><span class=\"large\">\u0130\u015fte, i\u015fin kolay\u0131na ka\u00e7ma \u00e7abam\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131m\u0131za a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yeni bir hastal\u0131k durumu. Bilginin hazmedilmeden, i\u00e7selle\u015ftirilmeden, kolayca elde edilmesi ve en k\u00f6t\u00fcs\u00fc ise bu bilgiyle amel edilme \u00e7abas\u0131. Bu yolun bir usul olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, malumat ile bilgi elde etmenin farkl\u0131 \u015feyler oldu\u011funu, y\u0131llar\u0131n birikimi olan uzmanl\u0131\u011fa sayg\u0131 g\u00f6stermemiz gerekti\u011fini anlamak \u00f6nemli bir erdem. Ayn\u0131 zamanda kendimizi yanl\u0131\u015ftan koruyan bir hususiyet.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"kolay-bilmekten-basimiza-gelen-tehlikeler","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Kolay bilmekten ba\u015f\u0131m\u0131za gelen tehlikeler","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Emre Bilgili","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":110,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":5,"name":"AHMET EMRE","surname":"B\u0130LG\u0130L\u0130","email":"mcetiner@menemencioglu.net","slug":"prof-dr-ahmet-emre-bilgili","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/173369160076ryfup3NGA3Op4.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T10:21:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":20105,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":20006,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Kolay bilmekten ba\u015f\u0131m\u0131za gelen tehlikeler","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p><span class=\"large\">Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011fda bilgiye kolay ula\u015fman\u0131n zorluklar\u0131n\u0131 da ya\u015f\u0131yoruz desek yanl\u0131\u015f say\u0131lmaz. Bilgiye kolay ula\u015fman\u0131n elbette ki bir\u00e7ok yarar\u0131 var da zorluklar\u0131n\u0131n nas\u0131l oldu\u011fu izahat gerektirir elbet. D\u00fcnyay\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u00f6ye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir b\u00fct\u00fcn olarak her t\u00fcrl\u00fc teknoloji sayesinde her \u015feyi an\u0131nda bilir hale geldik. Buraya kadar \u00e7ok g\u00fczel, fakat bundan sonras\u0131nda ciddi problemler var. D\u00fcnyan\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fclmesi ile birlikte her alanda ve meslekte uzmanla\u015fma da ald\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 gidiyor. Yani, bilgimiz olan alan geli\u015ftik\u00e7e uzmanl\u0131k inan\u0131lmaz ayr\u0131nt\u0131ya gidiyor. Bunun da bir sonu yok. Fakat gelece\u011fe y\u00f6nelik bir\u00e7ok problem do\u011furaca\u011f\u0131 kesin. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u015eimdilik as\u0131l problem uzmanl\u0131kta de\u011fil uzman olanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fan\u0131yor. Zira en az\u0131ndan uzmanl\u0131k dedi\u011fimiz kazan\u0131m; bir e\u011fitimle ba\u015flayan, pratik tecr\u00fcbe ile geli\u015fen bir s\u00fcreci ifade eder. Yani bilginin ve buna ili\u015fkin tecr\u00fcbenin; e\u011fitilerek, ya\u015fan\u0131larak ve hazmedilerek edinildi\u011fi bir kazan\u0131m oldu\u011fundan negatif taraflar\u0131 fazla olmaz. As\u0131l tehlike; uzman olmayanlar\u0131n piyasada ve daha \u00e7ok dijital ortamda dola\u015fan bilgiler ile tabiri caizse amel etmeleridir. Misal vermek gerekirse; hasta oldunuz, arama motorlar\u0131ndan hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131z ile ilgili bilgi ald\u0131n\u0131z ve bununla amel ettiniz. Var m\u0131 bu t\u00fcrden \u00f6rnekler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde? Evet var. Hem de ismi ile me\u015fhur olmu\u015f bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Latincesi; Cyberchondria, T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirirsek; siberkondri. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bunun bir hastal\u0131k oldu\u011fu bile s\u00f6yleniyor. Hakk\u0131nda ve ne oldu\u011funa y\u00f6nelik dedikodulara k\u0131saca bir g\u00f6z atal\u0131m:<\/span><\/p>  <ul>   <li><span class=\"large\">Hastal\u0131k hastas\u0131 olma durumunun sanal ortama ta\u015f\u0131nmas\u0131 denebilir.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda internetten tarama yap\u0131p yanl\u0131\u015f te\u015fhislerde bulunma ve gereksiz endi\u015fe yaratma eylemi olarak ifade edilebilir.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Doktor fobisi olan insanlarda daha \u015fiddetli g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ki\u015fi, v\u00fccudunda hissetti\u011fi b\u00fct\u00fcn \u015fikayetleri arama motorunda da arat\u0131r, genellikle hepsinin bile\u015fimiyle ciddi bir hastal\u0131\u011fa ula\u015f\u0131l\u0131r.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 nedenlerini internetten ara\u015ft\u0131r\u0131p, ihtimaller aras\u0131ndan en d\u00fc\u015f\u00fck ve en \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olan t\u00fcm\u00f6r vakas\u0131n\u0131 se\u00e7ip ki\u015finin kendini evhama s\u00fcr\u00fcklemesi hali denebilir.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Bir\u00e7ok insan internet \u00fczerinden edindi\u011fi bilgiler dahilinde hastal\u0131k sahibi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek a\u011f\u0131r depresyonlara girmektedir. \u00c7a\u011f\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlanan internet \u00fczerinde hastal\u0131k arama, di\u011fer ad\u0131yla \u201csiberkondri\u201d 100 ki\u015fi i\u00e7inde en az be\u015f ki\u015fide g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Depresyona girme riskleri olduk\u00e7a y\u00fcksek olan bu hastal\u0131k, herkesin korkulu r\u00fcyas\u0131 haline gelebilir. Uzmanlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sonucu d\u00fcnya n\u00fcfusunun \u00fc\u00e7te biri olmak \u00fczere bir\u00e7ok ki\u015finin internet \u00fczerinden hastal\u0131k arayarak kendine a\u011f\u0131r te\u015fhisler koydu\u011funu ve bunun yan\u0131 s\u0131ra depresyona girdiklerini y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015fler bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Neredeyse hemen hemen bir\u00e7o\u011fu internet \u00fczerinden hastal\u0131k ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yaparak ge\u00e7irdiklerini ve ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131na-beyin t\u00fcm\u00f6r\u00fc, ufak kalp \u00e7arp\u0131nt\u0131s\u0131-kalp hastal\u0131\u011f\u0131, ate\u015fin \u00e7\u0131kmas\u0131-bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek pani\u011fe kap\u0131l\u0131yorlar. <\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Siberkondri, bedensel duyumlar\u0131n farkl\u0131 yorumlanmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan korku ve endi\u015fe olarak tan\u0131mlanan hipokondri kavram\u0131n\u0131n \u00e7evrimi\u00e7i ortamlara yans\u0131m\u0131\u015f hali olarak g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Bireyler \u00e7evrimi\u00e7i ortamlarda sa\u011fl\u0131k bilgilerine kolayca eri\u015febilir hale gelmektedirler. Ancak belirtileri yanl\u0131\u015f yorumlayarak veya yanl\u0131\u015f bilgilere eri\u015ferek sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da olumsuz etkileyebilmektedir. <\/span><\/li>   <li><span class=\"large\">Siberkondri \u015eiddeti \u00d6l\u00e7e\u011fi\u2019 ad\u0131 alt\u0131nda bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarda bir teknik olarak kullan\u0131lan bir \u00f6l\u00e7ek bile geli\u015ftirilmi\u015ftir. <\/span><\/li>  <\/ul>  <p><span class=\"large\">\u0130\u015fte, i\u015fin kolay\u0131na ka\u00e7ma \u00e7abam\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131m\u0131za a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yeni bir hastal\u0131k durumu. Bilginin hazmedilmeden, i\u00e7selle\u015ftirilmeden, kolayca elde edilmesi ve en k\u00f6t\u00fcs\u00fc ise bu bilgiyle amel edilme \u00e7abas\u0131. Bu yolun bir usul olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, malumat ile bilgi elde etmenin farkl\u0131 \u015feyler oldu\u011funu, y\u0131llar\u0131n birikimi olan uzmanl\u0131\u011fa sayg\u0131 g\u00f6stermemiz gerekti\u011fini anlamak \u00f6nemli bir erdem. Ayn\u0131 zamanda kendimizi yanl\u0131\u015ftan koruyan bir hususiyet.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"kolay-bilmekten-basimiza-gelen-tehlikeler","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Kolay bilmekten ba\u015f\u0131m\u0131za gelen tehlikeler","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Emre Bilgili","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":110,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}