{"status":true,"post":{"id":16504,"user_id":23,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-21 10:09:23","created_at":"2017-05-08T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-21T07:09:23.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":16504,"is_featured":0,"title":"Enflasyon ve faiz ili\u015fkisi","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Piyasada genel olarak konu\u015fulan ve bankalar\u0131n verdi\u011fi faiz oranlar\u0131 nominaldir. Devlet tahvili ve hazine bonosu faizleri de nominal olarak hesaplan\u0131r. Nominal faiz asl\u0131nda d\u00fcz mant\u0131kla ve basit bir \u015fekilde hesaplanabiliyor. Yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z para ile d\u00f6nem faizini \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman o d\u00f6nem elinize ge\u00e7ecek getiriyi hesaplars\u0131n\u0131z. Ya da ayn\u0131 \u015fey kredilerde de ge\u00e7erlidir. Aradaki fark mevduatta faiz 365 g\u00fcn \u00fczerinden hesaplan\u0131rken kredide 5 g\u00fcn bankan\u0131n cebine otomatik olarak kal\u0131r ve hesap 360 g\u00fcn \u00fczerinden yap\u0131l\u0131r. Yani banka ayn\u0131 paray\u0131 ayn\u0131 faizle bile al\u0131p satsa 5 g\u00fcn\u00fcn faizini cebine k\u00e2r olarak koyar.<\/span><\/p>

Reel faiz ise enflasyon fark\u0131n\u0131n nominal faizden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinden sonra kalan faizdir. Yani enflasyon y\u00fczde 10 iken, y\u00fczde 10 faiz getirisi demek s\u0131f\u0131r reel faizde bir getiri anlam\u0131na gelir. Bu son derece \u00f6nemlidir. Enflasyon hedefleri ve ger\u00e7ekle\u015fmeleri tasarruf sahibinin gelecekteki getirisini etkiledi\u011finden, enflasyon beklentisi artt\u0131k\u00e7a talep edece\u011fi getirinin de artmas\u0131 s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Talep etti\u011fi getiriyi bulamazsa da paras\u0131n\u0131 tasarruf yerine ya ba\u015fka para birimine \u00e7evirerek ba\u015fka yerlerde reel getiri arar ya da gayrimenkul, arazi gibi yerlere yat\u0131r\u0131r.<\/span><\/p>

Bu y\u00fczden de enflasyon geli\u015fiminin, gelecekte nominal faizler \u00fczerindeki etkisi nedeniyle yak\u0131ndan takip edilmesi gerekiyor. Y\u00fckselen enflasyon d\u00f6nemlerinde rotatif yani k\u0131sa vadeli krediler yerine uzun vadeli ve sabit faizli kredilerin kullan\u0131lmas\u0131 daha do\u011fru oluyor. Paras\u0131 olan\u0131n da k\u0131sa vadeli devlet tahvilini se\u00e7mesi gelecekte daha fazla getiri beklemesiyle alakal\u0131.<\/span><\/p>

Enflasyonun artmas\u0131 nedeniyle de son zamanlarda bankalar\u0131n rotatif kredi ve BCH hesaplara uygulad\u0131\u011f\u0131 faizin y\u00fckselmesi de bu kaynak maliyet art\u0131\u015f\u0131yla alakal\u0131.<\/span><\/p>

T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu 3 May\u0131s\u2019ta T\u00dcFE verilerini a\u00e7\u0131klad\u0131. (2003=100) 2017 nisanda bir \u00f6nceki aya g\u00f6re y\u00fczde 1.31, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n aral\u0131k ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 5.71, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 11.87 ve 12 ayl\u0131k ortalamalara g\u00f6re y\u00fczde 8.66 art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti.<\/span><\/p>

Y\u0131ll\u0131k bazda art\u0131\u015f devam ediyor. Bu durum ge\u00e7en y\u0131l nisanda y\u0131ll\u0131k bazda yat\u0131r\u0131lan mevduat faizinin y\u00fczde 11.87\u2019den d\u00fc\u015f\u00fck net getirisi olanlar\u0131n, reel anlamda kaybetti\u011fi anlam\u0131na geliyor. Bu oranlar y\u00fckseldik\u00e7e de kredi ve mevduat faizleri y\u00fckseli\u015f e\u011filimini s\u00fcrd\u00fcrecek. <\/span><\/p>

Ekonomi literat\u00fcr\u00fcnde faize paran\u0131n zaman maliyeti tan\u0131m\u0131 yap\u0131l\u0131r. Paran\u0131n sat\u0131nalma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalmayaca\u011f\u0131, pozitif getiri sa\u011flayaca\u011f\u0131 alanlara y\u00f6nelmesi son derece do\u011fal. Enflasyon y\u00fckseldik\u00e7e gelecekteki getiri beklentilerini yukar\u0131 \u00e7ekecek olan sermaye sahipleri bu getiriyi nerede bulursa oraya gidecek.<\/span><\/p>

Son s\u00f6z; enflasyonu dizginleyemedi\u011fimiz takdirde faizleri dizginlememiz m\u00fcmk\u00fcn olmaz. Enflasyonu dizginlemenin de tek yolu kurlara hakim olmak.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"enflasyon-ve-faiz-iliskisi","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Enflasyon ve faiz ili\u015fkisi","meta_description":"Hikmet Baydar","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":112,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":23,"name":"H\u0130KMET","surname":"BAYDAR","email":"hikmet-baydar@gmail.com","slug":"hikmet-baydar","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600m8IdzrjJsMVvSMC.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-19T14:42:06.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:49:02.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":16603,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":16504,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Enflasyon ve faiz ili\u015fkisi","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Piyasada genel olarak konu\u015fulan ve bankalar\u0131n verdi\u011fi faiz oranlar\u0131 nominaldir. Devlet tahvili ve hazine bonosu faizleri de nominal olarak hesaplan\u0131r. Nominal faiz asl\u0131nda d\u00fcz mant\u0131kla ve basit bir \u015fekilde hesaplanabiliyor. Yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z para ile d\u00f6nem faizini \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman o d\u00f6nem elinize ge\u00e7ecek getiriyi hesaplars\u0131n\u0131z. Ya da ayn\u0131 \u015fey kredilerde de ge\u00e7erlidir. Aradaki fark mevduatta faiz 365 g\u00fcn \u00fczerinden hesaplan\u0131rken kredide 5 g\u00fcn bankan\u0131n cebine otomatik olarak kal\u0131r ve hesap 360 g\u00fcn \u00fczerinden yap\u0131l\u0131r. Yani banka ayn\u0131 paray\u0131 ayn\u0131 faizle bile al\u0131p satsa 5 g\u00fcn\u00fcn faizini cebine k\u00e2r olarak koyar.<\/span><\/p>

Reel faiz ise enflasyon fark\u0131n\u0131n nominal faizden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinden sonra kalan faizdir. Yani enflasyon y\u00fczde 10 iken, y\u00fczde 10 faiz getirisi demek s\u0131f\u0131r reel faizde bir getiri anlam\u0131na gelir. Bu son derece \u00f6nemlidir. Enflasyon hedefleri ve ger\u00e7ekle\u015fmeleri tasarruf sahibinin gelecekteki getirisini etkiledi\u011finden, enflasyon beklentisi artt\u0131k\u00e7a talep edece\u011fi getirinin de artmas\u0131 s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Talep etti\u011fi getiriyi bulamazsa da paras\u0131n\u0131 tasarruf yerine ya ba\u015fka para birimine \u00e7evirerek ba\u015fka yerlerde reel getiri arar ya da gayrimenkul, arazi gibi yerlere yat\u0131r\u0131r.<\/span><\/p>

Bu y\u00fczden de enflasyon geli\u015fiminin, gelecekte nominal faizler \u00fczerindeki etkisi nedeniyle yak\u0131ndan takip edilmesi gerekiyor. Y\u00fckselen enflasyon d\u00f6nemlerinde rotatif yani k\u0131sa vadeli krediler yerine uzun vadeli ve sabit faizli kredilerin kullan\u0131lmas\u0131 daha do\u011fru oluyor. Paras\u0131 olan\u0131n da k\u0131sa vadeli devlet tahvilini se\u00e7mesi gelecekte daha fazla getiri beklemesiyle alakal\u0131.<\/span><\/p>

Enflasyonun artmas\u0131 nedeniyle de son zamanlarda bankalar\u0131n rotatif kredi ve BCH hesaplara uygulad\u0131\u011f\u0131 faizin y\u00fckselmesi de bu kaynak maliyet art\u0131\u015f\u0131yla alakal\u0131.<\/span><\/p>

T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu 3 May\u0131s\u2019ta T\u00dcFE verilerini a\u00e7\u0131klad\u0131. (2003=100) 2017 nisanda bir \u00f6nceki aya g\u00f6re y\u00fczde 1.31, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n aral\u0131k ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 5.71, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 11.87 ve 12 ayl\u0131k ortalamalara g\u00f6re y\u00fczde 8.66 art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti.<\/span><\/p>

Y\u0131ll\u0131k bazda art\u0131\u015f devam ediyor. Bu durum ge\u00e7en y\u0131l nisanda y\u0131ll\u0131k bazda yat\u0131r\u0131lan mevduat faizinin y\u00fczde 11.87\u2019den d\u00fc\u015f\u00fck net getirisi olanlar\u0131n, reel anlamda kaybetti\u011fi anlam\u0131na geliyor. Bu oranlar y\u00fckseldik\u00e7e de kredi ve mevduat faizleri y\u00fckseli\u015f e\u011filimini s\u00fcrd\u00fcrecek. <\/span><\/p>

Ekonomi literat\u00fcr\u00fcnde faize paran\u0131n zaman maliyeti tan\u0131m\u0131 yap\u0131l\u0131r. Paran\u0131n sat\u0131nalma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalmayaca\u011f\u0131, pozitif getiri sa\u011flayaca\u011f\u0131 alanlara y\u00f6nelmesi son derece do\u011fal. Enflasyon y\u00fckseldik\u00e7e gelecekteki getiri beklentilerini yukar\u0131 \u00e7ekecek olan sermaye sahipleri bu getiriyi nerede bulursa oraya gidecek.<\/span><\/p>

Son s\u00f6z; enflasyonu dizginleyemedi\u011fimiz takdirde faizleri dizginlememiz m\u00fcmk\u00fcn olmaz. Enflasyonu dizginlemenin de tek yolu kurlara hakim olmak.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"enflasyon-ve-faiz-iliskisi","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Enflasyon ve faiz ili\u015fkisi","meta_description":"Hikmet Baydar","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":112,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}