{"status":true,"post":{"id":19930,"user_id":11,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 13:41:34","created_at":"2019-02-17T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T10:41:34.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":19930,"is_featured":0,"title":"Direkt kontrol politikalar\u0131 devrede","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p><span class=\"large\">H\u00fck\u00fcmetlerin iktisat politikalar\u0131, 1929 B\u00fcy\u00fck Buhran\u0131\u2019ndan bu yana ekonomi literat\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir alan\u0131d\u0131r. \u0130ktisat politikalar\u0131 \u00fc\u00e7 temel sac aya\u011f\u0131ndan olu\u015fur: Para politikas\u0131, maliye politikas\u0131 ve direkt kontrol politikalar\u0131. \u0130ktisat politikalar\u0131n\u0131n temel g\u00f6revi, b\u00fcy\u00fcme ve istihdam\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131lmak, fiyat istikrar\u0131 ve finansal istikrar\u0131 korumak, temel makro dengelerde bozulma varsa, sistemi tekrar dengeye kavu\u015fturmakt\u0131r. Ayr\u0131ca ekonomi alan\u0131nda ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda her d\u00fczeyde e\u015fit bir rekabet ortam\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 da unutmamak gerekir. 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren s\u0131k s\u0131k \u00f6ne \u00e7\u0131kan anglosakson \u2018neoliberal anlay\u0131\u015f\u2019, iktisat politikalar\u0131n\u0131n \u2018piyasa yap\u0131c\u0131\u2019, \u2018piyasay\u0131 d\u00fczenleyici\u2019 y\u00f6n\u00fcn\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fcmseyici, d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 bir tavr\u0131 yerle\u015ftirme gayreti g\u00f6sterdi. \u00dcz\u00fcc\u00fcd\u00fcr ki, belirli \u00f6l\u00e7\u00fclerde ba\u015far\u0131l\u0131 da oldular.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>D\u00dcNYA EKONOM\u0130S\u0130NDE POP\u00dcLER<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Enflasyonla m\u00fccadele ad\u0131na, salt para ve maliye politikas\u0131na dayal\u0131 bir \u2018d\u00fczenleyici\u2019, \u2018dengeleyici\u2019 politika seti olu\u015fturursan\u0131z iktisat politikas\u0131n\u0131n bir baca\u011f\u0131n\u0131 eksik b\u0131rakm\u0131\u015f olursunuz. \u0130ktisat bilimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yanl\u0131\u015f bilinen bir detay olarak, direkt kontrol politikalar\u0131n\u0131n sadece kom\u00fcnist \u00fclkelerde uyguland\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131, 1990\u2019lardan bu yana T\u00fcrkiye\u2019nin elini-kolunu pek \u00e7ok kez ba\u011flad\u0131. Oysa, direkt kontrol politikalar\u0131, ba\u015fta d\u0131\u015f ticaret olmak \u00fczere, h\u00e2l\u00e2 d\u00fcnya ekonomisinde pop\u00fcler bir ba\u015fl\u0131kt\u0131r; ABD\u2019nin \u00c7in ve AB \u00fcr\u00fcnlerine ekstra g\u00fcmr\u00fck vergisi koymas\u0131 gibi.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>\u2018TANZ\u0130M SATI\u015e A\u011eI\u2019 GEREKL\u0130 B\u0130R ADIM<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Fiyat istikrar\u0131na y\u00f6nelik direkt kontrol politikalar\u0131nda ise kapitalist \u00fclkelerde dahi, 1960 ve 70\u2019li y\u0131llarda \u2018narh fiyat\u0131\u2019 denendi; h\u00fck\u00fcmetler pek \u00e7ok mal\u0131n fiyat\u0131n\u0131 kendisi belirlemeye kalkt\u0131 ve karaborsaya sebep oldu. Oysa g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, h\u00fck\u00fcmetler fiyat reg\u00fclasyonunu, bilhassa tar\u0131m ve g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde \u00fcreticiden do\u011frudan t\u00fcketiciye ula\u015facak mekanizmalar\u0131 olu\u015fturarak ba\u015far\u0131yor. Bu nedenle, T\u00fcrkiye genelinde \u2018tanzim sat\u0131\u015f a\u011f\u0131\u2019 kurulmas\u0131 \u00f6nemli ve gerekli bir ad\u0131md\u0131r. Sadece para ve maliye politikas\u0131 de\u011fil, direkt kontrol politikas\u0131 da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u2018piyasa ekonomisi\u2019ne dayal\u0131 sistemin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>GIDADA \u00c7OK Y\u00d6NL\u00dc TEDB\u0130RLER<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Fiyat istikrar\u0131na y\u00f6nelik makro ekonomik politikalar iki boyutludur: Arz yanl\u0131s\u0131 tedbirleri i\u00e7eren politikalar ve talep yanl\u0131s\u0131 tedbirleri i\u00e7eren politikalar. Bir \u00f6rnek vermek a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Ziraat Bankas\u0131\u2019n\u0131n \u2018yeni\u2019 sera kredisi ve b\u00f6yle bir kredi paketiyle T\u00fcrkiye\u2019de serac\u0131l\u0131\u011fa yeni bir model kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 \u2018arz yanl\u0131s\u0131\u2019 bir yakla\u015f\u0131m. \u0130stanbul ve Ankara\u2019dan ba\u015flayarak, yerel y\u00f6netimlerin koordinasyonunda olu\u015fturulan tanzim sat\u0131\u015f zincirleri ise \u2018talep yanl\u0131s\u0131\u2019 bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. \u00c7\u00f6z\u00fcmlerin kimileri k\u0131sa, kimileri orta, kimileri uzun vadeli olu\u015fturulabilir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">K\u0131sa vadeli \u00e7\u00f6z\u00fcmler, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak perakendede, yani t\u00fcketicinin muhatap oldu\u011fu tar\u0131m ve g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinin fiyatlar\u0131ndaki anomaliliklere odakl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlerdir. \u00dcretimden t\u00fcketime, de\u011fer zincirinde yer alan kimi oligopolistik, yani rekabet d\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lar\u0131n sebep oldu\u011fu fiyat katlamalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecek; s\u00f6z konusu rekabet d\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lar\u0131n piyasaya verdikleri tahribat\u0131 elimine edecek tedbirlerdir. Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan, Hazine ve Maliye, Ticaret ve Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n her birinin devrede oldu\u011fu topyekun m\u00fccadeleye y\u00f6nelik tedbirleri a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra 5 g\u00fcnde dahi fiyatlarda nas\u0131l bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine birlikte \u015fahit olduk. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Arz yanl\u0131s\u0131 tedbirler a\u00e7\u0131s\u0131ndan, orta ve uzun vadeli hedefler aras\u0131nda serac\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemine i\u015faret eden Bakan Berat Albayrak, sera kapasitesini misli misli art\u0131racak altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131yla nisan ve may\u0131stan sonra fiziki in\u015faatlara da ba\u015flayarak \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki k\u0131\u015f, bir daha serac\u0131l\u0131k \u00fczerinden fiyatlarla oynamaya \u00e7al\u0131\u015fanlara hi\u00e7bir \u015fekilde izin verilmeyece\u011fini vurgulad\u0131. Tar\u0131m Kredi Kooperatifleri Merkez Birli\u011fi Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Fahrettin Poyraz ise 2.5 ayl\u0131k bir \u00fcr\u00fcn arz\u0131 planlamas\u0131 yap\u0131larak, yaz ba\u015f\u0131na kadar \u00f6nemli bir arz yanl\u0131s\u0131 tedbir al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131. Ekonominin temel, oturmu\u015f kurallar\u0131n\u0131 dikkate alarak, ekonomi y\u00f6netimi s\u00fcreci tam kural\u0131na g\u00f6re y\u00f6netiyor.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"direkt-kontrol-politikalari-devrede","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Direkt kontrol politikalar\u0131 devrede","meta_description":"Prof. Dr. Kerem Alkin","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":109,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":11,"name":"KEREM","surname":"ALK\u0130N","email":"irem05@daglaroglu.com","slug":"prof-dr-kerem-alkin","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916000GNrERW0ucj2Ja7.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:50:43.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":20029,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":19930,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Direkt kontrol politikalar\u0131 devrede","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p><span class=\"large\">H\u00fck\u00fcmetlerin iktisat politikalar\u0131, 1929 B\u00fcy\u00fck Buhran\u0131\u2019ndan bu yana ekonomi literat\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir alan\u0131d\u0131r. \u0130ktisat politikalar\u0131 \u00fc\u00e7 temel sac aya\u011f\u0131ndan olu\u015fur: Para politikas\u0131, maliye politikas\u0131 ve direkt kontrol politikalar\u0131. \u0130ktisat politikalar\u0131n\u0131n temel g\u00f6revi, b\u00fcy\u00fcme ve istihdam\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131lmak, fiyat istikrar\u0131 ve finansal istikrar\u0131 korumak, temel makro dengelerde bozulma varsa, sistemi tekrar dengeye kavu\u015fturmakt\u0131r. Ayr\u0131ca ekonomi alan\u0131nda ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda her d\u00fczeyde e\u015fit bir rekabet ortam\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 da unutmamak gerekir. 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren s\u0131k s\u0131k \u00f6ne \u00e7\u0131kan anglosakson \u2018neoliberal anlay\u0131\u015f\u2019, iktisat politikalar\u0131n\u0131n \u2018piyasa yap\u0131c\u0131\u2019, \u2018piyasay\u0131 d\u00fczenleyici\u2019 y\u00f6n\u00fcn\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fcmseyici, d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 bir tavr\u0131 yerle\u015ftirme gayreti g\u00f6sterdi. \u00dcz\u00fcc\u00fcd\u00fcr ki, belirli \u00f6l\u00e7\u00fclerde ba\u015far\u0131l\u0131 da oldular.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>D\u00dcNYA EKONOM\u0130S\u0130NDE POP\u00dcLER<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Enflasyonla m\u00fccadele ad\u0131na, salt para ve maliye politikas\u0131na dayal\u0131 bir \u2018d\u00fczenleyici\u2019, \u2018dengeleyici\u2019 politika seti olu\u015fturursan\u0131z iktisat politikas\u0131n\u0131n bir baca\u011f\u0131n\u0131 eksik b\u0131rakm\u0131\u015f olursunuz. \u0130ktisat bilimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yanl\u0131\u015f bilinen bir detay olarak, direkt kontrol politikalar\u0131n\u0131n sadece kom\u00fcnist \u00fclkelerde uyguland\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131, 1990\u2019lardan bu yana T\u00fcrkiye\u2019nin elini-kolunu pek \u00e7ok kez ba\u011flad\u0131. Oysa, direkt kontrol politikalar\u0131, ba\u015fta d\u0131\u015f ticaret olmak \u00fczere, h\u00e2l\u00e2 d\u00fcnya ekonomisinde pop\u00fcler bir ba\u015fl\u0131kt\u0131r; ABD\u2019nin \u00c7in ve AB \u00fcr\u00fcnlerine ekstra g\u00fcmr\u00fck vergisi koymas\u0131 gibi.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>\u2018TANZ\u0130M SATI\u015e A\u011eI\u2019 GEREKL\u0130 B\u0130R ADIM<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Fiyat istikrar\u0131na y\u00f6nelik direkt kontrol politikalar\u0131nda ise kapitalist \u00fclkelerde dahi, 1960 ve 70\u2019li y\u0131llarda \u2018narh fiyat\u0131\u2019 denendi; h\u00fck\u00fcmetler pek \u00e7ok mal\u0131n fiyat\u0131n\u0131 kendisi belirlemeye kalkt\u0131 ve karaborsaya sebep oldu. Oysa g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, h\u00fck\u00fcmetler fiyat reg\u00fclasyonunu, bilhassa tar\u0131m ve g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde \u00fcreticiden do\u011frudan t\u00fcketiciye ula\u015facak mekanizmalar\u0131 olu\u015fturarak ba\u015far\u0131yor. Bu nedenle, T\u00fcrkiye genelinde \u2018tanzim sat\u0131\u015f a\u011f\u0131\u2019 kurulmas\u0131 \u00f6nemli ve gerekli bir ad\u0131md\u0131r. Sadece para ve maliye politikas\u0131 de\u011fil, direkt kontrol politikas\u0131 da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u2018piyasa ekonomisi\u2019ne dayal\u0131 sistemin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>GIDADA \u00c7OK Y\u00d6NL\u00dc TEDB\u0130RLER<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Fiyat istikrar\u0131na y\u00f6nelik makro ekonomik politikalar iki boyutludur: Arz yanl\u0131s\u0131 tedbirleri i\u00e7eren politikalar ve talep yanl\u0131s\u0131 tedbirleri i\u00e7eren politikalar. Bir \u00f6rnek vermek a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Ziraat Bankas\u0131\u2019n\u0131n \u2018yeni\u2019 sera kredisi ve b\u00f6yle bir kredi paketiyle T\u00fcrkiye\u2019de serac\u0131l\u0131\u011fa yeni bir model kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 \u2018arz yanl\u0131s\u0131\u2019 bir yakla\u015f\u0131m. \u0130stanbul ve Ankara\u2019dan ba\u015flayarak, yerel y\u00f6netimlerin koordinasyonunda olu\u015fturulan tanzim sat\u0131\u015f zincirleri ise \u2018talep yanl\u0131s\u0131\u2019 bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. \u00c7\u00f6z\u00fcmlerin kimileri k\u0131sa, kimileri orta, kimileri uzun vadeli olu\u015fturulabilir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">K\u0131sa vadeli \u00e7\u00f6z\u00fcmler, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak perakendede, yani t\u00fcketicinin muhatap oldu\u011fu tar\u0131m ve g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinin fiyatlar\u0131ndaki anomaliliklere odakl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlerdir. \u00dcretimden t\u00fcketime, de\u011fer zincirinde yer alan kimi oligopolistik, yani rekabet d\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lar\u0131n sebep oldu\u011fu fiyat katlamalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecek; s\u00f6z konusu rekabet d\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lar\u0131n piyasaya verdikleri tahribat\u0131 elimine edecek tedbirlerdir. Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan, Hazine ve Maliye, Ticaret ve Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n her birinin devrede oldu\u011fu topyekun m\u00fccadeleye y\u00f6nelik tedbirleri a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra 5 g\u00fcnde dahi fiyatlarda nas\u0131l bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine birlikte \u015fahit olduk. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Arz yanl\u0131s\u0131 tedbirler a\u00e7\u0131s\u0131ndan, orta ve uzun vadeli hedefler aras\u0131nda serac\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemine i\u015faret eden Bakan Berat Albayrak, sera kapasitesini misli misli art\u0131racak altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131yla nisan ve may\u0131stan sonra fiziki in\u015faatlara da ba\u015flayarak \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki k\u0131\u015f, bir daha serac\u0131l\u0131k \u00fczerinden fiyatlarla oynamaya \u00e7al\u0131\u015fanlara hi\u00e7bir \u015fekilde izin verilmeyece\u011fini vurgulad\u0131. Tar\u0131m Kredi Kooperatifleri Merkez Birli\u011fi Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Fahrettin Poyraz ise 2.5 ayl\u0131k bir \u00fcr\u00fcn arz\u0131 planlamas\u0131 yap\u0131larak, yaz ba\u015f\u0131na kadar \u00f6nemli bir arz yanl\u0131s\u0131 tedbir al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131. Ekonominin temel, oturmu\u015f kurallar\u0131n\u0131 dikkate alarak, ekonomi y\u00f6netimi s\u00fcreci tam kural\u0131na g\u00f6re y\u00f6netiyor.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"direkt-kontrol-politikalari-devrede","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Direkt kontrol politikalar\u0131 devrede","meta_description":"Prof. Dr. Kerem Alkin","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":109,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}