{"status":true,"post":{"id":21193,"user_id":23,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:04:51","created_at":"2019-12-05T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:04:51.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":21193,"is_featured":0,"title":"Enflasyon ve reel faiz ili\u015fkisi","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Hikmet Baydar
<\/strong><\/span><\/p>

Bat\u0131\u2019ya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda son derece d\u00fc\u015f\u00fck faiz oranlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6yle ki \u00fclkemizin kendi para birimiyle ili\u015fkili faizlerle hi\u00e7 alakas\u0131 yoktur. Y\u00fczde 3\u2019ler, y\u00fczde 4\u2019ler hatta bazen LIBOR+1 gibi rakamlarla kaynak bulmak \u00e7ok kolayd\u0131r.<\/span><\/p>

Peki neden b\u00f6yle?<\/span><\/p>

Bunun iki ana sebebi var; birincisi, kaynak ihtiyac\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen \u00fclkemizde \u00e7ok y\u00fcksek olmas\u0131d\u0131r. Bu durumda ihtiya\u00e7 olunan miktar i\u00e7in fon arz edenler aras\u0131nda bir rekabet yoksa o zaman talep edilen y\u00fcksek faiz \u00f6denmek zorunda kal\u0131n\u0131yor. Bu ama\u00e7la da yurtd\u0131\u015f\u0131nda \u00fclkemiz s\u00fcrekli karalan\u0131yor ve riskli bir yer gibi g\u00f6steriliyor. Bunun yan\u0131nda rating kurulu\u015flar\u0131 \u00fczerinden de not vas\u0131tas\u0131yla yabanc\u0131 fonlar\u0131n giri\u015fi engelleniyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc yabanc\u0131 fon i\u00e7 t\u00fcz\u00fcklerinde rating notu alt limitleri bulunuyor. \u0130kinci sebebe gelince; bir \u00fclkede fonlar\u0131n yat\u0131r\u0131m karar\u0131n\u0131 vermelerini sa\u011flayan di\u011fer veri, reel faizin sa\u011flanaca\u011f\u0131 nominal faiz seviyesinde bulunulmas\u0131d\u0131r. Burada reel faiz nominal faizden (bizlerin piyasada konu\u015ftu\u011fu faiz) enflasyon oran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra kalan rakamd\u0131r. Bu veri enflasyonun oran\u0131n\u0131n \u2018y\u00fczde\u2019 \u00fczerinde bir faiz anlam\u0131na geliyor.<\/span><\/p>

Enflasyon 10 ise ve nominal faizler de 10 ise o zaman hi\u00e7bir reel getiri yoktur. Enflasyon y\u00fczde 1 ise ve nominal faizler y\u00fczde 2 ise reel faiz yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 1\u2019e yak\u0131nd\u0131r. Yani s\u00f6z konusu faiz, y\u00fczde 10 enflasyon olan \u00fclkenin y\u00fczde 10 olan nominal faizinden daha anlaml\u0131d\u0131r. Bunun \u00fczerine kur dalgalanmalar\u0131ndan dolay\u0131 yabanc\u0131 para cinsinden kaybetme riskini ve rating notlarda belirtilen di\u011fer riskleri de eklerseniz reel faizin seviyesini az \u00e7ok anlayabilirsiniz. Bu konu hata kald\u0131rmayan bir konudur. E\u011fer reel faiz s\u0131f\u0131r olursa o zaman yabanc\u0131 sermaye bir getiri elde edemeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. Bu durum \u2018T\u00fcrk TL\u2019 cinsi tahvillerde k\u00e2r sat\u0131\u015f\u0131 yaparak d\u00f6vize ge\u00e7me potansiyelini ciddi \u015fekilde art\u0131r\u0131r.<\/span><\/p>

Beklenti anketlerinde \u00fclkemizin y\u0131lsonu enflasyon beklentisinin<\/span>y\u00fczde 12 civar\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. T\u00dc\u0130K taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan son kas\u0131m enflasyon verisinde, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 10.56, 12 ayl\u0131k ortalamaya g\u00f6re de y\u00fczde 15.87 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. Y\u0131lsonu enflasyonda e\u011fer bir s\u00fcrpriz olmazsa y\u00fczde 11 \u2013 y\u00fczde 12 aral\u0131\u011f\u0131 gelecek diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu veri ocak 2019 da y\u00fczde 20.35 olan y\u0131ll\u0131k T\u00dcFE verisinin ciddi alt\u0131nda olmas\u0131 nedeniyle \u00f6nemli bir ba\u015far\u0131y\u0131 yans\u0131t\u0131yor. Bu ba\u015far\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in faizleri d\u00fc\u015f\u00fcrecek bir fon giri\u015finin olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130\u015fte kritik olan nokta budur. Bu fon giri\u015fi e\u011fer belli kartellerin elinde tutuluyorsa \u00fclkemizin bu kartelleri bozmas\u0131 gerekiyor. Bu nedenle de hata yapma l\u00fcks\u00fcm\u00fcz bulunmuyor.<\/span><\/p>

Son a\u00e7\u0131klanan T\u00dcFE rakam\u0131 beklentilerimiz \u00e7er\u00e7evesinde geldi. Y\u0131ll\u0131k bazda y\u00fczde 8.55 olan t\u00fcketici fiyat endeksi Kas\u0131m 2019 ay\u0131nda y\u00fczde 10.56 seviyesine y\u00fckseldi. Aral\u0131k ay\u0131nda da y\u00fckselme potansiyeli fazlad\u0131r.<\/span><\/p>

Bu analiz sonucunda TCMB\u2019nin faiz indirimine gitmek i\u00e7in acele etmemesi, aksi halde tahvil sat\u0131\u015f riskinin ciddi y\u00fckselece\u011fini dikkate almas\u0131 gerekiyor. Tahvil sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n anlam\u0131, faizlerin y\u00fckselece\u011finin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olaca\u011f\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>

Son s\u00f6z;<\/strong> hedefe varmak i\u00e7in sabretmek gerekir. Do\u011fru karar do\u011fru ara\u00e7larla, do\u011fru zamanda ve do\u011fru yerde do\u011fru sonu\u00e7lar\u0131 getirir.<\/span><\/p>

<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"enflasyon-ve-reel-faiz-iliskisi","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Enflasyon ve reel faiz ili\u015fkisi","meta_description":"Hikmet Baydar","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":745,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":23,"name":"H\u0130KMET","surname":"BAYDAR","email":"hikmet-baydar@gmail.com","slug":"hikmet-baydar","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600m8IdzrjJsMVvSMC.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-19T14:42:06.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:49:02.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":21292,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":21193,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Enflasyon ve reel faiz ili\u015fkisi","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Hikmet Baydar
<\/strong><\/span><\/p>

Bat\u0131\u2019ya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda son derece d\u00fc\u015f\u00fck faiz oranlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6yle ki \u00fclkemizin kendi para birimiyle ili\u015fkili faizlerle hi\u00e7 alakas\u0131 yoktur. Y\u00fczde 3\u2019ler, y\u00fczde 4\u2019ler hatta bazen LIBOR+1 gibi rakamlarla kaynak bulmak \u00e7ok kolayd\u0131r.<\/span><\/p>

Peki neden b\u00f6yle?<\/span><\/p>

Bunun iki ana sebebi var; birincisi, kaynak ihtiyac\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen \u00fclkemizde \u00e7ok y\u00fcksek olmas\u0131d\u0131r. Bu durumda ihtiya\u00e7 olunan miktar i\u00e7in fon arz edenler aras\u0131nda bir rekabet yoksa o zaman talep edilen y\u00fcksek faiz \u00f6denmek zorunda kal\u0131n\u0131yor. Bu ama\u00e7la da yurtd\u0131\u015f\u0131nda \u00fclkemiz s\u00fcrekli karalan\u0131yor ve riskli bir yer gibi g\u00f6steriliyor. Bunun yan\u0131nda rating kurulu\u015flar\u0131 \u00fczerinden de not vas\u0131tas\u0131yla yabanc\u0131 fonlar\u0131n giri\u015fi engelleniyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc yabanc\u0131 fon i\u00e7 t\u00fcz\u00fcklerinde rating notu alt limitleri bulunuyor. \u0130kinci sebebe gelince; bir \u00fclkede fonlar\u0131n yat\u0131r\u0131m karar\u0131n\u0131 vermelerini sa\u011flayan di\u011fer veri, reel faizin sa\u011flanaca\u011f\u0131 nominal faiz seviyesinde bulunulmas\u0131d\u0131r. Burada reel faiz nominal faizden (bizlerin piyasada konu\u015ftu\u011fu faiz) enflasyon oran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra kalan rakamd\u0131r. Bu veri enflasyonun oran\u0131n\u0131n \u2018y\u00fczde\u2019 \u00fczerinde bir faiz anlam\u0131na geliyor.<\/span><\/p>

Enflasyon 10 ise ve nominal faizler de 10 ise o zaman hi\u00e7bir reel getiri yoktur. Enflasyon y\u00fczde 1 ise ve nominal faizler y\u00fczde 2 ise reel faiz yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 1\u2019e yak\u0131nd\u0131r. Yani s\u00f6z konusu faiz, y\u00fczde 10 enflasyon olan \u00fclkenin y\u00fczde 10 olan nominal faizinden daha anlaml\u0131d\u0131r. Bunun \u00fczerine kur dalgalanmalar\u0131ndan dolay\u0131 yabanc\u0131 para cinsinden kaybetme riskini ve rating notlarda belirtilen di\u011fer riskleri de eklerseniz reel faizin seviyesini az \u00e7ok anlayabilirsiniz. Bu konu hata kald\u0131rmayan bir konudur. E\u011fer reel faiz s\u0131f\u0131r olursa o zaman yabanc\u0131 sermaye bir getiri elde edemeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. Bu durum \u2018T\u00fcrk TL\u2019 cinsi tahvillerde k\u00e2r sat\u0131\u015f\u0131 yaparak d\u00f6vize ge\u00e7me potansiyelini ciddi \u015fekilde art\u0131r\u0131r.<\/span><\/p>

Beklenti anketlerinde \u00fclkemizin y\u0131lsonu enflasyon beklentisinin<\/span>y\u00fczde 12 civar\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. T\u00dc\u0130K taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan son kas\u0131m enflasyon verisinde, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 10.56, 12 ayl\u0131k ortalamaya g\u00f6re de y\u00fczde 15.87 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. Y\u0131lsonu enflasyonda e\u011fer bir s\u00fcrpriz olmazsa y\u00fczde 11 \u2013 y\u00fczde 12 aral\u0131\u011f\u0131 gelecek diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu veri ocak 2019 da y\u00fczde 20.35 olan y\u0131ll\u0131k T\u00dcFE verisinin ciddi alt\u0131nda olmas\u0131 nedeniyle \u00f6nemli bir ba\u015far\u0131y\u0131 yans\u0131t\u0131yor. Bu ba\u015far\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in faizleri d\u00fc\u015f\u00fcrecek bir fon giri\u015finin olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130\u015fte kritik olan nokta budur. Bu fon giri\u015fi e\u011fer belli kartellerin elinde tutuluyorsa \u00fclkemizin bu kartelleri bozmas\u0131 gerekiyor. Bu nedenle de hata yapma l\u00fcks\u00fcm\u00fcz bulunmuyor.<\/span><\/p>

Son a\u00e7\u0131klanan T\u00dcFE rakam\u0131 beklentilerimiz \u00e7er\u00e7evesinde geldi. Y\u0131ll\u0131k bazda y\u00fczde 8.55 olan t\u00fcketici fiyat endeksi Kas\u0131m 2019 ay\u0131nda y\u00fczde 10.56 seviyesine y\u00fckseldi. Aral\u0131k ay\u0131nda da y\u00fckselme potansiyeli fazlad\u0131r.<\/span><\/p>

Bu analiz sonucunda TCMB\u2019nin faiz indirimine gitmek i\u00e7in acele etmemesi, aksi halde tahvil sat\u0131\u015f riskinin ciddi y\u00fckselece\u011fini dikkate almas\u0131 gerekiyor. Tahvil sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n anlam\u0131, faizlerin y\u00fckselece\u011finin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olaca\u011f\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>

Son s\u00f6z;<\/strong> hedefe varmak i\u00e7in sabretmek gerekir. Do\u011fru karar do\u011fru ara\u00e7larla, do\u011fru zamanda ve do\u011fru yerde do\u011fru sonu\u00e7lar\u0131 getirir.<\/span><\/p>

<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"enflasyon-ve-reel-faiz-iliskisi","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Enflasyon ve reel faiz ili\u015fkisi","meta_description":"Hikmet Baydar","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":745,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}