{"status":true,"post":{"id":22064,"user_id":6,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:14:41","created_at":"2020-05-07T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:14:41.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":22064,"is_featured":0,"title":"Diderot etkisi","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>Dr. \u0130lhami F\u0131nd\u0131k\u00e7\u0131<\/strong><\/span><br><\/p>  <p><span class=\"large\">\u201cYoksullu\u011fun kendisine has \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131r, zenginlik ve l\u00fcks\u00fcn ise tahribat\u0131 vard\u0131r.\u201d Bu s\u00f6zler, ayd\u0131nlanma \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemli filozof ve yazarlar\u0131ndan Dennis Diderot\u2019a (1713-1784) ait. Diderot, Fransa\u2019da k\u00fc\u00e7\u00fck bir kasabada yedi \u00e7ocuklu, fakir bir ailenin evlad\u0131 olarak papazl\u0131k e\u011fitimi ald\u0131. Dini inanc\u0131 vard\u0131 ama papazl\u0131k yapmad\u0131. \u00d6zel bir u\u011fra\u015fla Paris\u2019te hukuk okudu ama avukatl\u0131k da yapmad\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">D\u00fc\u015f\u00fcnmeyi, konu\u015fmay\u0131, yazmay\u0131 ve \u00fcretmeyi seviyordu. Felsefe alan\u0131ndaki kitaplar\u0131n\u0131n yan\u0131nda y\u0131llar s\u00fcren \u00fcnl\u00fc ansiklopedisini yazd\u0131. Ancak bir t\u00fcrl\u00fc fakirlikten kurtulamad\u0131.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Avrupa\u2019daki ayd\u0131nlanma \u00e7abalar\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden yazar ve filozoflarla irtibat halinde olan Rus \u00c7ari\u00e7esi 2. Katerina, Diderot\u2019u Rusya\u2019ya davet eder. \u00c7ari\u00e7e, yazar\u0131n fakirlik i\u00e7inde oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce onun 25 y\u0131ll\u0131k eme\u011fi ile olu\u015fan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve k\u00fct\u00fcphanesini sat\u0131n al\u0131r, sonra ona hediye eder. Bu konuda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler olsa da ilk zamanlarda Rusya\u2019ya hayranl\u0131k duyan Diderot ile \u00c7ari\u00e7e\u2019nin aralar\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck anlay\u0131\u015flar\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131k nedeniyle bozulur. Diderot, ald\u0131\u011f\u0131 para ile bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6der ve rahat\u00e7a \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flar. Bir g\u00fcn dostlar\u0131ndan biri ona kadife bir sabahl\u0131k hediye eder (baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere g\u00f6re kendisi al\u0131r). Diderot, sabahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok sever ama yeni sabahl\u0131\u011f\u0131 ile eski \u00e7al\u0131\u015fma masas\u0131 aras\u0131nda uyumsuzluk g\u00f6r\u00fcr ve masas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir. Sonra hal\u0131n\u0131n masaya uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. B\u00f6ylece hal\u0131lar, koltuklar, duvarlardaki resimlere var\u0131ncaya kadar evindeki her \u015feyi yeniler ve paras\u0131n\u0131 bitirir. Bu arada inan\u00e7lar\u0131 zay\u0131flar. Yeniden fakir d\u00fc\u015fen filozof, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu olaydan \u00e7ok etkilenir ve bu konuda yaz\u0131lar yazar.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>T\u00dcKETEN STANDART HAYAT<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Diderot etkisi olarak psikoloji, sosyoloji ve iktisatta yer alan bu durum, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n resmini yans\u0131t\u0131r. Zira bug\u00fcn insan\u0131n en \u00f6nemli sorunu, t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki zaaft\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u0130nsan, ihtiyac\u0131 olmayan bir nesneyi al\u0131p hayat\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline getirdi\u011finde bu nesne, kendine benzer yeni nesnelerin al\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik eder. B\u00f6ylece birey, kendisinin egemen oldu\u011fu, \u00f6zg\u00fcrce kararlar\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir davran\u0131\u015f ve ya\u015fam bi\u00e7iminden kolayca y\u00f6netilen, y\u00f6nlendirilen bir davran\u0131\u015f ve ya\u015fam bi\u00e7imine ge\u00e7mi\u015f olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan zihni, ya\u015fam\u0131ndaki olgu ve olaylarda b\u00fct\u00fcn\u00fc yakalama e\u011filimindedir. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>\u00dcRETEREK VAR OLMAK<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Egemen g\u00fc\u00e7lerin ve uluslararas\u0131 markalar\u0131n, insan\u0131n bu zaaf\u0131ndan yararlanarak daha h\u0131zl\u0131 bir t\u00fcketim i\u00e7in her g\u00fcn yeni yollara ba\u015fvurduklar\u0131n\u0131 biliyoruz. \u00d6yle ki, h\u0131zl\u0131 t\u00fcketime y\u00f6nelik sanal reklamlar, alg\u0131 yan\u0131ltmalar\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli yollarla bireylerin bilin\u00e7altlar\u0131na kadar iniliyor. B\u00f6ylece g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131 \u00fcretmeyi unuttu, adeta bir t\u00fcketim makinas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130nsani de\u011ferler y\u0131prand\u0131, varl\u0131kla etkile\u015fim s\u0131n\u0131rland\u0131, daha da \u00f6nemlisi, insan\u0131n kendisiyle bar\u0131\u015f\u0131 bozuldu. \u0130htiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halde t\u00fcketmeye ko\u015fullanm\u0131\u015f birey; h\u0131zl\u0131 ya\u015fam\u0131n \u00e7arklar\u0131 aras\u0131nda insani de\u011ferlerini yitirmeye ba\u015flad\u0131, \u00fcreterek de\u011fil, t\u00fcketerek var olma derdine girdi. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Geleneksel ya\u015fam bi\u00e7iminde insan\u0131n e\u015fya ile ili\u015fkisi, ihtiyac\u0131 oran\u0131ndad\u0131r. \u0130htiya\u00e7tan \u00f6tesi uygun g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Bunun i\u00e7indir ki, tasavvuf gelene\u011finde; az olan \u00e7ok olana, yokluk varl\u0131\u011fa, hayat\u0131n \u00f6tesi hayata, fakirlik zenginli\u011fe, gece g\u00fcnd\u00fcze tercih edilir. S\u0131f\u0131r merkezli bir ki\u015filik ve karakter olu\u015fumu i\u00e7in ailede her t\u00fcrl\u00fc a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n sergilenmemesi gere\u011fi bunun i\u00e7in \u00f6nemlidir. Daha \u00e7ok varl\u0131k edinmek ve t\u00fcketmek yoluyla hayat\u0131n anlam\u0131n\u0131 arama yolculu\u011funun, bireyi bir yere g\u00f6t\u00fcrmedi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. As\u0131l olan, yokluk ve hi\u00e7lik \u00fczerinden hayat\u0131n anlam aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektir. Mana erlerinin s\u0131k s\u0131k \u00e7ilehane hayat\u0131n\u0131 tercih etmeleri de bundand\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Diderot\u2019un ifadesiyle; <em>\u2018eski sabahl\u0131\u011f\u0131n efendisi olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p yeni sabahl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6lesi olmamak\u2019<\/em> i\u00e7in hangi ekonomik d\u00fczeyde olursa olsun insan\u0131n; kendine yetecek ve ya\u015fam tatminine ula\u015ft\u0131racak m\u00fctevaz\u0131 bir hayat al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 edinmesi \u00f6nemli ve gereklidir.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"diderot-etkisi","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Diderot etkisi","meta_description":"Dr. \u0130lhami F\u0131nd\u0131k\u00e7\u0131","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1351,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":6,"name":"\u0130LHAM\u0130","surname":"FINDIK\u00c7I","email":"kerem49@gonultas.org","slug":"dr-ilhami-findikci","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916007TlCwM70HUjW9XY.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T10:21:29.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":22163,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":22064,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Diderot etkisi","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>Dr. \u0130lhami F\u0131nd\u0131k\u00e7\u0131<\/strong><\/span><br><\/p>  <p><span class=\"large\">\u201cYoksullu\u011fun kendisine has \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131r, zenginlik ve l\u00fcks\u00fcn ise tahribat\u0131 vard\u0131r.\u201d Bu s\u00f6zler, ayd\u0131nlanma \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemli filozof ve yazarlar\u0131ndan Dennis Diderot\u2019a (1713-1784) ait. Diderot, Fransa\u2019da k\u00fc\u00e7\u00fck bir kasabada yedi \u00e7ocuklu, fakir bir ailenin evlad\u0131 olarak papazl\u0131k e\u011fitimi ald\u0131. Dini inanc\u0131 vard\u0131 ama papazl\u0131k yapmad\u0131. \u00d6zel bir u\u011fra\u015fla Paris\u2019te hukuk okudu ama avukatl\u0131k da yapmad\u0131. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">D\u00fc\u015f\u00fcnmeyi, konu\u015fmay\u0131, yazmay\u0131 ve \u00fcretmeyi seviyordu. Felsefe alan\u0131ndaki kitaplar\u0131n\u0131n yan\u0131nda y\u0131llar s\u00fcren \u00fcnl\u00fc ansiklopedisini yazd\u0131. Ancak bir t\u00fcrl\u00fc fakirlikten kurtulamad\u0131.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Avrupa\u2019daki ayd\u0131nlanma \u00e7abalar\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden yazar ve filozoflarla irtibat halinde olan Rus \u00c7ari\u00e7esi 2. Katerina, Diderot\u2019u Rusya\u2019ya davet eder. \u00c7ari\u00e7e, yazar\u0131n fakirlik i\u00e7inde oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce onun 25 y\u0131ll\u0131k eme\u011fi ile olu\u015fan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve k\u00fct\u00fcphanesini sat\u0131n al\u0131r, sonra ona hediye eder. Bu konuda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler olsa da ilk zamanlarda Rusya\u2019ya hayranl\u0131k duyan Diderot ile \u00c7ari\u00e7e\u2019nin aralar\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck anlay\u0131\u015flar\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131k nedeniyle bozulur. Diderot, ald\u0131\u011f\u0131 para ile bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6der ve rahat\u00e7a \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flar. Bir g\u00fcn dostlar\u0131ndan biri ona kadife bir sabahl\u0131k hediye eder (baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere g\u00f6re kendisi al\u0131r). Diderot, sabahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok sever ama yeni sabahl\u0131\u011f\u0131 ile eski \u00e7al\u0131\u015fma masas\u0131 aras\u0131nda uyumsuzluk g\u00f6r\u00fcr ve masas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir. Sonra hal\u0131n\u0131n masaya uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. B\u00f6ylece hal\u0131lar, koltuklar, duvarlardaki resimlere var\u0131ncaya kadar evindeki her \u015feyi yeniler ve paras\u0131n\u0131 bitirir. Bu arada inan\u00e7lar\u0131 zay\u0131flar. Yeniden fakir d\u00fc\u015fen filozof, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu olaydan \u00e7ok etkilenir ve bu konuda yaz\u0131lar yazar.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>T\u00dcKETEN STANDART HAYAT<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Diderot etkisi olarak psikoloji, sosyoloji ve iktisatta yer alan bu durum, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n resmini yans\u0131t\u0131r. Zira bug\u00fcn insan\u0131n en \u00f6nemli sorunu, t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki zaaft\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u0130nsan, ihtiyac\u0131 olmayan bir nesneyi al\u0131p hayat\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline getirdi\u011finde bu nesne, kendine benzer yeni nesnelerin al\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik eder. B\u00f6ylece birey, kendisinin egemen oldu\u011fu, \u00f6zg\u00fcrce kararlar\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir davran\u0131\u015f ve ya\u015fam bi\u00e7iminden kolayca y\u00f6netilen, y\u00f6nlendirilen bir davran\u0131\u015f ve ya\u015fam bi\u00e7imine ge\u00e7mi\u015f olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan zihni, ya\u015fam\u0131ndaki olgu ve olaylarda b\u00fct\u00fcn\u00fc yakalama e\u011filimindedir. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\"><strong>\u00dcRETEREK VAR OLMAK<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Egemen g\u00fc\u00e7lerin ve uluslararas\u0131 markalar\u0131n, insan\u0131n bu zaaf\u0131ndan yararlanarak daha h\u0131zl\u0131 bir t\u00fcketim i\u00e7in her g\u00fcn yeni yollara ba\u015fvurduklar\u0131n\u0131 biliyoruz. \u00d6yle ki, h\u0131zl\u0131 t\u00fcketime y\u00f6nelik sanal reklamlar, alg\u0131 yan\u0131ltmalar\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli yollarla bireylerin bilin\u00e7altlar\u0131na kadar iniliyor. B\u00f6ylece g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131 \u00fcretmeyi unuttu, adeta bir t\u00fcketim makinas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130nsani de\u011ferler y\u0131prand\u0131, varl\u0131kla etkile\u015fim s\u0131n\u0131rland\u0131, daha da \u00f6nemlisi, insan\u0131n kendisiyle bar\u0131\u015f\u0131 bozuldu. \u0130htiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halde t\u00fcketmeye ko\u015fullanm\u0131\u015f birey; h\u0131zl\u0131 ya\u015fam\u0131n \u00e7arklar\u0131 aras\u0131nda insani de\u011ferlerini yitirmeye ba\u015flad\u0131, \u00fcreterek de\u011fil, t\u00fcketerek var olma derdine girdi. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Geleneksel ya\u015fam bi\u00e7iminde insan\u0131n e\u015fya ile ili\u015fkisi, ihtiyac\u0131 oran\u0131ndad\u0131r. \u0130htiya\u00e7tan \u00f6tesi uygun g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Bunun i\u00e7indir ki, tasavvuf gelene\u011finde; az olan \u00e7ok olana, yokluk varl\u0131\u011fa, hayat\u0131n \u00f6tesi hayata, fakirlik zenginli\u011fe, gece g\u00fcnd\u00fcze tercih edilir. S\u0131f\u0131r merkezli bir ki\u015filik ve karakter olu\u015fumu i\u00e7in ailede her t\u00fcrl\u00fc a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n sergilenmemesi gere\u011fi bunun i\u00e7in \u00f6nemlidir. Daha \u00e7ok varl\u0131k edinmek ve t\u00fcketmek yoluyla hayat\u0131n anlam\u0131n\u0131 arama yolculu\u011funun, bireyi bir yere g\u00f6t\u00fcrmedi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. As\u0131l olan, yokluk ve hi\u00e7lik \u00fczerinden hayat\u0131n anlam aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektir. Mana erlerinin s\u0131k s\u0131k \u00e7ilehane hayat\u0131n\u0131 tercih etmeleri de bundand\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Diderot\u2019un ifadesiyle; <em>\u2018eski sabahl\u0131\u011f\u0131n efendisi olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p yeni sabahl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6lesi olmamak\u2019<\/em> i\u00e7in hangi ekonomik d\u00fczeyde olursa olsun insan\u0131n; kendine yetecek ve ya\u015fam tatminine ula\u015ft\u0131racak m\u00fctevaz\u0131 bir hayat al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 edinmesi \u00f6nemli ve gereklidir.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"diderot-etkisi","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Diderot etkisi","meta_description":"Dr. \u0130lhami F\u0131nd\u0131k\u00e7\u0131","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1351,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}