{"status":true,"post":{"id":42217,"user_id":22,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2023-08-07 07:41:00","created_at":"2023-08-07T04:41:00.000000Z","updated_at":"2023-08-07T04:41:00.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":42217,"is_featured":0,"title":"Ekonomik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm \u00fczerine","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":"OSMAN ARIO\u011eLU","content":"

<\/span><\/strong>\u00a0<\/span><\/p>

T\u00fcrkiye\u2019de 28 May\u0131s 2023 tarihinde yap\u0131lan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerinden sonra ekonomi y\u00f6netiminde k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Do\u011frusu, bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan ve bu konuda tecr\u00fcbesi olan bir\u00e7oklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu de\u011fi\u015fim s\u00fcrpriz de\u011fildi. Bu de\u011fi\u015fiklikten sonra baz\u0131 \u00e7evreler klasik politikalara d\u00f6n\u00fc\u015f demek enflasyonun \u00fczerinde reel faiz vermek gibi \u00e7ok basit bir anlay\u0131\u015fla adeta T\u00fcrkiye\u2019yi bir girdaptan bir ba\u015fka girdaba sokacak beklentiler i\u00e7erisindeydi. Oysa, Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na getirilen Mehmet \u015eim\u015fek ve Cumhurba\u015fkan\u0131 Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019na getirilen Cevdet Y\u0131lmaz, ekonomi y\u00f6netiminde daha \u00f6nce de g\u00f6rev alm\u0131\u015f, son derece tecr\u00fcbeli, T\u00fcrkiye \u015fartlar\u0131n\u0131 da iyi bilen teknisyenlerdi. Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na getirilen Hafize Gaye Erkan ise uluslararas\u0131 alanda \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar\u0131 olan teknik y\u00f6n\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ki\u015filikti. Ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bu de\u011fi\u015fikler dahi ekonomi y\u00f6netimine hem i\u00e7 hem de d\u0131\u015f piyasalarda belli bir g\u00fcven olu\u015fmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan anlaml\u0131yd\u0131.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

KAMU F\u0130NANSMANI TEDB\u0130RLER\u0130<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Bu de\u011fi\u015fiklikler sonras\u0131nda \u00f6nce kamu maliyesinin finansman\u0131 anlam\u0131nda vergi art\u0131r\u0131mlar\u0131 da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen d\u00fczenlemeler yap\u0131ld\u0131. Bu d\u00fczenlemeleri k\u0131saca hat\u0131rlatacak olursak; KDV oran\u0131n\u0131n 2 puan art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve temizlik \u00fcr\u00fcnleri KDV oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 8\u2019den genel orana \u00e7ekilmesi, kurumlar vergisi oran\u0131n\u0131n finansal kurumlar bak\u0131m\u0131ndan y\u00fczde 50\u2019lik bir art\u0131r\u0131mla y\u00fczde 30\u2019a, di\u011fer kurumlar bak\u0131m\u0131ndan y\u00fczde 25\u2019e \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, ek motorlu ta\u015f\u0131tlar vergisi getirilmesi gibi gelir getirici etkisi \u00e7ok y\u00fcksek de\u011fi\u015fikliklerdi. Bu de\u011fi\u015fiklikleri baz\u0131 \u00d6TV ayarlamalar\u0131 da takip edince i\u015fin kamu maliyesi taraf\u0131nda \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015f oldu.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

MERKEZ BANKASI KARARLARI<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Ekonomi \u00e7evrelerinin daha \u00e7ok ilgilendi\u011fi Merkez Bankas\u0131 faiz kararlar\u0131 ise en az\u0131ndan gidilen yolun destekleyicisi mahiyetinde \u00f6nemli ad\u0131mlar oldu. Merkez Bankas\u0131 ilk faiz art\u0131r\u0131m\u0131 karar\u0131n\u0131 haziran ay\u0131nda g\u00f6sterge faizi 650 baz puan art\u0131rarak y\u00fczde 15\u2019e, temmuz PPK toplant\u0131s\u0131nda ise y\u00fczde 17.5\u2019e getirdikten sonra Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Hafize Gaye Erkan, ilk defa kapsaml\u0131 bir sunum i\u00e7in bas\u0131n ve kamuoyu \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. Ba\u015fkan, g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131k ve \u00f6zg\u00fcvenli bir \u015fekilde dile getirdi. Gerek bu toplant\u0131da yapt\u0131\u011f\u0131 sunum ve gerekse devam\u0131nda sorulara verdi\u011fi kapsaml\u0131, konusuna hakim teknik cevaplar ile kendisine kamuoyu nezdinde de ciddi bir g\u00fcven tesis etti. Bize g\u00f6re, Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n o toplant\u0131daki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u00fczerinde tekrar tekrar durulmas\u0131 gereken en temel konu; uygulanmakta olan ve muhtelif etkilere sahip bir\u00e7ok politika tedbirinin teker teker analiz edilerek, bunlar\u0131n etkilerini de\u011ferlendirmek suretiyle ekonomideki genel gidi\u015fat\u0131; b\u00fcy\u00fcme, istihdam ve ihracat\u0131 olumsuz etkilemeden daha sade ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir politika seti uygulamakta olduklar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmesi oldu. Toplant\u0131da g\u00fcven unsurunu art\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lacak ifade ile 2023 y\u0131l sonu enflasyon hedefinin y\u00fczde 58\u2019e revize edildi\u011fini duyurmak suretiyle enflasyon rakamlar\u0131 \u00fczerinde spek\u00fclasyon yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleme ve uygulanacak politikalara ve uygulay\u0131c\u0131lara g\u00fcveni peki\u015ftirmi\u015f oldu.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

BAZI HATIRLATMALAR<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Bu k\u00f6\u015fede zaman zaman ifade etti\u011fimiz \u00fczere, sosyal olaylarda tek do\u011fru yoktur. \u00d6nemli olan, gidilecek hedefin net olarak ortaya konulmas\u0131, bu hedefe y\u00f6nelik f\u0131rsat ve tehdit unsurlar\u0131n\u0131n daha do\u011fru analiz edilmesi ve bu \u00e7er\u00e7evede do\u011fru politika seti ile yol al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Daha a\u00e7\u0131k deyimiyle sadece ezberde olanlar\u0131n de\u011fil, mevcut durum analizinin de do\u011fru yap\u0131larak bir cerrah hassasiyetiyle hareket edilmesi olmazsa olmazd\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede kademe kademe gev\u015fetilecek ve nihayetinde de kald\u0131r\u0131lacak uygulamalarda zamanlama \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bug\u00fcne kadar ana istikamet olarak do\u011fru ad\u0131mlar at\u0131lmaya devam ediyor. Kur korumal\u0131 mevduat uygulamas\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 da bu \u015fekilde de\u011ferlendirmek gerekir. \u00d6nemli olan d\u00f6vize olan talebin durmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in yabanc\u0131 sermaye giri\u015finin de olmas\u0131yla art\u0131k kur seviyesine y\u00f6nelik tart\u0131\u015fma veya beklentinin sonlanmas\u0131 \u00f6nemlidir. T\u00fcrkiye daha \u00f6nce bunu ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yap\u0131l\u0131rken baz\u0131 s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma veya kontrol \u00f6nlemlerinin de makul seviyeye getirilmesi ve ekonomideki b\u00fcy\u00fcme, istihdam ve ihracat\u0131n olumsuz etkilenmemesi kritik \u00f6nemdedir. \u00d6rne\u011fin, \u00e7ok do\u011fru olarak belirlenmi\u015f cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 azalt\u0131c\u0131 yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 gibi alanlarda Merkez Bankas\u0131 destekli kredi imkanlar\u0131 sa\u011flan\u0131rken, bir yandan da zaten mevcut yat\u0131r\u0131mlara y\u00f6nelik Hermes vs. uygun kredi imkan\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f firmalar\u0131n kredi geri \u00f6demeleri i\u00e7in kendilerini g\u00fcvende hissetmeleri \u00f6nemlidir. Ayn\u0131 \u015fekilde ihracata y\u00f6nelik yine Merkez Bankas\u0131 kaynakl\u0131 Eximbank imkanlar\u0131 kulland\u0131r\u0131l\u0131rken de anlam\u0131n\u0131 yitirmekte olan s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n dikkatli de\u011ferlendirilmesinde yarar vard\u0131r. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, enflasyonla m\u00fccadelede en kritik konular\u0131n ba\u015f\u0131nda cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 kaynaklarla finansman\u0131 gelir. Bu anlamda mevcut ekonomi y\u00f6netiminin gerekli tecr\u00fcbe ve teknik donan\u0131ma sahip oldu\u011funu ifadeye gerek yoktur.\u00a0<\/span><\/p>","slug":"ekonomik-gorunum-uzerine-","tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/169135560085KVi5TcAroCDVZ.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1605,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":22,"name":"OSMAN","surname":"ARIO\u011eLU","email":"osman-arioglu@gmail.com","slug":"osman-arioglu","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600PhnV7uz5limxSFX.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-19T14:42:06.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:49:41.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":42343,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":42217,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Ekonomik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm \u00fczerine","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"OSMAN ARIO\u011eLU","content":"

<\/span><\/strong>\u00a0<\/span><\/p>

T\u00fcrkiye\u2019de 28 May\u0131s 2023 tarihinde yap\u0131lan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerinden sonra ekonomi y\u00f6netiminde k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Do\u011frusu, bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan ve bu konuda tecr\u00fcbesi olan bir\u00e7oklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu de\u011fi\u015fim s\u00fcrpriz de\u011fildi. Bu de\u011fi\u015fiklikten sonra baz\u0131 \u00e7evreler klasik politikalara d\u00f6n\u00fc\u015f demek enflasyonun \u00fczerinde reel faiz vermek gibi \u00e7ok basit bir anlay\u0131\u015fla adeta T\u00fcrkiye\u2019yi bir girdaptan bir ba\u015fka girdaba sokacak beklentiler i\u00e7erisindeydi. Oysa, Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na getirilen Mehmet \u015eim\u015fek ve Cumhurba\u015fkan\u0131 Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019na getirilen Cevdet Y\u0131lmaz, ekonomi y\u00f6netiminde daha \u00f6nce de g\u00f6rev alm\u0131\u015f, son derece tecr\u00fcbeli, T\u00fcrkiye \u015fartlar\u0131n\u0131 da iyi bilen teknisyenlerdi. Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na getirilen Hafize Gaye Erkan ise uluslararas\u0131 alanda \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar\u0131 olan teknik y\u00f6n\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ki\u015filikti. Ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bu de\u011fi\u015fikler dahi ekonomi y\u00f6netimine hem i\u00e7 hem de d\u0131\u015f piyasalarda belli bir g\u00fcven olu\u015fmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan anlaml\u0131yd\u0131.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

KAMU F\u0130NANSMANI TEDB\u0130RLER\u0130<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Bu de\u011fi\u015fiklikler sonras\u0131nda \u00f6nce kamu maliyesinin finansman\u0131 anlam\u0131nda vergi art\u0131r\u0131mlar\u0131 da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen d\u00fczenlemeler yap\u0131ld\u0131. Bu d\u00fczenlemeleri k\u0131saca hat\u0131rlatacak olursak; KDV oran\u0131n\u0131n 2 puan art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve temizlik \u00fcr\u00fcnleri KDV oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 8\u2019den genel orana \u00e7ekilmesi, kurumlar vergisi oran\u0131n\u0131n finansal kurumlar bak\u0131m\u0131ndan y\u00fczde 50\u2019lik bir art\u0131r\u0131mla y\u00fczde 30\u2019a, di\u011fer kurumlar bak\u0131m\u0131ndan y\u00fczde 25\u2019e \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, ek motorlu ta\u015f\u0131tlar vergisi getirilmesi gibi gelir getirici etkisi \u00e7ok y\u00fcksek de\u011fi\u015fikliklerdi. Bu de\u011fi\u015fiklikleri baz\u0131 \u00d6TV ayarlamalar\u0131 da takip edince i\u015fin kamu maliyesi taraf\u0131nda \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015f oldu.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

MERKEZ BANKASI KARARLARI<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Ekonomi \u00e7evrelerinin daha \u00e7ok ilgilendi\u011fi Merkez Bankas\u0131 faiz kararlar\u0131 ise en az\u0131ndan gidilen yolun destekleyicisi mahiyetinde \u00f6nemli ad\u0131mlar oldu. Merkez Bankas\u0131 ilk faiz art\u0131r\u0131m\u0131 karar\u0131n\u0131 haziran ay\u0131nda g\u00f6sterge faizi 650 baz puan art\u0131rarak y\u00fczde 15\u2019e, temmuz PPK toplant\u0131s\u0131nda ise y\u00fczde 17.5\u2019e getirdikten sonra Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Hafize Gaye Erkan, ilk defa kapsaml\u0131 bir sunum i\u00e7in bas\u0131n ve kamuoyu \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. Ba\u015fkan, g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131k ve \u00f6zg\u00fcvenli bir \u015fekilde dile getirdi. Gerek bu toplant\u0131da yapt\u0131\u011f\u0131 sunum ve gerekse devam\u0131nda sorulara verdi\u011fi kapsaml\u0131, konusuna hakim teknik cevaplar ile kendisine kamuoyu nezdinde de ciddi bir g\u00fcven tesis etti. Bize g\u00f6re, Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n o toplant\u0131daki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u00fczerinde tekrar tekrar durulmas\u0131 gereken en temel konu; uygulanmakta olan ve muhtelif etkilere sahip bir\u00e7ok politika tedbirinin teker teker analiz edilerek, bunlar\u0131n etkilerini de\u011ferlendirmek suretiyle ekonomideki genel gidi\u015fat\u0131; b\u00fcy\u00fcme, istihdam ve ihracat\u0131 olumsuz etkilemeden daha sade ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir politika seti uygulamakta olduklar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmesi oldu. Toplant\u0131da g\u00fcven unsurunu art\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lacak ifade ile 2023 y\u0131l sonu enflasyon hedefinin y\u00fczde 58\u2019e revize edildi\u011fini duyurmak suretiyle enflasyon rakamlar\u0131 \u00fczerinde spek\u00fclasyon yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleme ve uygulanacak politikalara ve uygulay\u0131c\u0131lara g\u00fcveni peki\u015ftirmi\u015f oldu.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

BAZI HATIRLATMALAR<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Bu k\u00f6\u015fede zaman zaman ifade etti\u011fimiz \u00fczere, sosyal olaylarda tek do\u011fru yoktur. \u00d6nemli olan, gidilecek hedefin net olarak ortaya konulmas\u0131, bu hedefe y\u00f6nelik f\u0131rsat ve tehdit unsurlar\u0131n\u0131n daha do\u011fru analiz edilmesi ve bu \u00e7er\u00e7evede do\u011fru politika seti ile yol al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Daha a\u00e7\u0131k deyimiyle sadece ezberde olanlar\u0131n de\u011fil, mevcut durum analizinin de do\u011fru yap\u0131larak bir cerrah hassasiyetiyle hareket edilmesi olmazsa olmazd\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede kademe kademe gev\u015fetilecek ve nihayetinde de kald\u0131r\u0131lacak uygulamalarda zamanlama \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bug\u00fcne kadar ana istikamet olarak do\u011fru ad\u0131mlar at\u0131lmaya devam ediyor. Kur korumal\u0131 mevduat uygulamas\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 da bu \u015fekilde de\u011ferlendirmek gerekir. \u00d6nemli olan d\u00f6vize olan talebin durmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in yabanc\u0131 sermaye giri\u015finin de olmas\u0131yla art\u0131k kur seviyesine y\u00f6nelik tart\u0131\u015fma veya beklentinin sonlanmas\u0131 \u00f6nemlidir. T\u00fcrkiye daha \u00f6nce bunu ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yap\u0131l\u0131rken baz\u0131 s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma veya kontrol \u00f6nlemlerinin de makul seviyeye getirilmesi ve ekonomideki b\u00fcy\u00fcme, istihdam ve ihracat\u0131n olumsuz etkilenmemesi kritik \u00f6nemdedir. \u00d6rne\u011fin, \u00e7ok do\u011fru olarak belirlenmi\u015f cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 azalt\u0131c\u0131 yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 gibi alanlarda Merkez Bankas\u0131 destekli kredi imkanlar\u0131 sa\u011flan\u0131rken, bir yandan da zaten mevcut yat\u0131r\u0131mlara y\u00f6nelik Hermes vs. uygun kredi imkan\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f firmalar\u0131n kredi geri \u00f6demeleri i\u00e7in kendilerini g\u00fcvende hissetmeleri \u00f6nemlidir. Ayn\u0131 \u015fekilde ihracata y\u00f6nelik yine Merkez Bankas\u0131 kaynakl\u0131 Eximbank imkanlar\u0131 kulland\u0131r\u0131l\u0131rken de anlam\u0131n\u0131 yitirmekte olan s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n dikkatli de\u011ferlendirilmesinde yarar vard\u0131r. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, enflasyonla m\u00fccadelede en kritik konular\u0131n ba\u015f\u0131nda cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 kaynaklarla finansman\u0131 gelir. Bu anlamda mevcut ekonomi y\u00f6netiminin gerekli tecr\u00fcbe ve teknik donan\u0131ma sahip oldu\u011funu ifadeye gerek yoktur.\u00a0<\/span><\/p>","slug":"ekonomik-gorunum-uzerine-","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/169135560085KVi5TcAroCDVZ.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/169135560085KVi5TcAroCDVZ.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"view_count":1605,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}