{"status":true,"post":{"id":83633,"user_id":29,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":0,"static_post":0,"published_at":"2026-02-06 09:39:00","created_at":"2026-02-06T06:39:00.000000Z","updated_at":"2026-02-06T06:39:00.000000Z","edited_at":"2026-02-06 09:39:00","source_id":null,"post_id":83633,"is_featured":0,"title":"Fintek d\u00fcnyas\u0131nda yeni d\u00f6nem","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":"Fintek d\u00fcnyas\u0131nda yeni d\u00f6nem","sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"<p id=\"isPasted\"><strong>7571 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda ve 631 Say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamede De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun kapsam\u0131nda 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019na (CMK) eklenen 128\/A maddesi, banka hesaplar\u0131yla birlikte elektronik para kurulu\u015flar\u0131, \u00f6deme kurulu\u015flar\u0131 ve kripto varl\u0131k hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 (kurulu\u015flar) a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni ve h\u0131zl\u0131 bir adli m\u00fcdahale mekanizmas\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/strong><\/p><p><br><\/p><p>25 Aral\u0131k 2025 tarihinde Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 128\/A maddesi, kurulu\u015flara tan\u0131nan yetkiler ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler bak\u0131m\u0131ndan uygulamada \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furacak niteliktedir.<\/p><p><br><\/p><p>CMK 128\/A\u2019n\u0131n temel hedefi, bili\u015fim vas\u0131tas\u0131yla i\u015flenen belirli su\u00e7larda su\u00e7tan elde edildi\u011fi de\u011ferlendirilen fonlar\u0131n k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde farkl\u0131 hesaplara aktar\u0131labilmesi nedeniyle al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f el koyma tedbirlerinin m\u00fcdahale h\u0131z\u0131n\u0131n yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 durumlarda erken a\u015famada ge\u00e7ici blokaj imk\u00e2n\u0131 yaratmakt\u0131r. D\u00fczenleme, belirli ko\u015fullar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde kurulu\u015flara, yarg\u0131 karar\u0131 beklenmeksizin ilk a\u015famada s\u0131n\u0131rl\u0131 s\u00fcreli ask\u0131ya alma yapabilme imk\u00e2n\u0131 tan\u0131rken, e\u015f zamanl\u0131 olarak bildirim ve belge temini bak\u0131m\u0131ndan s\u0131k\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler getirmektedir.<\/p><p><br><\/p><p><strong><em>D\u00fczenleme yaln\u0131zca \u00fc\u00e7 spesifik su\u00e7 tipi i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Bunlar d\u0131\u015f\u0131ndaki su\u00e7larda bu madde uygulanmayacakt\u0131r. Kapsama giren su\u00e7lar a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/em><\/strong><\/p><p>* Nitelikli h\u0131rs\u0131zl\u0131k (T\u00fcrk Ceza Kanunu (TCK) m.142\/2-e- bili\u015fim sistemleri kullan\u0131larak i\u015flenen),<\/p><p><br><\/p><p>* Nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k (TCK m.158\/1-f ve TCK m.158\/1-l-bili\u015fim sistemleri veya banka\/kredi kurumlar\u0131 kullan\u0131larak i\u015flenen),<\/p><p><br><\/p><p>* Banka veya kredi kartlar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 (TCK m.245).<\/p><p><br><\/p><p>Bu su\u00e7lar\u0131n ortak \u00f6zelli\u011fi, dijital kanallar \u00fczerinden h\u0131zla ger\u00e7ekle\u015ftirilmeleri ve paran\u0131n an\u0131nda transfer edilebilmesidir. Phishing sald\u0131r\u0131lar\u0131, sahte yat\u0131r\u0131m siteleri, \u00e7al\u0131nt\u0131 kart bilgileriyle yap\u0131lan i\u015flemler, hesap ele ge\u00e7irme gibi g\u00fcnl\u00fck olarak s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaya ba\u015flayan bir\u00e7ok somut olay bu kapsamdad\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p>Uygulaman\u0131n ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in bu su\u00e7lar\u0131n i\u015flendi\u011fine dair \u2018makul \u015f\u00fcphe\u2019 seviyesinde de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir; bu a\u015famada kesin delil veya mahk\u00fbmiyet \u015fart\u0131 aranmamaktad\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p><strong>1. KURULU\u015eLAR A\u00c7ISINDAN YEN\u0130 YETK\u0130 VE Y\u00dcK\u00dcML\u00dcL\u00dcKLER\u00a0<\/strong><\/p><p><strong><em>Re\u2019sen hesap ask\u0131ya alma<\/em><\/strong><\/p><p>CMK 128\/A, kanunda say\u0131lan su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan makul \u015f\u00fcphe bulunmas\u0131 halinde, kurulu\u015flar\u0131n kendi kararlar\u0131yla ilgili hesab\u0131 en fazla 48 saate kadar ask\u0131ya alabilmesine imk\u00e2n vermektedir. Bu yetkinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in savc\u0131l\u0131k veya mahkeme karar\u0131n\u0131n beklenmesi gerekmemektedir.<\/p><p><br><\/p><p>Bununla birlikte, ask\u0131ya alma i\u015fleminin \u2018otomatik\u2019 bir refleks haline getirilmesi yerine; makul \u015f\u00fcphe de\u011ferlendirmesinin somut veri setlerine dayanmas\u0131, al\u0131nan karar\u0131n gerek\u00e7elendirilebilir ve sonradan denetlenebilir \u015fekilde kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p>Uygulamada makul \u015f\u00fcphe de\u011ferlendirmesini desteleyebilecek g\u00f6stergeler aras\u0131nda; m\u00fc\u015fteri profili ile uyumsuz i\u015flem hacmi art\u0131\u015flar\u0131, ard\u0131\u015f\u0131k par\u00e7al\u0131 i\u015flemler, \u015f\u00fcpheli\/riski y\u00fcksek hesaplarla yo\u011fun etkile\u015fim, ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 zaman pencerelerinde yap\u0131lan i\u015flemler ve fonun \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde hesaba girip \u00e7\u0131kmas\u0131 gibi \u00f6r\u00fcnt\u00fcler \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Kurulu\u015flar\u0131n bu t\u00fcr g\u00f6stergeleri i\u00e7eren bir de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesini (\u00f6rne\u011fin \u2018makul \u015f\u00fcphe matrisi\u2019) uyum ve risk y\u00f6netimi s\u00fcre\u00e7lerine entegre etmesi \u00f6nem arz etmektedir.<\/p><p><br><\/p><p><strong>2. ASKIYA ALMA ANINDA B\u0130LD\u0130R\u0130M Y\u00dcK\u00dcML\u00dcL\u00dcKLER\u0130\u00a0<br><\/strong><\/p><p>Ask\u0131ya alma i\u015flemiyle birlikte, d\u00fczenlemenin kurulu\u015flara zaman bak\u0131m\u0131ndan e\u015fik de\u011ferleri \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bildirim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri getirmektedir. Ask\u0131ya alma i\u015fleminin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi anda \u00fc\u00e7 ayr\u0131 bildirim yap\u0131lmas\u0131 zorunludur:<\/p><p><br><\/p><p>* Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na bildirim yap\u0131lmas\u0131: Ask\u0131ya alma i\u015fleminin ve hesap hareketlerinin, t\u00fcm bilgi ve belgelerle birlikte derhal (gecikmeksizin) ilgili Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na bildirilmesi gerekmektedir. \u2018Derhal\u2019 ifadesi, i\u015flemin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn i\u00e7inde, m\u00fcmk\u00fcnse saatler i\u00e7inde anlam\u0131na gelmektedir. Bildirimde \u015funlar yer almal\u0131d\u0131r: Hesap sahibinin kimlik bilgileri, ask\u0131ya al\u0131nan hesap numaras\u0131 ve t\u00fcr\u00fc, ask\u0131ya alma gerek\u00e7esi (hangi \u015f\u00fcpheli i\u015flemler tespit edildi), hesap hareketleri (son i\u015flemler, transfer detaylar\u0131), \u015f\u00fcpheli i\u015flemlere ili\u015fkin t\u00fcm belgeler.<\/p><p><br><\/p><p>* Hesap sahibine bildirim yap\u0131lmas\u0131: Hesab\u0131 ask\u0131ya al\u0131nan m\u00fc\u015fteriye de ayn\u0131 anda bildirimde bulunulmas\u0131 gerekmektedir. Bu bildirim, m\u00fc\u015fterinin itiraz hakk\u0131n\u0131 kullanabilmesi i\u00e7in kritiktir. Bildirimde hesab\u0131n ask\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, ask\u0131ya alma gerek\u00e7esi (genel olarak- detayl\u0131 soru\u015fturma bilgileri verilmez), itiraz hakk\u0131 hakk\u0131nda bilgi ve Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru yolu yer almas\u0131 gerekmektedir. Hesab\u0131 ask\u0131ya al\u0131nan m\u00fc\u015fteriye bildirim yap\u0131l\u0131rken \u2018soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fi\u2019 ilkesine azami dikkat g\u00f6sterilmelidir.<\/p><p><br><\/p><p>* Zincirleme bildirim yap\u0131lmas\u0131 (transfer tespit edilirse): E\u011fer ask\u0131ya alma i\u015flemini tamamlamadan \u00f6nce \u015f\u00fcpheli paran\u0131n ba\u015fka bir mali kuruma (ba\u015fka bir banka, \u00f6deme kurulu\u015fu veya kripto varl\u0131k hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na) transfer edildi\u011fi tespit edilirse, bu durumun ilgili mali kuruma gecikmeksizin bildirilmesi zorunludur. Bu, su\u00e7 gelirinin izini kaybetmemek i\u00e7in kritik bir mekanizmad\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p><strong>3. B\u0130LG\u0130 VE BELGE SUNMA (10 G\u00dcN \u0130\u00c7ER\u0130S\u0130NDE) VE \u0130DAR\u0130 PARA CEZASI R\u0130SK\u0130<br><\/strong><\/p><p>Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131, hakim veya mahkeme taraf\u0131ndan bir soru\u015fturma veya kovu\u015fturma kapsam\u0131nda bilgi veya belge istendi\u011finde, bu talepleri 10 g\u00fcn i\u00e7inde fiziki veya elektronik ortamda g\u00f6nderilmesi zorunludur. Bu s\u00fcre kesindir ve uzat\u0131lamaz.<\/p><p><br><\/p><p>\u0130stenebilecek bilgi ve belgeler ise \u015funlard\u0131r: Hesap a\u00e7\u0131l\u0131\u015f belgeleri ve KYC dok\u00fcmanlar\u0131, hesap hareketleri ve i\u015flem d\u00f6k\u00fcmleri, IP adresi loglar\u0131 ve eri\u015fim kay\u0131tlar\u0131, m\u00fc\u015fteri ile yap\u0131lan yaz\u0131\u015fmalar, \u015f\u00fcpheli i\u015flem raporlar\u0131 (STR), di\u011fer her t\u00fcrl\u00fc ilgili belge.<\/p><p><br><\/p><p>Bilgi veya belgenin g\u00f6nderilmemesi ya da eksik g\u00f6nderilmesi durumunda, 50 bin TL\u2019den 300 bin TL\u2019ye kadar idari para cezas\u0131 verilebilir. Bu ceza her bir talep i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 uygulan\u0131r. Yani, 5 farkl\u0131 talebe ge\u00e7 cevap verilmesi halinde, 5 ayr\u0131 idari para cezas\u0131 s\u00f6z <span style=\"background-color: transparent; letter-spacing: 0.01rem;\">konusu olacakt\u0131r.<\/span><\/p><p><br><\/p><p>Bu nedenle, yasal taleplere cevap verme s\u00fcre\u00e7lerinin \u00e7ok s\u0131k\u0131 takip edilmesi, bir \u2018yasal talep takip sistemi\u2019 kurulmas\u0131 ve 10 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcreye dikkat edilmesi gerekmektedir. Hukuk ve uyum birimlerinin bu taleplere \u00f6ncelik vermesi \u015fartt\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p><strong>SORUMLULUK REJ\u0130M\u0130: HUKUK\u0130 G\u00dcVENCE VE SINIRLARI<br><\/strong><\/p><p>CMK 128\/A maddesinin 6. f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca, ask\u0131ya alma i\u015flemine karar veren kurulu\u015flar, bu i\u015flemleri nedeniyle hukuki bak\u0131mdan (tazminat vb.) sorumlu tutulmayacakt\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p>Normal \u015fartlarda, bir m\u00fc\u015fterinin hesab\u0131n\u0131 haks\u0131z yere donduruldu\u011funda, m\u00fc\u015fterinin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131 (\u00f6rne\u011fin vadesi gelen bir borcunu \u00f6deyememesi, ticari f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rmas\u0131) tazmin etmek zorunda kal\u0131nabilir. Ancak CMK 128\/A kapsam\u0131nda, \u2018makul \u015f\u00fcphe\u2019 kriterlerine uygun olarak al\u0131nan ask\u0131ya alma kararlar\u0131 nedeniyle m\u00fc\u015fterinin tazminat davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 halinde bu madde koruma sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p><strong><em>Ancak \u00f6nemle belirtmek gerekir ki;<\/em><\/strong><\/p><p>* Kanun metni, kurulu\u015flar bak\u0131m\u0131ndan \u2018cezai sorumluluk\u2019u kapsam d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle makul \u015f\u00fcphe olmaks\u0131z\u0131n, keyfi veya k\u00f6t\u00fc niyetle yap\u0131lan dondurma i\u015flemlerinde personelin veya y\u00f6neticilerin cezai sorumlulu\u011fu sakl\u0131d\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p>* Tazminata dair g\u00fcvence, \u2018makul \u015f\u00fcphe\u2019 kriterlerine uygun, somut verilere dayal\u0131 ve iyi niyetli i\u015flemler i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<\/p><p><br><\/p><p>* Her ask\u0131ya alma karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli \u015fekilde belgelenmesi (log kay\u0131tlar\u0131, \u015f\u00fcphe gerek\u00e7esi vb.) zorunludur.<\/p><p><br><\/p><p><strong>M\u00dc\u015eTER\u0130 BA\u015eVURULARI VE \u0130LET\u0130\u015e\u0130M Y\u00d6NET\u0130M\u0130\u00a0<br><\/strong><\/p><p>Ask\u0131ya alma i\u015flemine maruz kalan m\u00fc\u015fterilerin itiraz ve ba\u015fvuru s\u00fcre\u00e7leri bak\u0131m\u0131ndan, kurulu\u015flar\u0131n hem standart ileti\u015fim metinleri hem de kay\u0131t y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gerekir. Kurulu\u015flara y\u00f6nelen ba\u015fvurularda, i\u015flemin CMK 128\/A \u00e7er\u00e7evesinde ve yasal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck kapsam\u0131nda tesis edildi\u011finin, itiraz merciinin esasen yetkili makamlar oldu\u011funun ve kurulu\u015flar\u0131n tek ba\u015f\u0131na karar\u0131 kald\u0131rma yetkisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, a\u00e7\u0131k fakat soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fini ihlal etmeyecek \u015fekilde ifade edilmesi uygun olacakt\u0131r. Bu a\u015famada en \u00f6nemli husus, m\u00fc\u015fteriyle ileti\u015fimi \u2018bilgilendirme\u2019 \u00e7izgisinde tutarken, s\u00fcre\u00e7 kay\u0131tlar\u0131n\u0131 uyu\u015fmazl\u0131k y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan eksiksiz muhafaza edebilmektir.<\/p><p><br><\/p><p><strong>EL KOYMA VE MA\u011eDURA \u0130ADE \u0130HT\u0130MAL\u0130\u00a0<br><\/strong><\/p><p>Savc\u0131l\u0131k veya mahkeme, ask\u0131ya al\u0131nan hesaptaki paraya el koyma karar\u0131 verebilir. El koyma, paran\u0131n adli emanete al\u0131nmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Bu a\u015famada para tamamen dondurulur ve dava sonu\u00e7lanana kadar bekletilir.<\/p><p><br><\/p><p>Ancak yeni d\u00fczenlemenin \u00e7ok \u00f6nemli bir yenili\u011fi var: El konulan paran\u0131n su\u00e7tan zarar g\u00f6ren ma\u011fdura ait oldu\u011fu tespit edilirse, soru\u015fturma veya kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda paran\u0131n sahibine iadesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu, eski sistemde y\u0131llarca s\u00fcren bekleme s\u00fcresini ortadan kald\u0131ran bir de\u011fi\u015fikliktir. \u00d6rne\u011fin, bir m\u00fc\u015fterinin hesab\u0131ndan doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k yoluyla \u00e7al\u0131nan para ba\u015fka bir hesaba ge\u00e7mi\u015fse ve kurulu\u015flar o hesab\u0131 dondurmu\u015f ise, soru\u015fturma veya kovu\u015fturma s\u0131ras\u0131nda paran\u0131n ger\u00e7ek sahibi tespit edilirse, mahkeme karar\u0131yla paray\u0131 do\u011frudan ma\u011fdura iade edebilir. Bu durumda kurulu\u015flar, mahkemenin iade karar\u0131n\u0131 yerine getirir. \u0130adenin ger\u00e7ekle\u015fmesi, kurulu\u015flar\u0131n inisiyatifinde de\u011fildir. \u0130ade i\u015flemi, ancak yetkili makam\u0131n iade karar\u0131 ile yap\u0131labilir.<\/p><p><br><\/p><p><strong>OPERASYONEL UYUM\u00a0<br><\/strong><\/p><p>Kurulu\u015flar\u0131n CMK 128\/A kapsam\u0131nda etkin ve tutarl\u0131 bir uygulama i\u00e7in, teknik ve organizasyonel haz\u0131rl\u0131klar\u0131 birlikte ele almas\u0131 beklenir. Bu kapsamda, \u015f\u00fcpheli i\u015flem \u00f6r\u00fcnt\u00fclerine ili\u015fkin uyar\u0131 sistemlerinin g\u00fcncellenmesi, hesab\u0131n h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak teknik blokaj mekanizmalar\u0131, savc\u0131l\u0131k ve m\u00fc\u015fteri bildirimlerini destekleyecek otomasyon, 48 saat\/24 saat\/10 g\u00fcn gibi e\u015fiklerin ka\u00e7\u0131r\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in s\u00fcre takip altyap\u0131s\u0131 ve talep edilen belgelerin h\u0131zla sunulabilmesi i\u00e7in belge y\u00f6netimi temel ba\u015fl\u0131klar olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kar.<\/p><p><br><\/p><p>Bunlara ek olarak, ask\u0131ya alma karar\u0131n\u0131n hangi birimler taraf\u0131ndan, hangi onay ak\u0131\u015f\u0131yla ve hangi kriterlerle verilece\u011fini d\u00fczenleyen yaz\u0131l\u0131 prosed\u00fcrler ile m\u00fc\u015fteri ileti\u015fimi rehberleri, uygulamada standardizasyon ve denetlenebilirlik sa\u011flar.<\/p><p><br><\/p><p><strong>BA\u015eLICA R\u0130SK ALANLARI\u00a0<br><\/strong><\/p><p>Uygulamada riskler, yaln\u0131zca d\u00fczenlemeye uyulmamas\u0131 halinde do\u011fabilecek idari yapt\u0131r\u0131mlardan ibaret de\u011fildir. Bir yandan \u2018yanl\u0131\u015f pozitif\u2019 ask\u0131ya almalar yoluyla masum m\u00fc\u015fterilerin ma\u011fdur edilmesi ve buna ba\u011fl\u0131 itibar\/s\u00fcre\u00e7 y\u00fck\u00fc riski ortaya \u00e7\u0131kabilir; di\u011fer yandan \u2018yanl\u0131\u015f negatif\u2019 senaryolarda su\u00e7 gelirinin sistem d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve zincirleme bildirim gibi mekanizmalar\u0131n i\u015fletilememesi s\u00f6z konusu olabilir. Ayr\u0131ca 10 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre i\u00e7inde bilgi\/belge sunulamamas\u0131 veya eksik sunulmas\u0131 halinde idari para cezas\u0131 riski do\u011furur. Bu nedenle risk y\u00f6netiminin hem teknoloji hem de insan kayna\u011f\u0131 ve denetim katmanlar\u0131yla birlikte tasarlanmas\u0131 gerekir.<\/p><p><br><\/p><p><strong>SONU\u00c7 VE DE\u011eERLEND\u0130RME<br><\/strong><\/p><p>CMK 128\/A ile \u00f6deme ve elektronik para ekosistemi, belirli su\u00e7 tipleri bak\u0131m\u0131ndan h\u0131zl\u0131 m\u00fcdahale gerektiren bir koruma mekanizmas\u0131n\u0131n do\u011frudan par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015ftir. D\u00fczenleme, kurulu\u015flara s\u0131n\u0131rl\u0131 s\u00fcreli re\u2019sen ask\u0131ya alma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131rken, e\u015f zamanl\u0131 olarak bildirim, belge temini ve s\u00fcre y\u00f6netimi bak\u0131m\u0131ndan s\u0131k\u0131 bir uyum standard\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p>Bu \u00e7er\u00e7evede, kurulu\u015flar\u0131n karar alma kriterlerini somutla\u015ft\u0131rmas\u0131, s\u00fcre\u00e7lerini 7\/24 i\u015fleyebilir bi\u00e7imde kurgulamas\u0131 ve denetlenebilir kay\u0131t d\u00fczeni olu\u015fturmas\u0131 hem uyum hem de operasyonel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici olacakt\u0131r.<\/p><p><br><\/p>","slug":"fintek-dunyasinda-yeni-donem","tags":null,"meta_title":"Fintek d\u00fcnyas\u0131nda yeni d\u00f6nem","meta_description":"7571 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda ve 631 Say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamede De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun kapsam\u0131nda 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019na (CMK) eklenen 128\/A maddesi, banka hesaplar\u0131yla birlikte elektronik para kurulu\u015flar\u0131, \u00f6deme kurulu\u015flar\u0131 ve kripto varl\u0131k hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 (kurulu\u015flar) a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni ve h\u0131zl\u0131 bir adli m\u00fcdahale mekanizmas\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir.","meta_keywords":null,"news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1770325200LScs7J0dopbCpIo.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":0,"cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/haber\/1200x675\/fintek-dunyasinda-yeni-donem_1200x675_KyRtetJ6iQ.webp","user":{"id":29,"name":"MUHAMMET","surname":"AKSAN","email":"av-muhammet-aksan@gmail.com","slug":"av-muhammet-aksan","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600IewiFiiT1aT8ZK3.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T10:51:30.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:45:38.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":83765,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":83633,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Fintek d\u00fcnyas\u0131nda yeni d\u00f6nem","home_title":"Fintek d\u00fcnyas\u0131nda yeni d\u00f6nem","sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"<p id=\"isPasted\"><strong>7571 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda ve 631 Say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamede De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun kapsam\u0131nda 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019na (CMK) eklenen 128\/A maddesi, banka hesaplar\u0131yla birlikte elektronik para kurulu\u015flar\u0131, \u00f6deme kurulu\u015flar\u0131 ve kripto varl\u0131k hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 (kurulu\u015flar) a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni ve h\u0131zl\u0131 bir adli m\u00fcdahale mekanizmas\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/strong><\/p><p><br><\/p><p>25 Aral\u0131k 2025 tarihinde Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 128\/A maddesi, kurulu\u015flara tan\u0131nan yetkiler ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler bak\u0131m\u0131ndan uygulamada \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furacak niteliktedir.<\/p><p><br><\/p><p>CMK 128\/A\u2019n\u0131n temel hedefi, bili\u015fim vas\u0131tas\u0131yla i\u015flenen belirli su\u00e7larda su\u00e7tan elde edildi\u011fi de\u011ferlendirilen fonlar\u0131n k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde farkl\u0131 hesaplara aktar\u0131labilmesi nedeniyle al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f el koyma tedbirlerinin m\u00fcdahale h\u0131z\u0131n\u0131n yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 durumlarda erken a\u015famada ge\u00e7ici blokaj imk\u00e2n\u0131 yaratmakt\u0131r. D\u00fczenleme, belirli ko\u015fullar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde kurulu\u015flara, yarg\u0131 karar\u0131 beklenmeksizin ilk a\u015famada s\u0131n\u0131rl\u0131 s\u00fcreli ask\u0131ya alma yapabilme imk\u00e2n\u0131 tan\u0131rken, e\u015f zamanl\u0131 olarak bildirim ve belge temini bak\u0131m\u0131ndan s\u0131k\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler getirmektedir.<\/p><p><br><\/p><p><strong><em>D\u00fczenleme yaln\u0131zca \u00fc\u00e7 spesifik su\u00e7 tipi i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Bunlar d\u0131\u015f\u0131ndaki su\u00e7larda bu madde uygulanmayacakt\u0131r. Kapsama giren su\u00e7lar a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/em><\/strong><\/p><p>* Nitelikli h\u0131rs\u0131zl\u0131k (T\u00fcrk Ceza Kanunu (TCK) m.142\/2-e- bili\u015fim sistemleri kullan\u0131larak i\u015flenen),<\/p><p><br><\/p><p>* Nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k (TCK m.158\/1-f ve TCK m.158\/1-l-bili\u015fim sistemleri veya banka\/kredi kurumlar\u0131 kullan\u0131larak i\u015flenen),<\/p><p><br><\/p><p>* Banka veya kredi kartlar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 (TCK m.245).<\/p><p><br><\/p><p>Bu su\u00e7lar\u0131n ortak \u00f6zelli\u011fi, dijital kanallar \u00fczerinden h\u0131zla ger\u00e7ekle\u015ftirilmeleri ve paran\u0131n an\u0131nda transfer edilebilmesidir. Phishing sald\u0131r\u0131lar\u0131, sahte yat\u0131r\u0131m siteleri, \u00e7al\u0131nt\u0131 kart bilgileriyle yap\u0131lan i\u015flemler, hesap ele ge\u00e7irme gibi g\u00fcnl\u00fck olarak s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaya ba\u015flayan bir\u00e7ok somut olay bu kapsamdad\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p>Uygulaman\u0131n ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in bu su\u00e7lar\u0131n i\u015flendi\u011fine dair \u2018makul \u015f\u00fcphe\u2019 seviyesinde de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir; bu a\u015famada kesin delil veya mahk\u00fbmiyet \u015fart\u0131 aranmamaktad\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p><strong>1. KURULU\u015eLAR A\u00c7ISINDAN YEN\u0130 YETK\u0130 VE Y\u00dcK\u00dcML\u00dcL\u00dcKLER\u00a0<\/strong><\/p><p><strong><em>Re\u2019sen hesap ask\u0131ya alma<\/em><\/strong><\/p><p>CMK 128\/A, kanunda say\u0131lan su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan makul \u015f\u00fcphe bulunmas\u0131 halinde, kurulu\u015flar\u0131n kendi kararlar\u0131yla ilgili hesab\u0131 en fazla 48 saate kadar ask\u0131ya alabilmesine imk\u00e2n vermektedir. Bu yetkinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in savc\u0131l\u0131k veya mahkeme karar\u0131n\u0131n beklenmesi gerekmemektedir.<\/p><p><br><\/p><p>Bununla birlikte, ask\u0131ya alma i\u015fleminin \u2018otomatik\u2019 bir refleks haline getirilmesi yerine; makul \u015f\u00fcphe de\u011ferlendirmesinin somut veri setlerine dayanmas\u0131, al\u0131nan karar\u0131n gerek\u00e7elendirilebilir ve sonradan denetlenebilir \u015fekilde kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p>Uygulamada makul \u015f\u00fcphe de\u011ferlendirmesini desteleyebilecek g\u00f6stergeler aras\u0131nda; m\u00fc\u015fteri profili ile uyumsuz i\u015flem hacmi art\u0131\u015flar\u0131, ard\u0131\u015f\u0131k par\u00e7al\u0131 i\u015flemler, \u015f\u00fcpheli\/riski y\u00fcksek hesaplarla yo\u011fun etkile\u015fim, ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 zaman pencerelerinde yap\u0131lan i\u015flemler ve fonun \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde hesaba girip \u00e7\u0131kmas\u0131 gibi \u00f6r\u00fcnt\u00fcler \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Kurulu\u015flar\u0131n bu t\u00fcr g\u00f6stergeleri i\u00e7eren bir de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesini (\u00f6rne\u011fin \u2018makul \u015f\u00fcphe matrisi\u2019) uyum ve risk y\u00f6netimi s\u00fcre\u00e7lerine entegre etmesi \u00f6nem arz etmektedir.<\/p><p><br><\/p><p><strong>2. ASKIYA ALMA ANINDA B\u0130LD\u0130R\u0130M Y\u00dcK\u00dcML\u00dcL\u00dcKLER\u0130\u00a0<br><\/strong><\/p><p>Ask\u0131ya alma i\u015flemiyle birlikte, d\u00fczenlemenin kurulu\u015flara zaman bak\u0131m\u0131ndan e\u015fik de\u011ferleri \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bildirim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri getirmektedir. Ask\u0131ya alma i\u015fleminin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi anda \u00fc\u00e7 ayr\u0131 bildirim yap\u0131lmas\u0131 zorunludur:<\/p><p><br><\/p><p>* Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na bildirim yap\u0131lmas\u0131: Ask\u0131ya alma i\u015fleminin ve hesap hareketlerinin, t\u00fcm bilgi ve belgelerle birlikte derhal (gecikmeksizin) ilgili Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na bildirilmesi gerekmektedir. \u2018Derhal\u2019 ifadesi, i\u015flemin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn i\u00e7inde, m\u00fcmk\u00fcnse saatler i\u00e7inde anlam\u0131na gelmektedir. Bildirimde \u015funlar yer almal\u0131d\u0131r: Hesap sahibinin kimlik bilgileri, ask\u0131ya al\u0131nan hesap numaras\u0131 ve t\u00fcr\u00fc, ask\u0131ya alma gerek\u00e7esi (hangi \u015f\u00fcpheli i\u015flemler tespit edildi), hesap hareketleri (son i\u015flemler, transfer detaylar\u0131), \u015f\u00fcpheli i\u015flemlere ili\u015fkin t\u00fcm belgeler.<\/p><p><br><\/p><p>* Hesap sahibine bildirim yap\u0131lmas\u0131: Hesab\u0131 ask\u0131ya al\u0131nan m\u00fc\u015fteriye de ayn\u0131 anda bildirimde bulunulmas\u0131 gerekmektedir. Bu bildirim, m\u00fc\u015fterinin itiraz hakk\u0131n\u0131 kullanabilmesi i\u00e7in kritiktir. Bildirimde hesab\u0131n ask\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, ask\u0131ya alma gerek\u00e7esi (genel olarak- detayl\u0131 soru\u015fturma bilgileri verilmez), itiraz hakk\u0131 hakk\u0131nda bilgi ve Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru yolu yer almas\u0131 gerekmektedir. Hesab\u0131 ask\u0131ya al\u0131nan m\u00fc\u015fteriye bildirim yap\u0131l\u0131rken \u2018soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fi\u2019 ilkesine azami dikkat g\u00f6sterilmelidir.<\/p><p><br><\/p><p>* Zincirleme bildirim yap\u0131lmas\u0131 (transfer tespit edilirse): E\u011fer ask\u0131ya alma i\u015flemini tamamlamadan \u00f6nce \u015f\u00fcpheli paran\u0131n ba\u015fka bir mali kuruma (ba\u015fka bir banka, \u00f6deme kurulu\u015fu veya kripto varl\u0131k hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na) transfer edildi\u011fi tespit edilirse, bu durumun ilgili mali kuruma gecikmeksizin bildirilmesi zorunludur. Bu, su\u00e7 gelirinin izini kaybetmemek i\u00e7in kritik bir mekanizmad\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p><strong>3. B\u0130LG\u0130 VE BELGE SUNMA (10 G\u00dcN \u0130\u00c7ER\u0130S\u0130NDE) VE \u0130DAR\u0130 PARA CEZASI R\u0130SK\u0130<br><\/strong><\/p><p>Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131, hakim veya mahkeme taraf\u0131ndan bir soru\u015fturma veya kovu\u015fturma kapsam\u0131nda bilgi veya belge istendi\u011finde, bu talepleri 10 g\u00fcn i\u00e7inde fiziki veya elektronik ortamda g\u00f6nderilmesi zorunludur. Bu s\u00fcre kesindir ve uzat\u0131lamaz.<\/p><p><br><\/p><p>\u0130stenebilecek bilgi ve belgeler ise \u015funlard\u0131r: Hesap a\u00e7\u0131l\u0131\u015f belgeleri ve KYC dok\u00fcmanlar\u0131, hesap hareketleri ve i\u015flem d\u00f6k\u00fcmleri, IP adresi loglar\u0131 ve eri\u015fim kay\u0131tlar\u0131, m\u00fc\u015fteri ile yap\u0131lan yaz\u0131\u015fmalar, \u015f\u00fcpheli i\u015flem raporlar\u0131 (STR), di\u011fer her t\u00fcrl\u00fc ilgili belge.<\/p><p><br><\/p><p>Bilgi veya belgenin g\u00f6nderilmemesi ya da eksik g\u00f6nderilmesi durumunda, 50 bin TL\u2019den 300 bin TL\u2019ye kadar idari para cezas\u0131 verilebilir. Bu ceza her bir talep i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 uygulan\u0131r. Yani, 5 farkl\u0131 talebe ge\u00e7 cevap verilmesi halinde, 5 ayr\u0131 idari para cezas\u0131 s\u00f6z <span style=\"background-color: transparent; letter-spacing: 0.01rem;\">konusu olacakt\u0131r.<\/span><\/p><p><br><\/p><p>Bu nedenle, yasal taleplere cevap verme s\u00fcre\u00e7lerinin \u00e7ok s\u0131k\u0131 takip edilmesi, bir \u2018yasal talep takip sistemi\u2019 kurulmas\u0131 ve 10 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcreye dikkat edilmesi gerekmektedir. Hukuk ve uyum birimlerinin bu taleplere \u00f6ncelik vermesi \u015fartt\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p><strong>SORUMLULUK REJ\u0130M\u0130: HUKUK\u0130 G\u00dcVENCE VE SINIRLARI<br><\/strong><\/p><p>CMK 128\/A maddesinin 6. f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca, ask\u0131ya alma i\u015flemine karar veren kurulu\u015flar, bu i\u015flemleri nedeniyle hukuki bak\u0131mdan (tazminat vb.) sorumlu tutulmayacakt\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p>Normal \u015fartlarda, bir m\u00fc\u015fterinin hesab\u0131n\u0131 haks\u0131z yere donduruldu\u011funda, m\u00fc\u015fterinin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131 (\u00f6rne\u011fin vadesi gelen bir borcunu \u00f6deyememesi, ticari f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rmas\u0131) tazmin etmek zorunda kal\u0131nabilir. Ancak CMK 128\/A kapsam\u0131nda, \u2018makul \u015f\u00fcphe\u2019 kriterlerine uygun olarak al\u0131nan ask\u0131ya alma kararlar\u0131 nedeniyle m\u00fc\u015fterinin tazminat davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 halinde bu madde koruma sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p><strong><em>Ancak \u00f6nemle belirtmek gerekir ki;<\/em><\/strong><\/p><p>* Kanun metni, kurulu\u015flar bak\u0131m\u0131ndan \u2018cezai sorumluluk\u2019u kapsam d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle makul \u015f\u00fcphe olmaks\u0131z\u0131n, keyfi veya k\u00f6t\u00fc niyetle yap\u0131lan dondurma i\u015flemlerinde personelin veya y\u00f6neticilerin cezai sorumlulu\u011fu sakl\u0131d\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p>* Tazminata dair g\u00fcvence, \u2018makul \u015f\u00fcphe\u2019 kriterlerine uygun, somut verilere dayal\u0131 ve iyi niyetli i\u015flemler i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<\/p><p><br><\/p><p>* Her ask\u0131ya alma karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli \u015fekilde belgelenmesi (log kay\u0131tlar\u0131, \u015f\u00fcphe gerek\u00e7esi vb.) zorunludur.<\/p><p><br><\/p><p><strong>M\u00dc\u015eTER\u0130 BA\u015eVURULARI VE \u0130LET\u0130\u015e\u0130M Y\u00d6NET\u0130M\u0130\u00a0<br><\/strong><\/p><p>Ask\u0131ya alma i\u015flemine maruz kalan m\u00fc\u015fterilerin itiraz ve ba\u015fvuru s\u00fcre\u00e7leri bak\u0131m\u0131ndan, kurulu\u015flar\u0131n hem standart ileti\u015fim metinleri hem de kay\u0131t y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gerekir. Kurulu\u015flara y\u00f6nelen ba\u015fvurularda, i\u015flemin CMK 128\/A \u00e7er\u00e7evesinde ve yasal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck kapsam\u0131nda tesis edildi\u011finin, itiraz merciinin esasen yetkili makamlar oldu\u011funun ve kurulu\u015flar\u0131n tek ba\u015f\u0131na karar\u0131 kald\u0131rma yetkisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, a\u00e7\u0131k fakat soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fini ihlal etmeyecek \u015fekilde ifade edilmesi uygun olacakt\u0131r. Bu a\u015famada en \u00f6nemli husus, m\u00fc\u015fteriyle ileti\u015fimi \u2018bilgilendirme\u2019 \u00e7izgisinde tutarken, s\u00fcre\u00e7 kay\u0131tlar\u0131n\u0131 uyu\u015fmazl\u0131k y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan eksiksiz muhafaza edebilmektir.<\/p><p><br><\/p><p><strong>EL KOYMA VE MA\u011eDURA \u0130ADE \u0130HT\u0130MAL\u0130\u00a0<br><\/strong><\/p><p>Savc\u0131l\u0131k veya mahkeme, ask\u0131ya al\u0131nan hesaptaki paraya el koyma karar\u0131 verebilir. El koyma, paran\u0131n adli emanete al\u0131nmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Bu a\u015famada para tamamen dondurulur ve dava sonu\u00e7lanana kadar bekletilir.<\/p><p><br><\/p><p>Ancak yeni d\u00fczenlemenin \u00e7ok \u00f6nemli bir yenili\u011fi var: El konulan paran\u0131n su\u00e7tan zarar g\u00f6ren ma\u011fdura ait oldu\u011fu tespit edilirse, soru\u015fturma veya kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda paran\u0131n sahibine iadesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu, eski sistemde y\u0131llarca s\u00fcren bekleme s\u00fcresini ortadan kald\u0131ran bir de\u011fi\u015fikliktir. \u00d6rne\u011fin, bir m\u00fc\u015fterinin hesab\u0131ndan doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k yoluyla \u00e7al\u0131nan para ba\u015fka bir hesaba ge\u00e7mi\u015fse ve kurulu\u015flar o hesab\u0131 dondurmu\u015f ise, soru\u015fturma veya kovu\u015fturma s\u0131ras\u0131nda paran\u0131n ger\u00e7ek sahibi tespit edilirse, mahkeme karar\u0131yla paray\u0131 do\u011frudan ma\u011fdura iade edebilir. Bu durumda kurulu\u015flar, mahkemenin iade karar\u0131n\u0131 yerine getirir. \u0130adenin ger\u00e7ekle\u015fmesi, kurulu\u015flar\u0131n inisiyatifinde de\u011fildir. \u0130ade i\u015flemi, ancak yetkili makam\u0131n iade karar\u0131 ile yap\u0131labilir.<\/p><p><br><\/p><p><strong>OPERASYONEL UYUM\u00a0<br><\/strong><\/p><p>Kurulu\u015flar\u0131n CMK 128\/A kapsam\u0131nda etkin ve tutarl\u0131 bir uygulama i\u00e7in, teknik ve organizasyonel haz\u0131rl\u0131klar\u0131 birlikte ele almas\u0131 beklenir. Bu kapsamda, \u015f\u00fcpheli i\u015flem \u00f6r\u00fcnt\u00fclerine ili\u015fkin uyar\u0131 sistemlerinin g\u00fcncellenmesi, hesab\u0131n h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak teknik blokaj mekanizmalar\u0131, savc\u0131l\u0131k ve m\u00fc\u015fteri bildirimlerini destekleyecek otomasyon, 48 saat\/24 saat\/10 g\u00fcn gibi e\u015fiklerin ka\u00e7\u0131r\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in s\u00fcre takip altyap\u0131s\u0131 ve talep edilen belgelerin h\u0131zla sunulabilmesi i\u00e7in belge y\u00f6netimi temel ba\u015fl\u0131klar olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kar.<\/p><p><br><\/p><p>Bunlara ek olarak, ask\u0131ya alma karar\u0131n\u0131n hangi birimler taraf\u0131ndan, hangi onay ak\u0131\u015f\u0131yla ve hangi kriterlerle verilece\u011fini d\u00fczenleyen yaz\u0131l\u0131 prosed\u00fcrler ile m\u00fc\u015fteri ileti\u015fimi rehberleri, uygulamada standardizasyon ve denetlenebilirlik sa\u011flar.<\/p><p><br><\/p><p><strong>BA\u015eLICA R\u0130SK ALANLARI\u00a0<br><\/strong><\/p><p>Uygulamada riskler, yaln\u0131zca d\u00fczenlemeye uyulmamas\u0131 halinde do\u011fabilecek idari yapt\u0131r\u0131mlardan ibaret de\u011fildir. Bir yandan \u2018yanl\u0131\u015f pozitif\u2019 ask\u0131ya almalar yoluyla masum m\u00fc\u015fterilerin ma\u011fdur edilmesi ve buna ba\u011fl\u0131 itibar\/s\u00fcre\u00e7 y\u00fck\u00fc riski ortaya \u00e7\u0131kabilir; di\u011fer yandan \u2018yanl\u0131\u015f negatif\u2019 senaryolarda su\u00e7 gelirinin sistem d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve zincirleme bildirim gibi mekanizmalar\u0131n i\u015fletilememesi s\u00f6z konusu olabilir. Ayr\u0131ca 10 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre i\u00e7inde bilgi\/belge sunulamamas\u0131 veya eksik sunulmas\u0131 halinde idari para cezas\u0131 riski do\u011furur. Bu nedenle risk y\u00f6netiminin hem teknoloji hem de insan kayna\u011f\u0131 ve denetim katmanlar\u0131yla birlikte tasarlanmas\u0131 gerekir.<\/p><p><br><\/p><p><strong>SONU\u00c7 VE DE\u011eERLEND\u0130RME<br><\/strong><\/p><p>CMK 128\/A ile \u00f6deme ve elektronik para ekosistemi, belirli su\u00e7 tipleri bak\u0131m\u0131ndan h\u0131zl\u0131 m\u00fcdahale gerektiren bir koruma mekanizmas\u0131n\u0131n do\u011frudan par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015ftir. D\u00fczenleme, kurulu\u015flara s\u0131n\u0131rl\u0131 s\u00fcreli re\u2019sen ask\u0131ya alma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131rken, e\u015f zamanl\u0131 olarak bildirim, belge temini ve s\u00fcre y\u00f6netimi bak\u0131m\u0131ndan s\u0131k\u0131 bir uyum standard\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<\/p><p><br><\/p><p>Bu \u00e7er\u00e7evede, kurulu\u015flar\u0131n karar alma kriterlerini somutla\u015ft\u0131rmas\u0131, s\u00fcre\u00e7lerini 7\/24 i\u015fleyebilir bi\u00e7imde kurgulamas\u0131 ve denetlenebilir kay\u0131t d\u00fczeni olu\u015fturmas\u0131 hem uyum hem de operasyonel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici olacakt\u0131r.<\/p><p><br><\/p>","slug":"fintek-dunyasinda-yeni-donem","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1770325200LScs7J0dopbCpIo.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1770325200LScs7J0dopbCpIo.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":"\/front\/uploads\/haber\/638x552\/fintek-dunyasinda-yeni-donem_638x552_bux0r03nmY.webp","cropped_310x208":"\/front\/uploads\/haber\/310x208\/fintek-dunyasinda-yeni-donem_310x208_VuL1tFgxCN.webp","cropped_416x247":"\/front\/uploads\/haber\/416x247\/fintek-dunyasinda-yeni-donem_416x247_yIko10DN3a.webp","cropped_197x247":"\/front\/uploads\/haber\/197x247\/fintek-dunyasinda-yeni-donem_197x247_V5qheV50Zl.webp","cropped_416x600":"\/front\/uploads\/haber\/416x600\/fintek-dunyasinda-yeni-donem_416x600_pbUp377pZq.webp","cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/haber\/1200x675\/fintek-dunyasinda-yeni-donem_1200x675_KyRtetJ6iQ.webp","tags":null,"meta_title":"Fintek d\u00fcnyas\u0131nda yeni d\u00f6nem","meta_description":"7571 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda ve 631 Say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamede De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun kapsam\u0131nda 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019na (CMK) eklenen 128\/A maddesi, banka hesaplar\u0131yla birlikte elektronik para kurulu\u015flar\u0131, \u00f6deme kurulu\u015flar\u0131 ve kripto varl\u0131k hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 (kurulu\u015flar) a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni ve h\u0131zl\u0131 bir adli m\u00fcdahale mekanizmas\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir.","meta_keywords":null,"view_count":0,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":"\/front\/uploads\/haber\/358x214\/fintek-dunyasinda-yeni-donem_358x214_XPOhvbb4rH.webp","cropped_842x474":"\/front\/uploads\/haber\/842x474\/fintek-dunyasinda-yeni-donem_842x474_xQaZBFLpit.webp"}]}}