{"status":true,"post":{"id":22257,"user_id":5,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:15:41","created_at":"2020-05-28T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:15:41.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":22257,"is_featured":0,"title":"Epidemik toplum olu\u015fumuna kar\u015f\u0131 tedbirler","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Prof. Dr. Ahmet Emre Bilgili<\/strong><\/span><\/p>

Konuyu m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca sadele\u015ftirerek anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. Hepimiz biliyoruz ki, salg\u0131nlar sadece g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn konusu de\u011fil. Fakat bir salg\u0131n ilk kez b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bu derece etkili oldu. \u0130nsanl\u0131k, tarihte de b\u00fcy\u00fck salg\u0131nlar g\u00f6rd\u00fc, ya\u015fad\u0131 ve ciddi kay\u0131plar verdi. Ama ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n fark\u0131; salg\u0131n\u0131n sanki adil davran\u0131yormu\u015f\u00e7as\u0131na b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada u\u011framad\u0131k yer b\u0131rakmamas\u0131 olmu\u015ftur.<\/span><\/p>

Sosyoloji \u2018olan\u2019la ilgilendi\u011fi i\u00e7in k\u0131saca bunu \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m: Salg\u0131n\u0131n etkili oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn toplumlar, epideminin sonu\u00e7lar\u0131 ile \u015fekillenme s\u00fcrecini ya\u015f\u0131yorlar. Devletler; sosyal, iktisadi ve g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131 do\u011frudan etkileyen kararlar al\u0131yorlar. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n etkisiyle epidemi; b\u00fcrokratik hayat\u0131, \u00f6zel sekt\u00f6r \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131s\u0131n\u0131, g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131, insan-insan ve aile-akrabal\u0131k ili\u015fkilerini, sosyal gruplar\u0131n i\u015fleyi\u015fini ve k\u0131saca bir b\u00fct\u00fcn olarak hayat\u0131m\u0131z\u0131 \u015fekillendirici konuma geldi. Formel informel birey-grup ileti\u015fimi fiziki ortamlarda y\u00fcz y\u00fcze olurken b\u00fcy\u00fck oranda dijital alana kayd\u0131. Bireyler; \u2018yeni normal\u2019 olarak ifadelendirilen ama hen\u00fcz tam olarak tan\u0131mlanamayan bir sosyal hayat\u0131 ya\u015famaya y\u00f6nlendiriliyor. Psikoloji o hale geldi ki, \u2018salg\u0131ndan korunma duygusu\u2019 \u00f6n planda oldu\u011fu i\u00e7in kimsenin akl\u0131ndan sorgulama ge\u00e7miyor, ge\u00e7emiyor.<\/span><\/p>

DEMOGRAF\u0130K DOLA\u015eIM<\/strong><\/span><\/p>

Evet, sonu\u00e7 olarak \u2018olan\u2019 budur. Ba\u015fl\u0131ktaki sorumuzu \u2018olan\u2019dan hareketle cevaplamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. Sosyolojik bilgi; toplumsal haf\u0131zan\u0131n zay\u0131f oldu\u011funu, ya\u015fanm\u0131\u015f eski salg\u0131nlar\u0131 ve b\u00fcy\u00fck felaketleri toplumun unuttu\u011funu ve k\u0131sa zaman sonra normale d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor. Fakat devlet yetkilileri bu kez \u2018eski normali unutun, art\u0131k yeni normal ya\u015fanacak\u2019 s\u00f6ylemini y\u00fcksek sesle dillendiriyorlar.<\/span><\/p>

Giri\u015fte de ifade etti\u011fimiz gibi bu salg\u0131n\u0131n di\u011ferlerinden iki noktada farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunuyor. Birincisi; k\u0131sa zaman i\u00e7inde ve inan\u0131lmaz bir h\u0131zl\u0131l\u0131kta d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131na yay\u0131l\u0131m g\u00f6stermesi. \u0130kincisi ise; d\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde 80\u2019inin \u015fehirlerde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde vuku bulmas\u0131. Bu iki farkl\u0131l\u0131k \u00fczerinden gidersek hem probleme hem de \u00e7\u00f6z\u00fcme dair sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m ve uzun vadeli tedbirler d\u00fc\u015f\u00fcnebilir ve geli\u015ftirebiliriz. <\/span><\/p>

Salg\u0131n\u0131n neden bu kadar h\u0131zl\u0131 yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sorusunun tek bir cevab\u0131 var. Bu da; d\u00fcnyadaki demografik dola\u015f\u0131m\u0131n bu denli h\u0131zl\u0131 ve m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131d\u0131r. Demek ki as\u0131l tehlikenin biri bu durumdur. \u0130kincisi; \u015fehirlerin bu derece y\u00fcksek n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funa sahip olmas\u0131n\u0131n salg\u0131nlarla m\u00fccadelede bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan i\u015fi zorla\u015ft\u0131ran temel bir unsur olarak g\u00f6r\u00fcnmesidir.<\/span><\/p>

KIR-KENT DENGES\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Bu durumda yine sadele\u015ftirerek konuyu anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. Tabii ki bu salg\u0131n\u0131n komplo teorilerinde belirtildi\u011fi \u00fczere laboratuvarda \u00fcretilmi\u015f bir vir\u00fcs olmad\u0131\u011f\u0131ndan hareket ediyoruz. Zira bu \u2018olan\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir durumdur. Koronavir\u00fcs bir \u015fekilde etkisini yitirdikten sonra tehlike ge\u00e7mi\u015f oluyor mu? Hay\u0131r asl\u0131nda, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir ba\u015fka t\u00fcr salg\u0131n \u00f6zelli\u011fi olan vir\u00fcs \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda yery\u00fcz\u00fcnde mevcut dola\u015f\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7erli ise d\u00fcnya yine benzer bir tehdidin alt\u0131nda demektir.<\/span><\/p>

Demek ki insanl\u0131\u011f\u0131 korumaya y\u00f6nelik olarak sa\u011fl\u0131k alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki iki alanda da tedbirler geli\u015ftirmek gerekiyor. Yal\u0131n bir \u015fekilde ifade edecek olursak, birincisi; dola\u015f\u0131m\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve azalt\u0131lmas\u0131. \u0130kincisi ise \u00fclkelerdeki demografik yo\u011funluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u0131r-kent dengesinin kurulmas\u0131. Uzun vadeli bir yakla\u015f\u0131m ve tedbir olarak devletler bu iki hususu tedbire d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremezler ise ikinci bir pandemi dalgas\u0131nda bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n benzerini d\u00fcnya devletleri-uluslar\u0131 olarak ya\u015far\u0131z.<\/span>
Netice olarak bir devlet bu t\u00fcrden salg\u0131nlara kar\u015f\u0131 sa\u011fl\u0131k ve sa\u011fl\u0131k teknolojisi ile ilgili tedbirleri almal\u0131 fakat bunun d\u0131\u015f\u0131nda bu iki konuda tedbirler geli\u015ftirme gayreti i\u00e7inde olmal\u0131d\u0131r. Olamaz isek olacak \u015fudur: Mevzubahis olan dalgalanmalar\u0131n bir arada ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 epidemik toplum olu\u015facak, devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flanacak ve yeni normal durum hayat\u0131m\u0131z\u0131n bizatihi kendisi olacak.<\/span>Bu durum insanl\u0131\u011f\u0131n al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve tercih etti\u011fi bir durum olmayacak.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"epidemik-toplum-olusumuna-karsi-tedbirler","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Epidemik toplum olu\u015fumuna kar\u015f\u0131 tedbirler","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Emre Bilgili","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":929,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":5,"name":"AHMET EMRE","surname":"B\u0130LG\u0130L\u0130","email":"mcetiner@menemencioglu.net","slug":"prof-dr-ahmet-emre-bilgili","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/173369160076ryfup3NGA3Op4.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T10:21:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":22356,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":22257,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Epidemik toplum olu\u015fumuna kar\u015f\u0131 tedbirler","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Prof. Dr. Ahmet Emre Bilgili<\/strong><\/span><\/p>

Konuyu m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca sadele\u015ftirerek anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. Hepimiz biliyoruz ki, salg\u0131nlar sadece g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn konusu de\u011fil. Fakat bir salg\u0131n ilk kez b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bu derece etkili oldu. \u0130nsanl\u0131k, tarihte de b\u00fcy\u00fck salg\u0131nlar g\u00f6rd\u00fc, ya\u015fad\u0131 ve ciddi kay\u0131plar verdi. Ama ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n fark\u0131; salg\u0131n\u0131n sanki adil davran\u0131yormu\u015f\u00e7as\u0131na b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada u\u011framad\u0131k yer b\u0131rakmamas\u0131 olmu\u015ftur.<\/span><\/p>

Sosyoloji \u2018olan\u2019la ilgilendi\u011fi i\u00e7in k\u0131saca bunu \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m: Salg\u0131n\u0131n etkili oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn toplumlar, epideminin sonu\u00e7lar\u0131 ile \u015fekillenme s\u00fcrecini ya\u015f\u0131yorlar. Devletler; sosyal, iktisadi ve g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131 do\u011frudan etkileyen kararlar al\u0131yorlar. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n etkisiyle epidemi; b\u00fcrokratik hayat\u0131, \u00f6zel sekt\u00f6r \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131s\u0131n\u0131, g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131, insan-insan ve aile-akrabal\u0131k ili\u015fkilerini, sosyal gruplar\u0131n i\u015fleyi\u015fini ve k\u0131saca bir b\u00fct\u00fcn olarak hayat\u0131m\u0131z\u0131 \u015fekillendirici konuma geldi. Formel informel birey-grup ileti\u015fimi fiziki ortamlarda y\u00fcz y\u00fcze olurken b\u00fcy\u00fck oranda dijital alana kayd\u0131. Bireyler; \u2018yeni normal\u2019 olarak ifadelendirilen ama hen\u00fcz tam olarak tan\u0131mlanamayan bir sosyal hayat\u0131 ya\u015famaya y\u00f6nlendiriliyor. Psikoloji o hale geldi ki, \u2018salg\u0131ndan korunma duygusu\u2019 \u00f6n planda oldu\u011fu i\u00e7in kimsenin akl\u0131ndan sorgulama ge\u00e7miyor, ge\u00e7emiyor.<\/span><\/p>

DEMOGRAF\u0130K DOLA\u015eIM<\/strong><\/span><\/p>

Evet, sonu\u00e7 olarak \u2018olan\u2019 budur. Ba\u015fl\u0131ktaki sorumuzu \u2018olan\u2019dan hareketle cevaplamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. Sosyolojik bilgi; toplumsal haf\u0131zan\u0131n zay\u0131f oldu\u011funu, ya\u015fanm\u0131\u015f eski salg\u0131nlar\u0131 ve b\u00fcy\u00fck felaketleri toplumun unuttu\u011funu ve k\u0131sa zaman sonra normale d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor. Fakat devlet yetkilileri bu kez \u2018eski normali unutun, art\u0131k yeni normal ya\u015fanacak\u2019 s\u00f6ylemini y\u00fcksek sesle dillendiriyorlar.<\/span><\/p>

Giri\u015fte de ifade etti\u011fimiz gibi bu salg\u0131n\u0131n di\u011ferlerinden iki noktada farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunuyor. Birincisi; k\u0131sa zaman i\u00e7inde ve inan\u0131lmaz bir h\u0131zl\u0131l\u0131kta d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131na yay\u0131l\u0131m g\u00f6stermesi. \u0130kincisi ise; d\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde 80\u2019inin \u015fehirlerde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde vuku bulmas\u0131. Bu iki farkl\u0131l\u0131k \u00fczerinden gidersek hem probleme hem de \u00e7\u00f6z\u00fcme dair sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m ve uzun vadeli tedbirler d\u00fc\u015f\u00fcnebilir ve geli\u015ftirebiliriz. <\/span><\/p>

Salg\u0131n\u0131n neden bu kadar h\u0131zl\u0131 yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sorusunun tek bir cevab\u0131 var. Bu da; d\u00fcnyadaki demografik dola\u015f\u0131m\u0131n bu denli h\u0131zl\u0131 ve m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131d\u0131r. Demek ki as\u0131l tehlikenin biri bu durumdur. \u0130kincisi; \u015fehirlerin bu derece y\u00fcksek n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funa sahip olmas\u0131n\u0131n salg\u0131nlarla m\u00fccadelede bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan i\u015fi zorla\u015ft\u0131ran temel bir unsur olarak g\u00f6r\u00fcnmesidir.<\/span><\/p>

KIR-KENT DENGES\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Bu durumda yine sadele\u015ftirerek konuyu anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. Tabii ki bu salg\u0131n\u0131n komplo teorilerinde belirtildi\u011fi \u00fczere laboratuvarda \u00fcretilmi\u015f bir vir\u00fcs olmad\u0131\u011f\u0131ndan hareket ediyoruz. Zira bu \u2018olan\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir durumdur. Koronavir\u00fcs bir \u015fekilde etkisini yitirdikten sonra tehlike ge\u00e7mi\u015f oluyor mu? Hay\u0131r asl\u0131nda, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir ba\u015fka t\u00fcr salg\u0131n \u00f6zelli\u011fi olan vir\u00fcs \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda yery\u00fcz\u00fcnde mevcut dola\u015f\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7erli ise d\u00fcnya yine benzer bir tehdidin alt\u0131nda demektir.<\/span><\/p>

Demek ki insanl\u0131\u011f\u0131 korumaya y\u00f6nelik olarak sa\u011fl\u0131k alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki iki alanda da tedbirler geli\u015ftirmek gerekiyor. Yal\u0131n bir \u015fekilde ifade edecek olursak, birincisi; dola\u015f\u0131m\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve azalt\u0131lmas\u0131. \u0130kincisi ise \u00fclkelerdeki demografik yo\u011funluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u0131r-kent dengesinin kurulmas\u0131. Uzun vadeli bir yakla\u015f\u0131m ve tedbir olarak devletler bu iki hususu tedbire d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremezler ise ikinci bir pandemi dalgas\u0131nda bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n benzerini d\u00fcnya devletleri-uluslar\u0131 olarak ya\u015far\u0131z.<\/span>
Netice olarak bir devlet bu t\u00fcrden salg\u0131nlara kar\u015f\u0131 sa\u011fl\u0131k ve sa\u011fl\u0131k teknolojisi ile ilgili tedbirleri almal\u0131 fakat bunun d\u0131\u015f\u0131nda bu iki konuda tedbirler geli\u015ftirme gayreti i\u00e7inde olmal\u0131d\u0131r. Olamaz isek olacak \u015fudur: Mevzubahis olan dalgalanmalar\u0131n bir arada ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 epidemik toplum olu\u015facak, devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flanacak ve yeni normal durum hayat\u0131m\u0131z\u0131n bizatihi kendisi olacak.<\/span>Bu durum insanl\u0131\u011f\u0131n al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve tercih etti\u011fi bir durum olmayacak.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"epidemik-toplum-olusumuna-karsi-tedbirler","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Epidemik toplum olu\u015fumuna kar\u015f\u0131 tedbirler","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Emre Bilgili","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":929,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}