{"status":true,"post":{"id":21768,"user_id":10,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:12:12","created_at":"2020-04-09T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:12:12.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":21768,"is_featured":0,"title":"D\u00fcnyada ekonomik kriz nas\u0131l bitecek?","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Dr. Can G\u00fcrlesel

<\/strong><\/span><\/p>

Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 2020 y\u0131l\u0131nda hi\u00e7 beklenmeyen bir k\u00fcresel ekonomik kriz yaratt\u0131. Ancak bu kriz \u00f6ncekilerden olduk\u00e7a farkl\u0131. Bu nedenle ne zaman ve nas\u0131l bitece\u011fi de belirsiz. Beklentileri de\u011ferlendirelim.<\/span><\/p>

1. \u00d6nceki krizler ekonomik nedenlerden kaynakland\u0131<\/strong><\/span><\/p>

D\u00fcnya ekonomisi bundan \u00f6nce bir\u00e7ok kez kriz ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. Krizlerin nedenleri birbirlerine benzer veya farkl\u0131 oldu. Ancak daha \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z krizler hep ekonomik nedenlerden kaynakland\u0131. \u00c7ok geriye gitmeden ge\u00e7mi\u015f krizleri hat\u0131rlayacak olursak 1973 ve 1979 krizleri petrol fiyatlar\u0131 kaynakl\u0131 ya\u015fand\u0131. 1991 resesyonu 1. K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n petrol piyasalar\u0131na etkileri ile ger\u00e7ekle\u015fti. 1997 Asya Pasifik krizi, bir d\u00f6viz krizi olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 2008 krizi, \u00f6nce konut finansman krizi olarak ba\u015flad\u0131, sonra bankac\u0131l\u0131k krizine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve en sonunda \u015firketleri ve \u00fclkeleri bor\u00e7 krizine s\u00fcr\u00fckledi. Bu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z krizler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7o\u011funlukla ortadan kalkan talebi desteklemek i\u00e7in canland\u0131r\u0131c\u0131 destek ve \u00f6nlem politikalar\u0131 uyguland\u0131. Krizler \u00e7o\u011funlukla kal\u0131c\u0131 hasarlar\u0131 ile sona erdi ve bir sonraki krize kadar yine geni\u015fleyen ekonomiler g\u00f6r\u00fcld\u00fc. <\/span><\/p>

2. Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 \u00f6ncekilerden \u00e7ok farkl\u0131 <\/strong><\/span><\/p>

Koronavir\u00fcs ile ba\u015flayan ekonomik kriz ise daha \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z krizlerden \u00e7ok farkl\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve bu nedenle etkileri de \u00e7ok farkl\u0131 olacak. Bu kriz ile m\u00fccadele i\u00e7in de \u00e7ok farkl\u0131 desteklere ihtiya\u00e7 duyulacak. \u00d6ncelikle ekonomik kriz bir vir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve ekonomiye etkilerini yay\u0131lma co\u011frafyas\u0131 ile yay\u0131lma h\u0131z\u0131 belirleyecek. Bug\u00fcn itibariyle vir\u00fcs t\u00fcm d\u00fcnya \u00fclkelerine yay\u0131lm\u0131\u015f durumda. Salg\u0131n\u0131n merkezi \u00f6nce \u00c7in, sonra Avrupa ve en sonunda ABD oldu. Salg\u0131n\u0131n ne zaman ve nas\u0131l sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131 \u015fu anda tam bir bilinmez. \u0130yimser beklentiler bahar aylar\u0131nda zirveye ula\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yaz aylar\u0131nda tamamen sona ermesi. B\u00f6yle olsa dahi ekonomiler \u00fczerinde \u00e7ok ciddi hasarlar b\u0131rakacak. Ekonomiler derken, kamu kesimleri, finansal kesim, reel sekt\u00f6r ve hane halklar\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n hepsi etkilenecek.<\/span><\/p>

3. Salg\u0131n h\u0131zla yay\u0131l\u0131nca beklentiler de bozuldu <\/strong><\/span><\/p>

Salg\u0131n\u0131n yaz aylar\u0131nda sona ermesi \u015feklindeki iyimser beklentiye dayanan ekonomik senaryo dahi 2020 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyada sert bir k\u00fc\u00e7\u00fclme ve birka\u00e7 ay s\u00fcrecek resesyon \u00f6ng\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. Salg\u0131n\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc tamamen veya k\u0131smen izolasyonlar uyguluyor ve bunlar\u0131n en az\u0131ndan may\u0131s ay\u0131na kadar s\u00fcrece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Daha da uzamas\u0131 muhtemel. Bu izolasyon \u00f6nlemleri iktisadi faaliyetleri de en aza indirmi\u015f durumda. \u0130ktisadi faaliyetler muhtemelen y\u0131l\u0131n ikinci \u00e7eyre\u011finde d\u00fcnya genelinde \u00e7ift haneli daralabilecek. Etkiler \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte de s\u00fcrecek. Salg\u0131n yaz aylar\u0131nda tamamen sona ererse ilk toparlanma ancak y\u0131l\u0131n son \u00e7eyrek d\u00f6neminde g\u00f6r\u00fclebilecek. Bu iyimser senaryo i\u00e7inde dahi bir\u00e7ok banka ve reel sekt\u00f6r \u015firketi mali a\u00e7\u0131dan \u00e7ok olumsuz etkilenecek. \u0130\u015fsizlik sert \u015fekilde artacak.<\/span><\/p>

4.<\/strong> Canland\u0131rma de\u011fil, hayatta kalma paketleri a\u00e7\u0131klan\u0131yor<\/strong><\/span><\/p>

\u00dclkeler \u00f6nceki krizlerden farkl\u0131 olarak \u2018canland\u0131rma\u2019 \u00f6nlemleri yerine \u2018ya\u015fatma\u2019 veya \u2018hayatta kalma\u2019 \u00f6nlemleri al\u0131yor. H\u00fck\u00fcmetlerin destek paketleri, firmalar\u0131n ve istihdam\u0131n korunmas\u0131na ve i\u015fini kaybedenler ile d\u00fc\u015f\u00fck gelir gruplar\u0131na yard\u0131ma odakland\u0131. Merkez Bankalar\u0131 da neredeyse sonsuz parasal geni\u015fleme ve destek programlar\u0131 uyguluyor. Bu destekler kaybedilen gelirleri bir s\u00fcre ikame etmeye \u00e7al\u0131\u015facak. Salg\u0131n\u0131n uzamas\u0131 halinde ise ikame ne kadar s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek, oras\u0131 da bir di\u011fer bilinmeyen.<\/span><\/p>

5. Desteklerden azami yararlanal\u0131m<\/strong><\/span><\/p>

Salg\u0131n\u0131n ne zaman sona erece\u011fi, daha \u00f6nce hi\u00e7 ya\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu ekonomik krizin nereye evrilece\u011fi belirsiz. Bu nedenle ihtiyac\u0131m\u0131z olsa da olmasa da T\u00fcrkiye\u2019de firmalar\u0131m\u0131z i\u00e7in a\u00e7\u0131klanan t\u00fcm desteklerden azami \u00f6l\u00e7\u00fcde yararlanmak faydal\u0131 olacak. Bu hem krizi en az hasarla atlatmam\u0131z\u0131 hem de kriz sonras\u0131na daha g\u00fc\u00e7l\u00fc girmemizi sa\u011flayacak.<\/span><\/p>

Son s\u00f6z<\/strong>; \u00f6nce kendi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, sonra \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve de firmalar\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyal\u0131m.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"dunyada-ekonomik-kriz-nasil-bitecek","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"D\u00fcnyada ekonomik kriz nas\u0131l bitecek?","meta_description":"Dr. Can G\u00fcrlesel","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1097,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":10,"name":"CAN","surname":"G\u00dcRLESEL","email":"durmaz.umran@superposta.com","slug":"dr-can-gurlesel","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916008P5QTYWdQ2pLpLn.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:00.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":21867,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":21768,"locale":"tr","category_id":73,"title":"D\u00fcnyada ekonomik kriz nas\u0131l bitecek?","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Dr. Can G\u00fcrlesel

<\/strong><\/span><\/p>

Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 2020 y\u0131l\u0131nda hi\u00e7 beklenmeyen bir k\u00fcresel ekonomik kriz yaratt\u0131. Ancak bu kriz \u00f6ncekilerden olduk\u00e7a farkl\u0131. Bu nedenle ne zaman ve nas\u0131l bitece\u011fi de belirsiz. Beklentileri de\u011ferlendirelim.<\/span><\/p>

1. \u00d6nceki krizler ekonomik nedenlerden kaynakland\u0131<\/strong><\/span><\/p>

D\u00fcnya ekonomisi bundan \u00f6nce bir\u00e7ok kez kriz ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. Krizlerin nedenleri birbirlerine benzer veya farkl\u0131 oldu. Ancak daha \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z krizler hep ekonomik nedenlerden kaynakland\u0131. \u00c7ok geriye gitmeden ge\u00e7mi\u015f krizleri hat\u0131rlayacak olursak 1973 ve 1979 krizleri petrol fiyatlar\u0131 kaynakl\u0131 ya\u015fand\u0131. 1991 resesyonu 1. K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n petrol piyasalar\u0131na etkileri ile ger\u00e7ekle\u015fti. 1997 Asya Pasifik krizi, bir d\u00f6viz krizi olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 2008 krizi, \u00f6nce konut finansman krizi olarak ba\u015flad\u0131, sonra bankac\u0131l\u0131k krizine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve en sonunda \u015firketleri ve \u00fclkeleri bor\u00e7 krizine s\u00fcr\u00fckledi. Bu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z krizler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7o\u011funlukla ortadan kalkan talebi desteklemek i\u00e7in canland\u0131r\u0131c\u0131 destek ve \u00f6nlem politikalar\u0131 uyguland\u0131. Krizler \u00e7o\u011funlukla kal\u0131c\u0131 hasarlar\u0131 ile sona erdi ve bir sonraki krize kadar yine geni\u015fleyen ekonomiler g\u00f6r\u00fcld\u00fc. <\/span><\/p>

2. Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 \u00f6ncekilerden \u00e7ok farkl\u0131 <\/strong><\/span><\/p>

Koronavir\u00fcs ile ba\u015flayan ekonomik kriz ise daha \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z krizlerden \u00e7ok farkl\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve bu nedenle etkileri de \u00e7ok farkl\u0131 olacak. Bu kriz ile m\u00fccadele i\u00e7in de \u00e7ok farkl\u0131 desteklere ihtiya\u00e7 duyulacak. \u00d6ncelikle ekonomik kriz bir vir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve ekonomiye etkilerini yay\u0131lma co\u011frafyas\u0131 ile yay\u0131lma h\u0131z\u0131 belirleyecek. Bug\u00fcn itibariyle vir\u00fcs t\u00fcm d\u00fcnya \u00fclkelerine yay\u0131lm\u0131\u015f durumda. Salg\u0131n\u0131n merkezi \u00f6nce \u00c7in, sonra Avrupa ve en sonunda ABD oldu. Salg\u0131n\u0131n ne zaman ve nas\u0131l sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131 \u015fu anda tam bir bilinmez. \u0130yimser beklentiler bahar aylar\u0131nda zirveye ula\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yaz aylar\u0131nda tamamen sona ermesi. B\u00f6yle olsa dahi ekonomiler \u00fczerinde \u00e7ok ciddi hasarlar b\u0131rakacak. Ekonomiler derken, kamu kesimleri, finansal kesim, reel sekt\u00f6r ve hane halklar\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n hepsi etkilenecek.<\/span><\/p>

3. Salg\u0131n h\u0131zla yay\u0131l\u0131nca beklentiler de bozuldu <\/strong><\/span><\/p>

Salg\u0131n\u0131n yaz aylar\u0131nda sona ermesi \u015feklindeki iyimser beklentiye dayanan ekonomik senaryo dahi 2020 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyada sert bir k\u00fc\u00e7\u00fclme ve birka\u00e7 ay s\u00fcrecek resesyon \u00f6ng\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. Salg\u0131n\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc tamamen veya k\u0131smen izolasyonlar uyguluyor ve bunlar\u0131n en az\u0131ndan may\u0131s ay\u0131na kadar s\u00fcrece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Daha da uzamas\u0131 muhtemel. Bu izolasyon \u00f6nlemleri iktisadi faaliyetleri de en aza indirmi\u015f durumda. \u0130ktisadi faaliyetler muhtemelen y\u0131l\u0131n ikinci \u00e7eyre\u011finde d\u00fcnya genelinde \u00e7ift haneli daralabilecek. Etkiler \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte de s\u00fcrecek. Salg\u0131n yaz aylar\u0131nda tamamen sona ererse ilk toparlanma ancak y\u0131l\u0131n son \u00e7eyrek d\u00f6neminde g\u00f6r\u00fclebilecek. Bu iyimser senaryo i\u00e7inde dahi bir\u00e7ok banka ve reel sekt\u00f6r \u015firketi mali a\u00e7\u0131dan \u00e7ok olumsuz etkilenecek. \u0130\u015fsizlik sert \u015fekilde artacak.<\/span><\/p>

4.<\/strong> Canland\u0131rma de\u011fil, hayatta kalma paketleri a\u00e7\u0131klan\u0131yor<\/strong><\/span><\/p>

\u00dclkeler \u00f6nceki krizlerden farkl\u0131 olarak \u2018canland\u0131rma\u2019 \u00f6nlemleri yerine \u2018ya\u015fatma\u2019 veya \u2018hayatta kalma\u2019 \u00f6nlemleri al\u0131yor. H\u00fck\u00fcmetlerin destek paketleri, firmalar\u0131n ve istihdam\u0131n korunmas\u0131na ve i\u015fini kaybedenler ile d\u00fc\u015f\u00fck gelir gruplar\u0131na yard\u0131ma odakland\u0131. Merkez Bankalar\u0131 da neredeyse sonsuz parasal geni\u015fleme ve destek programlar\u0131 uyguluyor. Bu destekler kaybedilen gelirleri bir s\u00fcre ikame etmeye \u00e7al\u0131\u015facak. Salg\u0131n\u0131n uzamas\u0131 halinde ise ikame ne kadar s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek, oras\u0131 da bir di\u011fer bilinmeyen.<\/span><\/p>

5. Desteklerden azami yararlanal\u0131m<\/strong><\/span><\/p>

Salg\u0131n\u0131n ne zaman sona erece\u011fi, daha \u00f6nce hi\u00e7 ya\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu ekonomik krizin nereye evrilece\u011fi belirsiz. Bu nedenle ihtiyac\u0131m\u0131z olsa da olmasa da T\u00fcrkiye\u2019de firmalar\u0131m\u0131z i\u00e7in a\u00e7\u0131klanan t\u00fcm desteklerden azami \u00f6l\u00e7\u00fcde yararlanmak faydal\u0131 olacak. Bu hem krizi en az hasarla atlatmam\u0131z\u0131 hem de kriz sonras\u0131na daha g\u00fc\u00e7l\u00fc girmemizi sa\u011flayacak.<\/span><\/p>

Son s\u00f6z<\/strong>; \u00f6nce kendi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, sonra \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve de firmalar\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyal\u0131m.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"dunyada-ekonomik-kriz-nasil-bitecek","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"D\u00fcnyada ekonomik kriz nas\u0131l bitecek?","meta_description":"Dr. Can G\u00fcrlesel","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1097,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}