{"status":true,"post":{"id":79181,"user_id":9,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":0,"static_post":0,"published_at":"2025-11-28 09:15:00","created_at":"2025-11-28T06:15:00.000000Z","updated_at":"2025-11-28T06:15:00.000000Z","edited_at":"2025-11-28 09:15:00","source_id":null,"post_id":79181,"is_featured":0,"title":"Kamu maliyesinin 2025 performans\u0131","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":"Kamu maliyesinin 2025 performans\u0131","sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"<p id=\"isPasted\"><strong>Y\u0131l\u0131n sonu yakla\u015f\u0131yor. Performans de\u011ferlendirme d\u00f6nemindeyiz. Makroekonomik performans\u0131n en kritik \u00fc\u00e7 unsurundan biri kamu b\u00fct\u00e7esidir. Bu yaz\u0131da kamu maliyesinin performans\u0131na g\u00f6z ataca\u011f\u0131z. 2000-2001 krizinden sonra kamu maliyesi, uzun bir s\u00fcre makroekonomik istikrar\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6n\u00fc olmu\u015ftur. Cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n ve enflasyonun dalgal\u0131 seyir izledi\u011fi d\u00f6nemlerde bile d\u00fc\u015f\u00fck b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ve kamu bor\u00e7 oranlar\u0131 sayesinde kamu maliyesi istikrarl\u0131 bi\u00e7imde yoluna devam etmi\u015fti.\u00a0<\/strong><\/p><p><br><\/p><p>Son d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te kamu maliyesinde hissedilir bir bozulma ya\u015fand\u0131. Bu bozulma koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 nedeniyle artan sosyal destek ve te\u015fvik harcamalar\u0131 ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Ama as\u0131l b\u00fct\u00e7eyi sarsan unsurlar; deprem harcamalar\u0131 ve artan faiz harcamalar\u0131 oldu. Uzun y\u0131llar ortalama y\u00fczde 2 civar\u0131nda gelen b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131, 2023'te y\u00fczde 5'in \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131. Ge\u00e7en y\u0131l ise y\u00fczde 4.7 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. OVP, 2025'te b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n GSYH'ye oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 3.6'ya inece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Tahminler, b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 oran\u0131n\u0131n 2028 y\u0131l\u0131 itibariyle yeniden y\u00fczde 3 e\u015fi\u011finin alt\u0131na inece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde.\u00a0<\/p><p>***<\/p><p>Kamu maliyesindeki bozulma sadece T\u00fcrkiye'ye has bir durum de\u011fil. Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ve artan faizler bir\u00e7ok \u00fclkede kamu b\u00fct\u00e7esi rakamlar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcle\u015ftirdi. T\u00fcrkiye, merkezi kamu bor\u00e7 stokunun GSYH'ye oran\u0131 itibariyle G20 \u00fclkeleri aras\u0131nda en iyi performans sergileyen iki \u00fclkeden biri. Kamu maliyesinin genel durumu itibariyle d\u00fcnya ortalamas\u0131ndan \u00e7ok negatif ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yleyemeyiz.\u00a0<\/p><p><br><\/p><p>Fakat enflasyon ve faiz gibi g\u00f6stergelerde k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131m\u0131z devam etti\u011fi i\u00e7in kamu maliyesini toparlamam\u0131z gerekti\u011fi de bir ger\u00e7ek. Deprem harcamalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde kademeli olarak azalmas\u0131 b\u00fct\u00e7eyi rahatlatacak. Sadece 2024 y\u0131l\u0131nda deprem harcamalar\u0131na 1 trilyon 28 milyar TL harcand\u0131. 2025'te ise 584 milyar TL kaynak ayr\u0131ld\u0131. 2 trilyon TL'ye yakla\u015fan faiz giderleri b\u00fct\u00e7eyi yoran bir di\u011fer kalem. 2025'in ilk dokuz ay\u0131 itibariyle kamunun faiz d\u0131\u015f\u0131 harcamalar\u0131 y\u00fczde 38 oran\u0131nda art\u0131\u015f kaydederken, faiz harcamalar\u0131ndaki art\u0131\u015f oran\u0131 y\u00fczde 73 olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p><p>***<\/p><p>Enflasyon ve buna ba\u011fl\u0131 olarak faiz oranlar\u0131n\u0131n gerilemesi, b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 oran\u0131n\u0131n eski seviyelerine geri d\u00f6nmesi i\u00e7in kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. T\u00fcrkiye'nin faiz d\u0131\u015f\u0131 harcamalardan a\u015f\u0131r\u0131 kemer s\u0131kmaya ihtiyac\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyemeyiz. Tabii ki g\u00f6rev zararlar\u0131 ve vatanda\u015flar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde kamunun m\u00fcsrifli\u011fe ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kalemlerde daha dikkatli olunmas\u0131 gerekiyor. Fakat faiz d\u0131\u015f\u0131 harcamalar taraf\u0131nda T\u00fcrkiye'nin as\u0131l dikkat etmesi gereken husus, harcamalar\u0131n kompozisyonu ve etkinli\u011fi meseleleridir.<\/p><p><br><\/p><p>\u00d6rne\u011fin, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, tar\u0131m ve Ar-Ge gibi alanlar\u0131n kamu harcamalar\u0131ndan daha fazla pay almas\u0131 ekonomik kalk\u0131nmam\u0131z i\u00e7in elzem. Kamu personeli taraf\u0131nda ise toplam say\u0131lardan ziyade personel say\u0131lar\u0131n\u0131n kurumlar aras\u0131ndaki da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, personelin niteli\u011fi ve performans\u0131 \u00fczerinden analizler yapmal\u0131y\u0131z. Kamu personel rejimini bu fakt\u00f6rlere g\u00f6re g\u00fcncellemeliyiz.\u00a0<\/p><p><br><\/p><p>Son olarak vergi taraf\u0131na bakal\u0131m. Zay\u0131f noktalar\u0131m\u0131zdan biri olan vergi toplama kapasitesinde son d\u00f6nemde \u0131l\u0131ml\u0131 da olsa iyile\u015fme emareleri var. Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ile m\u00fccadele tedbirleri sonu\u00e7 vermeye ba\u015flad\u0131. Y\u0131l\u0131n ilk dokuz ay\u0131nda vergi gelirlerinin art\u0131\u015f oran\u0131 (%51), kamu harcamalar\u0131ndaki y\u0131ll\u0131k art\u0131\u015f oran\u0131n\u0131n (%43) \u00fczerinde. Bu iyi bir haber. Fakat vergi gelirleri i\u00e7erisindeki dolayl\u0131 vergilerin pay\u0131 halen \u00e7ok y\u00fcksek. Daha adil bir vergi rejimi, kamu maliyesinin reform g\u00fcndemindeki \u00f6ncelikli maddelerden biri olmal\u0131.<\/p><p><br><\/p>","slug":"kamu-maliyesinin-2025-performansi","tags":null,"meta_title":"Kamu maliyesinin 2025 performans\u0131","meta_description":"Y\u0131l\u0131n sonu yakla\u015f\u0131yor. Performans de\u011ferlendirme d\u00f6nemindeyiz. Makroekonomik performans\u0131n en kritik \u00fc\u00e7 unsurundan biri kamu b\u00fct\u00e7esidir. Bu yaz\u0131da kamu maliyesinin performans\u0131na g\u00f6z ataca\u011f\u0131z. 2000-2001 krizinden sonra kamu maliyesi, uzun bir s\u00fcre makroekonomik istikrar\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6n\u00fc olmu\u015ftur. Cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n ve enflasyonun dalgal\u0131 seyir izledi\u011fi d\u00f6nemlerde bile d\u00fc\u015f\u00fck b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ve kamu bor\u00e7 oranlar\u0131 sayesinde kamu maliyesi istikrarl\u0131 bi\u00e7imde yoluna devam etmi\u015fti.","meta_keywords":null,"news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1764277200emVnpzQEXXcc7Lj.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":0,"cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/haber\/1200x675\/kamu-maliyesinin-2025-performansi_1200x675_1XRpqM6cpZ.webp","user":{"id":9,"name":"NURULLAH","surname":"G\u00dcR","email":"nurullah.gur@marmara.edu.tr","slug":"prof-dr-nurullah-gur","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600zm0eg4EVw1c01iN.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":79313,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":79181,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Kamu maliyesinin 2025 performans\u0131","home_title":"Kamu maliyesinin 2025 performans\u0131","sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"<p id=\"isPasted\"><strong>Y\u0131l\u0131n sonu yakla\u015f\u0131yor. Performans de\u011ferlendirme d\u00f6nemindeyiz. Makroekonomik performans\u0131n en kritik \u00fc\u00e7 unsurundan biri kamu b\u00fct\u00e7esidir. Bu yaz\u0131da kamu maliyesinin performans\u0131na g\u00f6z ataca\u011f\u0131z. 2000-2001 krizinden sonra kamu maliyesi, uzun bir s\u00fcre makroekonomik istikrar\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6n\u00fc olmu\u015ftur. Cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n ve enflasyonun dalgal\u0131 seyir izledi\u011fi d\u00f6nemlerde bile d\u00fc\u015f\u00fck b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ve kamu bor\u00e7 oranlar\u0131 sayesinde kamu maliyesi istikrarl\u0131 bi\u00e7imde yoluna devam etmi\u015fti.\u00a0<\/strong><\/p><p><br><\/p><p>Son d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te kamu maliyesinde hissedilir bir bozulma ya\u015fand\u0131. Bu bozulma koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 nedeniyle artan sosyal destek ve te\u015fvik harcamalar\u0131 ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Ama as\u0131l b\u00fct\u00e7eyi sarsan unsurlar; deprem harcamalar\u0131 ve artan faiz harcamalar\u0131 oldu. Uzun y\u0131llar ortalama y\u00fczde 2 civar\u0131nda gelen b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131, 2023'te y\u00fczde 5'in \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131. Ge\u00e7en y\u0131l ise y\u00fczde 4.7 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. OVP, 2025'te b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n GSYH'ye oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 3.6'ya inece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Tahminler, b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 oran\u0131n\u0131n 2028 y\u0131l\u0131 itibariyle yeniden y\u00fczde 3 e\u015fi\u011finin alt\u0131na inece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde.\u00a0<\/p><p>***<\/p><p>Kamu maliyesindeki bozulma sadece T\u00fcrkiye'ye has bir durum de\u011fil. Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ve artan faizler bir\u00e7ok \u00fclkede kamu b\u00fct\u00e7esi rakamlar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcle\u015ftirdi. T\u00fcrkiye, merkezi kamu bor\u00e7 stokunun GSYH'ye oran\u0131 itibariyle G20 \u00fclkeleri aras\u0131nda en iyi performans sergileyen iki \u00fclkeden biri. Kamu maliyesinin genel durumu itibariyle d\u00fcnya ortalamas\u0131ndan \u00e7ok negatif ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yleyemeyiz.\u00a0<\/p><p><br><\/p><p>Fakat enflasyon ve faiz gibi g\u00f6stergelerde k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131m\u0131z devam etti\u011fi i\u00e7in kamu maliyesini toparlamam\u0131z gerekti\u011fi de bir ger\u00e7ek. Deprem harcamalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde kademeli olarak azalmas\u0131 b\u00fct\u00e7eyi rahatlatacak. Sadece 2024 y\u0131l\u0131nda deprem harcamalar\u0131na 1 trilyon 28 milyar TL harcand\u0131. 2025'te ise 584 milyar TL kaynak ayr\u0131ld\u0131. 2 trilyon TL'ye yakla\u015fan faiz giderleri b\u00fct\u00e7eyi yoran bir di\u011fer kalem. 2025'in ilk dokuz ay\u0131 itibariyle kamunun faiz d\u0131\u015f\u0131 harcamalar\u0131 y\u00fczde 38 oran\u0131nda art\u0131\u015f kaydederken, faiz harcamalar\u0131ndaki art\u0131\u015f oran\u0131 y\u00fczde 73 olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p><p>***<\/p><p>Enflasyon ve buna ba\u011fl\u0131 olarak faiz oranlar\u0131n\u0131n gerilemesi, b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 oran\u0131n\u0131n eski seviyelerine geri d\u00f6nmesi i\u00e7in kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. T\u00fcrkiye'nin faiz d\u0131\u015f\u0131 harcamalardan a\u015f\u0131r\u0131 kemer s\u0131kmaya ihtiyac\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyemeyiz. Tabii ki g\u00f6rev zararlar\u0131 ve vatanda\u015flar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde kamunun m\u00fcsrifli\u011fe ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kalemlerde daha dikkatli olunmas\u0131 gerekiyor. Fakat faiz d\u0131\u015f\u0131 harcamalar taraf\u0131nda T\u00fcrkiye'nin as\u0131l dikkat etmesi gereken husus, harcamalar\u0131n kompozisyonu ve etkinli\u011fi meseleleridir.<\/p><p><br><\/p><p>\u00d6rne\u011fin, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, tar\u0131m ve Ar-Ge gibi alanlar\u0131n kamu harcamalar\u0131ndan daha fazla pay almas\u0131 ekonomik kalk\u0131nmam\u0131z i\u00e7in elzem. Kamu personeli taraf\u0131nda ise toplam say\u0131lardan ziyade personel say\u0131lar\u0131n\u0131n kurumlar aras\u0131ndaki da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, personelin niteli\u011fi ve performans\u0131 \u00fczerinden analizler yapmal\u0131y\u0131z. Kamu personel rejimini bu fakt\u00f6rlere g\u00f6re g\u00fcncellemeliyiz.\u00a0<\/p><p><br><\/p><p>Son olarak vergi taraf\u0131na bakal\u0131m. Zay\u0131f noktalar\u0131m\u0131zdan biri olan vergi toplama kapasitesinde son d\u00f6nemde \u0131l\u0131ml\u0131 da olsa iyile\u015fme emareleri var. Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ile m\u00fccadele tedbirleri sonu\u00e7 vermeye ba\u015flad\u0131. Y\u0131l\u0131n ilk dokuz ay\u0131nda vergi gelirlerinin art\u0131\u015f oran\u0131 (%51), kamu harcamalar\u0131ndaki y\u0131ll\u0131k art\u0131\u015f oran\u0131n\u0131n (%43) \u00fczerinde. Bu iyi bir haber. Fakat vergi gelirleri i\u00e7erisindeki dolayl\u0131 vergilerin pay\u0131 halen \u00e7ok y\u00fcksek. Daha adil bir vergi rejimi, kamu maliyesinin reform g\u00fcndemindeki \u00f6ncelikli maddelerden biri olmal\u0131.<\/p><p><br><\/p>","slug":"kamu-maliyesinin-2025-performansi","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1764277200emVnpzQEXXcc7Lj.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1764277200emVnpzQEXXcc7Lj.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":"\/front\/uploads\/haber\/638x552\/kamu-maliyesinin-2025-performansi_638x552_cLQQpcrxCz.webp","cropped_310x208":"\/front\/uploads\/haber\/310x208\/kamu-maliyesinin-2025-performansi_310x208_fYw1PUwMfG.webp","cropped_416x247":"\/front\/uploads\/haber\/416x247\/kamu-maliyesinin-2025-performansi_416x247_poFaN7uSNs.webp","cropped_197x247":"\/front\/uploads\/haber\/197x247\/kamu-maliyesinin-2025-performansi_197x247_jR6F0kRQ12.webp","cropped_416x600":"\/front\/uploads\/haber\/416x600\/kamu-maliyesinin-2025-performansi_416x600_DT35bDktKC.webp","cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/haber\/1200x675\/kamu-maliyesinin-2025-performansi_1200x675_1XRpqM6cpZ.webp","tags":null,"meta_title":"Kamu maliyesinin 2025 performans\u0131","meta_description":"Y\u0131l\u0131n sonu yakla\u015f\u0131yor. Performans de\u011ferlendirme d\u00f6nemindeyiz. Makroekonomik performans\u0131n en kritik \u00fc\u00e7 unsurundan biri kamu b\u00fct\u00e7esidir. Bu yaz\u0131da kamu maliyesinin performans\u0131na g\u00f6z ataca\u011f\u0131z. 2000-2001 krizinden sonra kamu maliyesi, uzun bir s\u00fcre makroekonomik istikrar\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6n\u00fc olmu\u015ftur. Cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n ve enflasyonun dalgal\u0131 seyir izledi\u011fi d\u00f6nemlerde bile d\u00fc\u015f\u00fck b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ve kamu bor\u00e7 oranlar\u0131 sayesinde kamu maliyesi istikrarl\u0131 bi\u00e7imde yoluna devam etmi\u015fti.","meta_keywords":null,"view_count":0,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":"\/front\/uploads\/haber\/358x214\/kamu-maliyesinin-2025-performansi_358x214_uAX4zsReDU.webp","cropped_842x474":"\/front\/uploads\/haber\/842x474\/kamu-maliyesinin-2025-performansi_842x474_tEBPNqvdbr.webp"}]}}