{"status":true,"post":{"id":55320,"user_id":9,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2024-09-18 08:16:00","created_at":"2024-09-18T05:16:00.000000Z","updated_at":"2024-09-19T07:09:52.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":55320,"is_featured":0,"title":"Enflasyonla m\u00fccadelenin seyri","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":"PROF. DR. NURULLAH G\u00dcR","content":"


<\/p>


<\/p>

T\u00fcrkiye\u2019de enflasyon, y\u0131ll\u0131k bazda tek haneli rakamlar\u0131 en son Ekim 2019\u2019da g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Salg\u0131n d\u00f6neminde y\u00fczde 10-20 band\u0131nda dolanan enflasyon oran\u0131, Aral\u0131k 2021\u2019den itibaren ba\u015fka bir safhaya ge\u00e7ti. O tarihten bu yana ortalama enflasyon y\u00fczde 57.5 seviyesinde ger\u00e7ekle\u015fti. Bekledi\u011fimiz dezenflasyon s\u00fcreci, Haziran 2024 itibariyle nihayet ba\u015flad\u0131. Y\u0131ll\u0131k enflasyon, son \u00fc\u00e7 ayda y\u00fczde 75.45\u2019ten y\u00fczde 51.97\u2019ye geriledi. Bu gerilemeye neden olan temel unsurlar\u0131 \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz:<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

* Ge\u00e7en y\u0131l\u0131n yaz d\u00f6neminde \u00e7ok y\u00fcksek seviyelerde ger\u00e7ekle\u015fen ayl\u0131k enflasyon rakamlar\u0131n\u0131n Haziran-A\u011fustos 2024 d\u00f6neminde devreden \u00e7\u0131kmas\u0131 neticesinde baz etkisi olu\u015ftu. Bu matematiksel durum, y\u0131ll\u0131k enflasyonu otomatik olarak a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekti. \u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

* S\u0131k\u0131 para politikas\u0131 ve ekonomi politikalar\u0131ndaki artan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fin bir sonucu olarak d\u00f6viz kurlar\u0131, daha istikrarl\u0131 bir aral\u0131kta seyretmeye ba\u015flad\u0131. Hatta TL reel bazda de\u011ferlendi. Bu geli\u015fme, ithalat fiyatlar\u0131n\u0131n enflasyonu art\u0131r\u0131c\u0131 etkisini s\u0131n\u0131rlad\u0131.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

* S\u0131k\u0131 para politikas\u0131, i\u00e7 talebi yava\u015flatt\u0131.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

n K\u00fcresel emtia fiyatlar\u0131n\u0131n stabil bir seyir izlemesi ve asgari \u00fccrete ara d\u00f6nemde zam yap\u0131lmamas\u0131, reel sekt\u00f6r i\u00e7in maliyetleri hafifletti. B\u00f6ylece, baz\u0131 \u015firketlerin fiyat art\u0131\u015flar\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7maya y\u00f6nelebilmeleri i\u00e7in gerek\u00e7eleri azalm\u0131\u015f oldu.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

TAHM\u0130NLER G\u00dcNCELLEND\u0130<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Enflasyonda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f trendi ba\u015flam\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n y\u00fczde 38\u2019lik y\u0131l sonu hedefinin tutmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Zaten ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde a\u00e7\u0131klanan Orta Vadeli Program\u2019daki (OVP) 2024 y\u0131l sonu enflasyon tahmini de y\u00fczde 41.5 olarak g\u00fcncellendi. \u00d6nceki OVP\u2019de 2024 y\u0131l sonu i\u00e7in enflasyon tahmini y\u00fczde 33 idi. Durum b\u00f6yle olunca ak\u0131llara kritik bir soru geliyor:\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Neden enflasyon tahminleri tutmad\u0131? Bu sorunun birka\u00e7 cevab\u0131 var:\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

* Enflasyonu kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in para politikas\u0131 s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bu gerekliydi. Ama para politikas\u0131n\u0131 destekleyecek yap\u0131sal politikalar yeterince kapsaml\u0131 ve h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde devreye giremedi. \u00d6nceki yaz\u0131lar\u0131mda da alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fim \u00fczere, s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 enflasyonla m\u00fccadelenin \u00f6n ko\u015fulu olmakla birlikte yeterli ko\u015fulu de\u011fildir.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

* Para politikas\u0131n\u0131n ileti\u015fim aya\u011f\u0131 zay\u0131f kald\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla, enflasyon beklentileri yeterince iyi y\u00f6netilemedi. Bu durum, fiyatlama davran\u0131\u015flar\u0131 ve t\u00fcketim e\u011filimlerinin normalle\u015fmesini geciktirdi.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

* Fiyat\u0131 kamu taraf\u0131ndan y\u00f6netilen ve y\u00f6nlendirilen mal ve hizmetlere y\u00f6nelik fiyat ayarlamalar\u0131 dezenflasyon s\u00fcrecini yeterince desteklemedi. \u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

\u00c7\u00d6Z\u00dcM NEREDE?<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Peki, bundan sonra ne yapmal\u0131y\u0131z? Para politikas\u0131n\u0131n etki alan\u0131na girmeyen ama enflasyonu ilgilendiren alanlara dair di\u011fer ekonomi politikalar\u0131n\u0131 daha etkin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131z laz\u0131m. Ekonominin planlama, \u00fcretim, te\u015fvik, da\u011f\u0131t\u0131m ve arac\u0131l\u0131k faaliyetlerini ilgilendiren sorunlar\u0131na dair kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmeliyiz. Enflasyonla m\u00fccadelenin her boyutunu vatanda\u015fa ve \u015firketlere daha fazla dokunarak anlatmal\u0131y\u0131z. Maliye politikalar\u0131n\u0131 hem enflasyonla m\u00fccadeleyi destekleyecek hem de enflasyonla m\u00fccadelenin maliyetinin toplumda daha adil bi\u00e7imde payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131y\u0131z.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Bunlar\u0131 yapmakta yetersiz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z durumda, s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 daha uzun s\u00fcre devrede kalabilir. Yani y\u00fcksek faiz, ekonomiyi gere\u011finden uzun s\u00fcre yorabilir. Bu durum, reel sekt\u00f6r\u00fcn \u00fcretim kapasitesine, yat\u0131r\u0131m i\u015ftah\u0131na ve rekabet g\u00fcc\u00fcne zarar verir; sabit gelirli vatanda\u015flar\u0131n ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 daha da zorla\u015f\u0131r. \u0130\u015fte bu y\u00fczden enflasyonla m\u00fccadeleyi \u00e7ok boyutlu bir strateji ve politika setiyle y\u00fcr\u00fctmemiz gerekiyor.\u00a0<\/span><\/p>","slug":"enflasyonla-mucadelenin-seyri","tags":"enflasyon","meta_title":"Enflasyonla m\u00fccadelenin seyri","meta_description":"PROF. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"enflasyon","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/17266068003S4iSZ1GObd6fmX.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":5267,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":9,"name":"NURULLAH","surname":"G\u00dcR","email":"nurullah.gur@marmara.edu.tr","slug":"prof-dr-nurullah-gur","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600zm0eg4EVw1c01iN.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":55446,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":55320,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Enflasyonla m\u00fccadelenin seyri","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"PROF. DR. NURULLAH G\u00dcR","content":"


<\/p>


<\/p>

T\u00fcrkiye\u2019de enflasyon, y\u0131ll\u0131k bazda tek haneli rakamlar\u0131 en son Ekim 2019\u2019da g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Salg\u0131n d\u00f6neminde y\u00fczde 10-20 band\u0131nda dolanan enflasyon oran\u0131, Aral\u0131k 2021\u2019den itibaren ba\u015fka bir safhaya ge\u00e7ti. O tarihten bu yana ortalama enflasyon y\u00fczde 57.5 seviyesinde ger\u00e7ekle\u015fti. Bekledi\u011fimiz dezenflasyon s\u00fcreci, Haziran 2024 itibariyle nihayet ba\u015flad\u0131. Y\u0131ll\u0131k enflasyon, son \u00fc\u00e7 ayda y\u00fczde 75.45\u2019ten y\u00fczde 51.97\u2019ye geriledi. Bu gerilemeye neden olan temel unsurlar\u0131 \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz:<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

* Ge\u00e7en y\u0131l\u0131n yaz d\u00f6neminde \u00e7ok y\u00fcksek seviyelerde ger\u00e7ekle\u015fen ayl\u0131k enflasyon rakamlar\u0131n\u0131n Haziran-A\u011fustos 2024 d\u00f6neminde devreden \u00e7\u0131kmas\u0131 neticesinde baz etkisi olu\u015ftu. Bu matematiksel durum, y\u0131ll\u0131k enflasyonu otomatik olarak a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekti. \u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

* S\u0131k\u0131 para politikas\u0131 ve ekonomi politikalar\u0131ndaki artan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fin bir sonucu olarak d\u00f6viz kurlar\u0131, daha istikrarl\u0131 bir aral\u0131kta seyretmeye ba\u015flad\u0131. Hatta TL reel bazda de\u011ferlendi. Bu geli\u015fme, ithalat fiyatlar\u0131n\u0131n enflasyonu art\u0131r\u0131c\u0131 etkisini s\u0131n\u0131rlad\u0131.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

* S\u0131k\u0131 para politikas\u0131, i\u00e7 talebi yava\u015flatt\u0131.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

n K\u00fcresel emtia fiyatlar\u0131n\u0131n stabil bir seyir izlemesi ve asgari \u00fccrete ara d\u00f6nemde zam yap\u0131lmamas\u0131, reel sekt\u00f6r i\u00e7in maliyetleri hafifletti. B\u00f6ylece, baz\u0131 \u015firketlerin fiyat art\u0131\u015flar\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7maya y\u00f6nelebilmeleri i\u00e7in gerek\u00e7eleri azalm\u0131\u015f oldu.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

TAHM\u0130NLER G\u00dcNCELLEND\u0130<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Enflasyonda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f trendi ba\u015flam\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n y\u00fczde 38\u2019lik y\u0131l sonu hedefinin tutmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Zaten ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde a\u00e7\u0131klanan Orta Vadeli Program\u2019daki (OVP) 2024 y\u0131l sonu enflasyon tahmini de y\u00fczde 41.5 olarak g\u00fcncellendi. \u00d6nceki OVP\u2019de 2024 y\u0131l sonu i\u00e7in enflasyon tahmini y\u00fczde 33 idi. Durum b\u00f6yle olunca ak\u0131llara kritik bir soru geliyor:\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Neden enflasyon tahminleri tutmad\u0131? Bu sorunun birka\u00e7 cevab\u0131 var:\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

* Enflasyonu kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in para politikas\u0131 s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bu gerekliydi. Ama para politikas\u0131n\u0131 destekleyecek yap\u0131sal politikalar yeterince kapsaml\u0131 ve h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde devreye giremedi. \u00d6nceki yaz\u0131lar\u0131mda da alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fim \u00fczere, s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 enflasyonla m\u00fccadelenin \u00f6n ko\u015fulu olmakla birlikte yeterli ko\u015fulu de\u011fildir.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

* Para politikas\u0131n\u0131n ileti\u015fim aya\u011f\u0131 zay\u0131f kald\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla, enflasyon beklentileri yeterince iyi y\u00f6netilemedi. Bu durum, fiyatlama davran\u0131\u015flar\u0131 ve t\u00fcketim e\u011filimlerinin normalle\u015fmesini geciktirdi.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

* Fiyat\u0131 kamu taraf\u0131ndan y\u00f6netilen ve y\u00f6nlendirilen mal ve hizmetlere y\u00f6nelik fiyat ayarlamalar\u0131 dezenflasyon s\u00fcrecini yeterince desteklemedi. \u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

\u00c7\u00d6Z\u00dcM NEREDE?<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Peki, bundan sonra ne yapmal\u0131y\u0131z? Para politikas\u0131n\u0131n etki alan\u0131na girmeyen ama enflasyonu ilgilendiren alanlara dair di\u011fer ekonomi politikalar\u0131n\u0131 daha etkin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131z laz\u0131m. Ekonominin planlama, \u00fcretim, te\u015fvik, da\u011f\u0131t\u0131m ve arac\u0131l\u0131k faaliyetlerini ilgilendiren sorunlar\u0131na dair kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmeliyiz. Enflasyonla m\u00fccadelenin her boyutunu vatanda\u015fa ve \u015firketlere daha fazla dokunarak anlatmal\u0131y\u0131z. Maliye politikalar\u0131n\u0131 hem enflasyonla m\u00fccadeleyi destekleyecek hem de enflasyonla m\u00fccadelenin maliyetinin toplumda daha adil bi\u00e7imde payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131y\u0131z.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Bunlar\u0131 yapmakta yetersiz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z durumda, s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 daha uzun s\u00fcre devrede kalabilir. Yani y\u00fcksek faiz, ekonomiyi gere\u011finden uzun s\u00fcre yorabilir. Bu durum, reel sekt\u00f6r\u00fcn \u00fcretim kapasitesine, yat\u0131r\u0131m i\u015ftah\u0131na ve rekabet g\u00fcc\u00fcne zarar verir; sabit gelirli vatanda\u015flar\u0131n ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 daha da zorla\u015f\u0131r. \u0130\u015fte bu y\u00fczden enflasyonla m\u00fccadeleyi \u00e7ok boyutlu bir strateji ve politika setiyle y\u00fcr\u00fctmemiz gerekiyor.\u00a0<\/span><\/p>","slug":"enflasyonla-mucadelenin-seyri","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/17266068003S4iSZ1GObd6fmX.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/17266068003S4iSZ1GObd6fmX.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"enflasyon","meta_title":"Enflasyonla m\u00fccadelenin seyri","meta_description":"PROF. DR. NURULLAH G\u00dcR","meta_keywords":"enflasyon","view_count":5267,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}