{"status":true,"post":{"id":83182,"user_id":11,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":0,"static_post":0,"published_at":"2026-01-30 10:16:00","created_at":"2026-01-30T07:16:00.000000Z","updated_at":"2026-01-30T07:17:00.000000Z","edited_at":"2026-01-30 10:16:00","source_id":null,"post_id":83182,"is_featured":0,"title":"Eski d\u00fczen \u00e7\u00f6kerken T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fckselen rol\u00fc","slider_title":"","slider_title_2":"","slider_spot_title":"","slider_spot_title_2":"","home_title":"Eski d\u00fczen \u00e7\u00f6kerken T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fckselen rol\u00fc","sub_title":"","category_id":73,"description":"","content":"

Son be\u015f y\u0131lda küresel sistem üzerine yap\u0131lan analizlerin büyük bölümü, ya\u015fanan süreci ‘dönü\u015füm’ kavram\u0131yla aç\u0131klamaya çal\u0131\u015fsa da bugün tan\u0131k oldu\u011fumuz tablo, çok daha sars\u0131c\u0131 bir sürece i\u015faret ediyor. 80 y\u0131ll\u0131k küresel düzen de\u011fi\u015fmiyor; çözülüyor, da\u011f\u0131l\u0131yor ve kurucu sütunlar\u0131n\u0131 h\u0131zla kaybediyor. <\/strong><\/p>


<\/p>

1945 sonras\u0131 in\u015fa edilen Atlantik merkezli sistem; ABD liderli\u011fi ve hegemonyas\u0131, serbest ticaret, kolektif güvenlik, kurumsalla\u015fm\u0131\u015f çok tarafl\u0131l\u0131k ve liberal de\u011ferler üzerine kuruluydu. Bu mimari, So\u011fuk Sava\u015f boyunca bat\u0131ya hem askeri hem ekonomik hem de ideolojik üstünlük sa\u011flad\u0131. NATO, Bretton Woods kurumlar\u0131 ve transatlantik ba\u011flar bu yap\u0131n\u0131n omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturdu.<\/p>


<\/p>

Ancak son 20 y\u0131lda bu kurucu mant\u0131k sistematik biçimde a\u015f\u0131nd\u0131. Irak ve Afganistan müdahaleleriyle ba\u015flayan me\u015fruiyet kayb\u0131, 2008 küresel finans kriziyle birlikte neoliberal sistemin de\u011fer mekanizmas\u0131na duyulan inanc\u0131 derinden sarst\u0131. Bat\u0131, kendi olu\u015fturdu\u011fu ekonomik düzenin maliyetini yönetemez hale geldi. E\u015fitsizlik artt\u0131, orta s\u0131n\u0131f eridi, toplumsal kutupla\u015fma derinle\u015fti. Birinci ve ikinci Trump dönemleri ise bu sürecin en kritik k\u0131r\u0131lma noktalar\u0131ndan biri oldu. ‘Önce Amerika’ söylemiyle Washington, müttefiklik hukukunu sorgulatt\u0131; NATO’yu mali bir yük olarak gördü\u011fünü aç\u0131k biçimde hissettirdi.<\/p>


<\/p>

ÇOK KATMANLI BLOKLA\u015eMALAR
<\/strong><\/p>

Çok tarafl\u0131l\u0131\u011fa dayal\u0131 küresel yönetim anlay\u0131\u015f\u0131 fiilen ask\u0131ya al\u0131nd\u0131. Atlantik \u0130ttifak\u0131 tarihinde ilk kez, lider ülke ABD sistemin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olmaktan kendi iradesiyle çekildi\u011fini dünyaya ilan etti. Bununla birlikte, Atlantik dünyas\u0131ndaki sorunlar salt Trump’\u0131n tercihleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. ABD iç siyasetindeki derin kutupla\u015fma, Avrupa’n\u0131n stratejik ataleti ve ittifak\u0131n ortak vizyon üretme kapasitesini kaybetmesi, bat\u0131y\u0131 yap\u0131sal bir krizin içine sürüklemi\u015f durumda. Bugün Atlantik sistemi art\u0131k güven üretmekte, istikrar sa\u011flamakta ve norm belirlemekte ciddi biçimde zorlan\u0131yor.<\/p>


<\/p>

Avrupa Birli\u011fi’nin Brexit sonras\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yön kayb\u0131 da bu tabloyu daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f durumda. Atlantik sisteminin yol açt\u0131\u011f\u0131 bu bo\u015flukta Çin ise yükseli\u015fini sürdürüyor. Üretim gücü, teknoloji yat\u0131r\u0131mlar\u0131, finansal a\u011flar\u0131 ve Ku\u015fak-Yol Giri\u015fimiyle Pekin, alternatif bir küresel çekim merkezine dönü\u015füyor. Küresel Güney ülkeleri ise tek tarafl\u0131 biçimde bat\u0131 eksenine ba\u011f\u0131ml\u0131 kalmak istemiyor. Bu nedenle ekonomik, ticari, siyasi ve askeri alanlarda yeni ortakl\u0131klar, esnek ittifaklar ve çok katmanl\u0131 blokla\u015fmalar h\u0131zla \u015fekilleniyor.<\/p>


<\/p>

L\u0130DERS\u0130Z DÜNYA DÜZEN\u0130  
<\/strong><\/p>

Ortaya ç\u0131kan yeni küresel tablo, lidersiz bir dünya düzenine i\u015faret ediyor. Uluslararas\u0131 kurallar gev\u015fetildi\u011fi, sert güç kullan\u0131m\u0131n\u0131n normalle\u015ftirildi\u011fi, hukukun ve de\u011ferlerin araçsalla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir döneme girdik. \u0130çinden geçti\u011fimiz bu zorlu süreç, tam anlam\u0131yla bir ‘fetret’ dönemi: Eski düzen çökerken, yeni düzen henüz do\u011fmu\u015f de\u011fil, Söz konusu lidersizlik sürecinde, kimi ülkeler belirsizli\u011fe sürüklenirken, kimileri ise yeni dönemin kurucu aktörleri olma yönünde stratejik pozisyon al\u0131yor. Türkiye, ikinci grupta yer alan nadir ülkelerden biri konumunda. Çok katmanl\u0131 ve çok eksenli diplomasisi, jeostratejik konumu, savunma sanayindeki yüksek kapasitesi, enerji ve ula\u015ft\u0131rma koridorlar\u0131ndaki merkezi rolüyle Türkiye, yaln\u0131zca bölgesel de\u011fil, küresel ölçekte de denge kurucu bir aktör konumuna yükseliyor.<\/p>

 <\/p>

Küresel ve bölgesel bar\u0131\u015f için arabuluculuk giri\u015fimleri, kriz yönetimi tecrübesi ve geni\u015f diplomatik a\u011f\u0131, bu yeni dönemde ülkemize önemli bir manevra alan\u0131 kazand\u0131r\u0131yor. Bugün önde gelen ekonomiler için esas mesele, çöken bir düzenin ard\u0131ndan kurulacak yeni küresel mimaride söz sahibi olmakt\u0131r. Türkiye’nin bu süreçte yön veren aktör olarak konumlanmas\u0131 stratejik bir zorunluluk ve gerçektir. Türkiye, Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Erdo\u011fan’\u0131n güçlü, kararl\u0131 ve vizyoner liderli\u011finde, sahip oldu\u011fu imkan, kabiliyet ve jeopolitik derinlikle, yeni dönemin kurucu ülkelerinden birisi olarak tarihe geçecek.<\/p>


<\/p>","slug":"eski-duzen-cokerken-turkiyenin-yukselen-rolu","tags":"","meta_title":"Eski d\u00fczen \u00e7\u00f6kerken T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fckselen rol\u00fc","meta_description":"Son be\u015f y\u0131lda k\u00fcresel sistem \u00fczerine yap\u0131lan analizlerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc, ya\u015fanan s\u00fcreci \u2018d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u2019 kavram\u0131yla a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fsa da bug\u00fcn tan\u0131k oldu\u011fumuz tablo, \u00e7ok daha sars\u0131c\u0131 bir s\u00fcrece i\u015faret ediyor. 80 y\u0131ll\u0131k k\u00fcresel d\u00fczen de\u011fi\u015fmiyor; \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor, da\u011f\u0131l\u0131yor ve kurucu s\u00fctunlar\u0131n\u0131 h\u0131zla kaybediyor.","meta_keywords":"","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1769720400alOOC9nbb6DZfkW.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":0,"cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/haber\/1200x675\/eski-duzen-cokerken-turkiyenin-yukselen-rolu_1200x675_swnFi3e7r5.webp","user":{"id":11,"name":"KEREM","surname":"ALK\u0130N","email":"irem05@daglaroglu.com","slug":"prof-dr-kerem-alkin","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916000GNrERW0ucj2Ja7.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:50:43.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":83314,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":83182,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Eski d\u00fczen \u00e7\u00f6kerken T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fckselen rol\u00fc","home_title":"Eski d\u00fczen \u00e7\u00f6kerken T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fckselen rol\u00fc","sub_title":"","slider_title":"","slider_title_2":"","slider_spot_title":"","slider_spot_title_2":"","subtitleuse":0,"description":"","content":"

Son be\u015f y\u0131lda küresel sistem üzerine yap\u0131lan analizlerin büyük bölümü, ya\u015fanan süreci ‘dönü\u015füm’ kavram\u0131yla aç\u0131klamaya çal\u0131\u015fsa da bugün tan\u0131k oldu\u011fumuz tablo, çok daha sars\u0131c\u0131 bir sürece i\u015faret ediyor. 80 y\u0131ll\u0131k küresel düzen de\u011fi\u015fmiyor; çözülüyor, da\u011f\u0131l\u0131yor ve kurucu sütunlar\u0131n\u0131 h\u0131zla kaybediyor. <\/strong><\/p>


<\/p>

1945 sonras\u0131 in\u015fa edilen Atlantik merkezli sistem; ABD liderli\u011fi ve hegemonyas\u0131, serbest ticaret, kolektif güvenlik, kurumsalla\u015fm\u0131\u015f çok tarafl\u0131l\u0131k ve liberal de\u011ferler üzerine kuruluydu. Bu mimari, So\u011fuk Sava\u015f boyunca bat\u0131ya hem askeri hem ekonomik hem de ideolojik üstünlük sa\u011flad\u0131. NATO, Bretton Woods kurumlar\u0131 ve transatlantik ba\u011flar bu yap\u0131n\u0131n omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturdu.<\/p>


<\/p>

Ancak son 20 y\u0131lda bu kurucu mant\u0131k sistematik biçimde a\u015f\u0131nd\u0131. Irak ve Afganistan müdahaleleriyle ba\u015flayan me\u015fruiyet kayb\u0131, 2008 küresel finans kriziyle birlikte neoliberal sistemin de\u011fer mekanizmas\u0131na duyulan inanc\u0131 derinden sarst\u0131. Bat\u0131, kendi olu\u015fturdu\u011fu ekonomik düzenin maliyetini yönetemez hale geldi. E\u015fitsizlik artt\u0131, orta s\u0131n\u0131f eridi, toplumsal kutupla\u015fma derinle\u015fti. Birinci ve ikinci Trump dönemleri ise bu sürecin en kritik k\u0131r\u0131lma noktalar\u0131ndan biri oldu. ‘Önce Amerika’ söylemiyle Washington, müttefiklik hukukunu sorgulatt\u0131; NATO’yu mali bir yük olarak gördü\u011fünü aç\u0131k biçimde hissettirdi.<\/p>


<\/p>

ÇOK KATMANLI BLOKLA\u015eMALAR
<\/strong><\/p>

Çok tarafl\u0131l\u0131\u011fa dayal\u0131 küresel yönetim anlay\u0131\u015f\u0131 fiilen ask\u0131ya al\u0131nd\u0131. Atlantik \u0130ttifak\u0131 tarihinde ilk kez, lider ülke ABD sistemin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olmaktan kendi iradesiyle çekildi\u011fini dünyaya ilan etti. Bununla birlikte, Atlantik dünyas\u0131ndaki sorunlar salt Trump’\u0131n tercihleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. ABD iç siyasetindeki derin kutupla\u015fma, Avrupa’n\u0131n stratejik ataleti ve ittifak\u0131n ortak vizyon üretme kapasitesini kaybetmesi, bat\u0131y\u0131 yap\u0131sal bir krizin içine sürüklemi\u015f durumda. Bugün Atlantik sistemi art\u0131k güven üretmekte, istikrar sa\u011flamakta ve norm belirlemekte ciddi biçimde zorlan\u0131yor.<\/p>


<\/p>

Avrupa Birli\u011fi’nin Brexit sonras\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yön kayb\u0131 da bu tabloyu daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f durumda. Atlantik sisteminin yol açt\u0131\u011f\u0131 bu bo\u015flukta Çin ise yükseli\u015fini sürdürüyor. Üretim gücü, teknoloji yat\u0131r\u0131mlar\u0131, finansal a\u011flar\u0131 ve Ku\u015fak-Yol Giri\u015fimiyle Pekin, alternatif bir küresel çekim merkezine dönü\u015füyor. Küresel Güney ülkeleri ise tek tarafl\u0131 biçimde bat\u0131 eksenine ba\u011f\u0131ml\u0131 kalmak istemiyor. Bu nedenle ekonomik, ticari, siyasi ve askeri alanlarda yeni ortakl\u0131klar, esnek ittifaklar ve çok katmanl\u0131 blokla\u015fmalar h\u0131zla \u015fekilleniyor.<\/p>


<\/p>

L\u0130DERS\u0130Z DÜNYA DÜZEN\u0130  
<\/strong><\/p>

Ortaya ç\u0131kan yeni küresel tablo, lidersiz bir dünya düzenine i\u015faret ediyor. Uluslararas\u0131 kurallar gev\u015fetildi\u011fi, sert güç kullan\u0131m\u0131n\u0131n normalle\u015ftirildi\u011fi, hukukun ve de\u011ferlerin araçsalla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir döneme girdik. \u0130çinden geçti\u011fimiz bu zorlu süreç, tam anlam\u0131yla bir ‘fetret’ dönemi: Eski düzen çökerken, yeni düzen henüz do\u011fmu\u015f de\u011fil, Söz konusu lidersizlik sürecinde, kimi ülkeler belirsizli\u011fe sürüklenirken, kimileri ise yeni dönemin kurucu aktörleri olma yönünde stratejik pozisyon al\u0131yor. Türkiye, ikinci grupta yer alan nadir ülkelerden biri konumunda. Çok katmanl\u0131 ve çok eksenli diplomasisi, jeostratejik konumu, savunma sanayindeki yüksek kapasitesi, enerji ve ula\u015ft\u0131rma koridorlar\u0131ndaki merkezi rolüyle Türkiye, yaln\u0131zca bölgesel de\u011fil, küresel ölçekte de denge kurucu bir aktör konumuna yükseliyor.<\/p>

 <\/p>

Küresel ve bölgesel bar\u0131\u015f için arabuluculuk giri\u015fimleri, kriz yönetimi tecrübesi ve geni\u015f diplomatik a\u011f\u0131, bu yeni dönemde ülkemize önemli bir manevra alan\u0131 kazand\u0131r\u0131yor. Bugün önde gelen ekonomiler için esas mesele, çöken bir düzenin ard\u0131ndan kurulacak yeni küresel mimaride söz sahibi olmakt\u0131r. Türkiye’nin bu süreçte yön veren aktör olarak konumlanmas\u0131 stratejik bir zorunluluk ve gerçektir. Türkiye, Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Erdo\u011fan’\u0131n güçlü, kararl\u0131 ve vizyoner liderli\u011finde, sahip oldu\u011fu imkan, kabiliyet ve jeopolitik derinlikle, yeni dönemin kurucu ülkelerinden birisi olarak tarihe geçecek.<\/p>


<\/p>","slug":"eski-duzen-cokerken-turkiyenin-yukselen-rolu","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1769720400alOOC9nbb6DZfkW.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1769720400alOOC9nbb6DZfkW.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":"\/front\/uploads\/haber\/638x552\/eski-duzen-cokerken-turkiyenin-yukselen-rolu_638x552_DdEgWdSnt4.webp","cropped_310x208":"\/front\/uploads\/haber\/310x208\/eski-duzen-cokerken-turkiyenin-yukselen-rolu_310x208_34D8q6pofQ.webp","cropped_416x247":"\/front\/uploads\/haber\/416x247\/eski-duzen-cokerken-turkiyenin-yukselen-rolu_416x247_MuChNJNYfY.webp","cropped_197x247":"\/front\/uploads\/haber\/197x247\/eski-duzen-cokerken-turkiyenin-yukselen-rolu_197x247_KsPmRWdbvU.webp","cropped_416x600":"\/front\/uploads\/haber\/416x600\/eski-duzen-cokerken-turkiyenin-yukselen-rolu_416x600_CkufeEWQrg.webp","cropped_1200x675":"\/front\/uploads\/haber\/1200x675\/eski-duzen-cokerken-turkiyenin-yukselen-rolu_1200x675_swnFi3e7r5.webp","tags":"","meta_title":"Eski d\u00fczen \u00e7\u00f6kerken T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fckselen rol\u00fc","meta_description":"Son be\u015f y\u0131lda k\u00fcresel sistem \u00fczerine yap\u0131lan analizlerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc, ya\u015fanan s\u00fcreci \u2018d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u2019 kavram\u0131yla a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fsa da bug\u00fcn tan\u0131k oldu\u011fumuz tablo, \u00e7ok daha sars\u0131c\u0131 bir s\u00fcrece i\u015faret ediyor. 80 y\u0131ll\u0131k k\u00fcresel d\u00fczen de\u011fi\u015fmiyor; \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor, da\u011f\u0131l\u0131yor ve kurucu s\u00fctunlar\u0131n\u0131 h\u0131zla kaybediyor.","meta_keywords":"","view_count":0,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"1999-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":"\/front\/uploads\/haber\/358x214\/eski-duzen-cokerken-turkiyenin-yukselen-rolu_358x214_g00Lkm7j5x.webp","cropped_842x474":"\/front\/uploads\/haber\/842x474\/eski-duzen-cokerken-turkiyenin-yukselen-rolu_842x474_jAb8XcY2cr.webp"}]}}